Przydatność 75%

Dynastia Piastów (960 - 1370)

Autor:

Mieszko I (960 - 992)

W 965 roku Mieszko, stając wobec zagrożenia ze strony poszerzającego się cesarstwa niemieckiego, zawarł porozumienie z Bolesławem I - księciem czeskim. Zgodnie z nim poślubił on czeską księżniczkę Dobrawę, córkę Bolesława. Następstwem tego kroku był pokój z Czechami (do czasu śmierci Dobrawy) jak i przyjęcie od Czech, będących od 874 roku państwem chrześcijańskim, chrztu. Miało to miejsce w 966 roku. Zaletą tego kroku było uniknięcie uzależnienia od Niemiec. Sam chrzest dał Polsce:
- zespolenie państwa w całość
- pomoc ze strony papiestwa, pod opiekę, którego Mieszko oddał Polskę w 990 roku w dokumencie "Dagome iudex".
- zaliczenie do grona państw chrześcijańskich, prze, co władca polski traktowany był na równi z innymi,
- rozwój kultury i pisma,
- ochrona przed najazdami niemieckimi pod pretekstem chrystianizacji,
- dostęp do osiągnięć kulturowych i cywilizacyjnego Zachodu.
Tuż po chrzcie, bo już w 968 roku, biskup misyjny Jordan z Lotaryngii, za zgodą cesarza Ottona I utworzył w Poznaniu pierwsze w Polsce biskupstwo, które było niezależne od arcybiskupstwa w Magdeburgu roszczącego sobie prawa do zwierzchnictwa nad Kościołem Polskim.
Terytorium państwa Mieszka wynosiło na początku ostatniej dekady X wieku około 250 tys. km i liczyło około 1 miliona ludności. Rok 990 przyjmuje się jako datę zjednoczenia etnicznych ziem polskich. Pod berłem Mieszka I znajdowały się: Małopolska, Wielkopolska, Śląsk, Mazowsze, Kujawy i Pomorze.


Bolesław Chrobry (992-1025)

Po śmierci Mieszka I w 992 roku, na tronie polskim doszło do walki o władzę pomiędzy potomkami władcy. Jednakże syn Mieszka i Dobrawy dość szybko uporał się z konkurentami od władzy i zasiadł na tronie jako książę polski. Za jego panowania Polska urosła do rangi potęgi, powiększyła swoje terytorium jak i umocniona została pozycja chrześcijaństwa.
Mieszko II Lambert (1025-1034)

Po śmierci Bolesława Chrobrego na tronie Polskim zasiadł Mieszko II, który jeszcze w 1025 roku koronował się na króla. Jego bracia Bezprym i Otton zostali pominięci. Polska jednak przeżywała kryzys, który rozpoczął się już pod koniec panowania Chrobrego. Głównymi powodami były:
- słaba integralność z nowymi terenami (Milsko, Łużyce, Grody Czerwieński),
- szybki rozwój terytorialny przy powolnym rozwoju kadry urzędniczej,
- koniec procesu kształtowanie się struktur państw ościennych,
- próby uniezależnienia się rycerstwa od władzy centralnej,
- obciążenie społeczeństwa podatkami, na Kościół, państwo i drużyny.
Początkowo Mieszko II kontynuował politykę ojca. Usunął rodzeństwo i wyruszył na wyprawę łupieżczą do Saksonii, prowadząc wojną zaczepną przeciw Niemcom.


Kazimierz I Mnich-Odnowiciel (1034-1058)

Po śmierci Mieszka narastający od lat kryzys nasila się. Władcą zostaje Kazimierz I, jednakże po wystąpieniu panów feudalnych, nie zgadzających się z centralną władzą księcia, zostaje on zmuszony do opuszczenia kraju. Po powstaniu Mazowsze odrywa się od Polski pod władzą dygnitarza Mieszka II Masława, a reszta kraju rozpada się na dzielnice, rządzone przez samozwańczych władców. Powstaje antyfeudalny ruch ludowy, zwrócony przeciw Kościołowi, który aprobował wyzysk feudalny. Na pewien okres przywrócony zostaje w kraju kult pogański. W 1038 lub 1039 książę czeski Brzetysław, korzystając z osłabienia i zamieszania w kraju, najechał na Polskę, zajmując Wielkopolską i Śląsk. Wywiózł on z Polski relikwie św. Wojciecha i bardzo zniszczył zajęte tereny. Od północy na Polskę najeżdżają również Prusowie i Pomorzanie. Istnieje hipoteza, że w latach 1034-39 polska była pod panowaniem Bolesława Zapomnianego, syna Mieszka II.


Bolesław Śmiały (1058-1079)

Po śmierