W okresie renesansu w sztuce zaczęły obowiązywać wzorce klasyczne i naturalizm. Sztuka renesansu odzwierciedlała idee epoki. Cechowała ją harmonia formy, spokój, statyczność, jasność konstrukcyjna, piękno osiągane poprzez zastosowanie określonych...
Pieśń o dobrej sławie (tytuł nadany przez interpretatorów) Pieśń XIX z ksiąg wtórych Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy Chciał ze mną dobrą tylko sławę mieć na pieczy[ na trosce, na straży] A starać sie ,ponieważ musi zniszczeć...
Na wstępie do tak sformułowanego tematu warto krótko wyjaśnić, czym charakteryzuje się filozofia stoicka i epikurejska. W największym skrócie, filozofia stoicka zakłada, że człowiek powinien spokojnie akceptować wyroki losu, ponieważ i tak nie...
Kochanowski to z pewnością jeden z najwybitniejszych poetów polskich i europejskich. Nie ulega wątpliwości, że żyjący w XVI w. liryk w znacznym stopniu przyczynił się do rozwoju i ukształtowania polskiego renesansu. W swoich fraszkach i pieśniach...
Tren VII pisany jest stychicznym sylabowcem nieregularnym, w którym przeplatają się wersy trzynastozgłoskowe (7+6) z siedmiozgłoskowymi bezśredniówkowymi. Rymy są sąsiadujące, parzyste i gramatyczne Tren VII rozpoczyna się apostrofą. Do wersu 6...
Fraszka - drobny utwór poetycki wierszem, często o charakterze żartobliwym, oparty na dowcipnym pomyśle, będący odmianą epigramatu. Nazwę gatunkową wprowadził z włoskiego (“frasca” - drobiazg, głupstewko) Jan Kochanowski, który swoimi „Fraszkami”...
Tren t krótkim utworem składającym się z zaledwie czternastu wersów. Poemat ten zaliczamy do liryki bezpośredniej, gdyż podmiot liryczny możemy utożsamić z autorem. Osobą mówiącą jest cierpiący ojciec, którego ból porównywalny z męką Hioba jest na...
Psałterz – tłumaczenie Księgi Psalmów na język polski Wespazjana Kochowskiego. Psałterz Dawidów został wydany w roku 1579 w drukarni Łazarzowej w Krakowie. Dzieło ukazało się w czarnoleskim okresie życia poety. Choć opublikowany w 1579 roku,...
Autorem pieśni "Serce roście" jest Jan Kochanowski. Utwór dzielimy na dwie części: opisową i refleksyjną. W części pierwszej znajdują się opisy natury u człowieka, zaś w drugiej przedstawiono podsumowanie całego utworu. Pieśń ta składa się...
Odrodzenie Spis pytań : Objaśnij pojęcia: odrodzenie, humanizm, reformacja Humanizm, racjonalizm i irracjonalizm wyjaśnij pojęcia; z jakimi epokami Ci się kojarzą, omów na przykładach Wzorce osobowe renesansu Różne ujęcia tematyki...
Jan Kochanowski: "O Żywocie ludzkim" Księga Druga W utworze poeta zastanawia się nad sensem życia ludzkiego oraz obojętnością Boga na sprawy ludzi. Wiersz jest monologiem, w którym często ujawnia się "ja" liryczne, np. "wierzę", "czuję",...
William Szekspir świadomie odchodzi od antycznego wzorca dramatu. Burzy jedność miejsca, czasu i akcji, rezygnuje z chóru, na scenie umieszcza dowolną ilość bohaterów w jednym momencie, za nic mając tradycyjne ograniczenie ich liczby do...
Renesans - odrodzenie, trwał we Włoszech od XIV w. do XVI w., a w krajach północnej Europy od końca XV w. do końca XVI w. (w Polsce od XVI w. do lat trzydziestych XVII w.). Wielcy mistrzowie renesansu - Leonardo da Vinci Mona Lisa, Dama z...
Pieśń XII Jana Kochanowskiego swoją formą przypomina rozprawkę: autor na początku utworu stawia tezę, którą później udowadnia. Dotyczy ona cnoty, której wg. autora zawsze towarzyszy zazdrość. Cnota w starożytnej Grecji oznaczała różne zalety,...
Filozofia epikurejska i stoicka różnią się od siebie, mają przeciwne znaczenie pomimo tego, że obydwie wywodzą się ze starożytności. Utwory Jana Kochanowskiego związane są zarówno z filozofia epikurejska jak i stoicka. We fraszce...
1. Datowanie i źródło tragedii. Dokładna data powstania Romeo i Julii nie jest poświadczona żadnym dokumentem z epoki. Tekst nie zawiera niemal aktualnych aluzji, jedynie słowa niani o trzęsieniu ziemi przed jedenastu laty - wskazywałoby to na...
1. Scharakteryzuj światopogląd renesansu. - RENESANS jest epoką otwierającą czasy nowożytne; we Włoszech XIV/XV w, pół. Europa XVI w - symbolizuje odrodzeni człowieka, który wstępuje na wyższy stopień rozwoju; jest to również odrodzenie...
Wszystko zaczęło się, kiedy to w roku 1456 do Torunia przybył Mikołaj Kopernik, syn Jana. Miasto to wyglądało olśniewająco. Było otoczone imponującymi murami, basztami i bramami a wszystko było zbudowane z czerwonej cegły. Mury miejskie okalała...
Kochanowski fraszki i pieśni Kochanowski w swych pieśniach i fraszkach przedewszystkim ukazuje pragnienie spokojnego życia, bez burz, łez i mocnych wrażeń. Poeta pragnie żyć w harmoni i w zgodzie z naturą,ceni prawość cnotę,...
1530-1584 Rozpoczynał karierę pisarska jako poeta łaciński, lecz najbogatsza i najważniejsza jest jego twórczość w języku narodowym. Mówi się, ze jest on twórcą polskiego języka poetyckiego. Był rozmiłowany w kulturze antycznej. Kochanowski...
Jacopo Bassano jest autorem obrazu pt. "Miłosierny Samarytanin". Powstał on w XVI w. Dominują na nim ciemne, chłodne barwy, oprócz czerwonego płaszcza Samarytanina. Na pierwszym planie widać dwóch ludzi. Jeden z nich, pobity i...
Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu przy ulicy świętej Anny 19 lutego 1473 roku. Dzisiaj ta ulica nazywa się Kopernika 17, a w samym budynku znajduje się liceum, nazwane jego imieniem. Według przeprowadzony badań rodzina Koperników wywodziła...
RAMY CZASOWE WŁOCHY Początek: przełom XIV w. Koniec: XVI w. EUROPA Początek: XV w. Koniec: po lata trzydzieste XVII w. PODSTAWOWE CECHY KULTURY RENESANSU Epoka ta narodziła się we Włoszech w XIV wieku. Bogate mieszczaństwo...
Pieśń IX jest próbą odpowiedzi na pytanie intrygujące największych myślicieli, pisarzy, a także zwykłych ludzi. Pytaniem tym jest – Jak żyć, żeby być szczęśliwym? Utwór ten zawiera w sobie kilka rad jak szczęśliwie przejść przez życie, w...
Na całym świecie, zarówno w dziedzinie literatury jak i wielu innych, możemy znaleźć ludzi renesansu. Każdemu z nich ten tytuł przysługuje z osobna. Wyróżnili się bowiem oni na tle innych ludzi i wnieśli coś „swojego” do kultury odrodzenia. Dzięki...
Jan Kochanowski (1530 - !584) – Największy polski poeta przed Mickiewiczem, tworzył w epoce renesansu (odrodzenia). Pochodził ze średnio zamożnej rodziny szlacheckiej; miał 6 braci i 5 sióstr. Dzięki opiece mecenasów po 3 latach nauki w Akademii...
Teatr Elżbietański Druga połowa wieku XVI to rozkwit życia teatralnego w Anglii. Powstało wówczas wiele zespołów dworskich jak i wędrownych trup teatralnych, zaś pierwszym gmachem, przeznaczonym wyłącznie do wystawiania sztuk było ?The Theatre?...
Pan Senator Bohaterowie: -Wysocki -Bajkow -Doktor - August Bcu - urzędniky Nowosilcowa, egoista , bez zasad moralnych -ksiądz Piotr - pokorny, skromny ksiądz, doznaje łaski i widzi wizję przyszłości Polski i świata. -pani Rollison – matka...
„Orszuli Kochanowskiej, wdzięcznej, ucieszonej, niepospolitej dziecinie, która cnót wszelkich i dzielności panieńskich początki wielkie pokazawszy, nagle, nieodpowiednie, w niedoszłym wieku swoim, z wielkim a nieznośnym rodziców swych żalem zgasła...
Dnia 19 lutego 1473 roku przy ulicy Świętej Anny w Toruniu (obecnej ulicy Kopernika) przyszedł na świat Mikołaj Kopernik, syn Mikołaja - kupca z Krakowa oraz matki torunianki - Barbary z domu Watzenrode. Kopernik przechodził ulicami Starego Miasta...
Mikołaj Rej z Nagłowic ( 1505 - 1569 ) pochodził z bardzo bogatej rodziny szlacheckiej. W młodości niechętnie uczęszczał do szkół, nie otrzymał starannego wykształcenia. Potem stał się samoukiem. Uczestniczył w sejmach i sejmikach. Zaaranżował...
Kazania sejmowe Piotra Skargi to teksty wbrew powszechnemu przekonaniu, nigdy niewygłoszone. Zawierają oburzenie autora na sprawy według niego godne uwagi, karcą, usiłują wyperswadować słuchaczowi prawdy moralne, nauczyć, wskazać błędy w polskim...
Nazwa „pieśń” jest zarazem określeniem odmiany gatunkowej. Kochanowski ustala wzorzec gatunku nie mając prawie poprzedników w poezji polskiej, ustala wzorzec obowiązujący na dziesiątki lat. Dotyczy to zresztą nie tylko gatunków, bo także modelu...
Jak mówi nam sam tytuł utworu, Makbet jest w dramacie Williama Shakespeare'a najważniejszą osobą. Czy to znaczy, że jest on pozytywną postacią? Czy słowo "główny bohater" również w tym przypadku oznacza człowieka godnego naśladowania? Kto czytał...
Obraz przedstawia Wieże Babel, który namalował Pieter Bruegel w XVI w. W centralnej części obrazu widać wieżę, której prawa część się rozpada. Jest to kara Boga, ponieważ uznał On tę wieżę na symbol ludzkiej pychy. Jahwe pomieszał też ludziom...
Fraszka to krótki i zwięzły utwór poetycki, często o treści żartobliwej lub satyryczno-humorystycznej. Nazwa (z włoskiego: frasca - drobiazg, głupstewko) została wprowadzona do literatury polskiej po raz pierwszy przez Jana Kochanowskiego....
Jan Kochanowski był największym poeta polskiego odrodzenia, stąd tez zwykło nazywać się go "ojcem poezji polskiej"- Obdarzony niezwykłym słuchem językowym i talentem poetyckim, stał się sprawcą największego przełomu literackiego w historii...
Cechy teatru elżbietańskiego Teatr elżbietański (od nazwy okresu za panowania Elżbiety I). Sprzeciwiał się klasycznym regułom: łamał zasadę trzech jedności: czasu, miejsca i akcji, dopuszczał umowność inscenizacyjną i nie stosował się do...
Jan Kochanowski był największym poetą polskiego renesansu, nazywanym "ojcem poezji polskiej". Stał się sprawcą przełomu literackiego w historii polskiego piśmiennictwa, a jego dzieła na długie wieki stały się niewyczerpanym źródłem inspiracji dla...
"Romeo i Julia" - jedna z najsłynniejszych tragedii nowożytnych, napisana przez dramaturga wszechczasów - Wiliama Szekspira, do dziś inspiruje twórców, zwłaszcza filmowych. Co zatem tak ponadczasowego jest w tym renesansowym dziele, co wzbudza od...
Obraz Leonarda da Vinci "Dama z łasiczką" powstał w bardzo dziwnych okolicznościach co jest jego tajemnicą. Pewnego wieczoru, Leonardo przygotowywał się na bal przebierańców, ubierał się w strój błazna, do jego pracowni przez otwarte okno...
Drodzy koledzy, drogie koleżanki! Zanim odniosę się do odkrycia, którego dokonał Mikołaj Kopernik, przybliżę postać tego wielkiego renesansowego odkrywcy. Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu w 1473 r. Był najmłodszym wśród rodzeństwa. Po...
LITERATURA Dorobek polskiego odrodzenia. Odrodzenie przypada na XVI i XVII wiek. Jego istotą było dążenie do stworzenia kultury antropocentrycznej (z gr. antropos - człowiek), czyli stawiający człowieka w centrum zainteresowania nauki...
Najprawdopodobniej jest to pierwszy utwór Jana Kochanowskiego napisany w języku polskim. Jest to hymn pochwalny dla Boga, chociaż autor ani razu nie używa tego wyrazu, zastępuje go tu zwrotem „Panie”. Utwór rozpoczyna się apostrofą skierowaną do...
Kolumb wierzył, że płynąc na zachód przez Ocean Atlantycki, dotrze do Chin. W rzeczywistości odkrył nie znaną Europejczykom Amerykę. W czasie dwu pierwszych wypraw opłynął Wyspy Karaibskie. Podczas trzeciej i czwartej dotarł do wybrzeży...
TEZA – "Wszystko z czasem przemija" KTO Podmiot liryczny jest zbiorowy, fraszka refleksyjna. JAK Wiersz 8-wersowy, jedenstogłoskowiec, Rymy parzyste: Myślemy - czyniemy, rzeczy- pieczy, sława-trawa, porządkom – łątkom....
Życiorys poety Kochanowscy herbu Korwin wywodzili sie z Kochanowa koło Wieniawy w Radomskiem. Rodzina ta pierwotnie używała herbu Ślepowron, zaś herb Kruk wszedł w użycie w drugiej połowie XV w. Poeta J. Kochanowski obejmując w 1564 roku...
Renesans w architekturze stanowił odzwierciedlenie poglądów filozoficznych odrodzenia, poszukujących wzorców w świecie antycznym. Renesans otworzył erę nowożytną w sztuce i trwał od schyłku średniowiecza do początków baroku. Ponieważ różnice...
Naszą wędrówkę po renesansowych zabytkach Krakowa pragnę rozpocząć od Wawelu. Znajduje się on w centrum Krakowa po lewej stronie od końca ul. Stradom. Ten renesansowy zamek na Wawelu rozpoczęto budować w r. 1502 jeszcze za życia króla Aleksandra,...
Treny to dosyć ważny gatunek liryczny. Są to utwory poetyckie, wywodzące się z poezji żałobnej antycznej Grecji. Pierwotnie były to pieśni obrzędowe, ale później stały się jednym z elementów greckiej tragedii. Wyrażały one żal z powodu czyjejś...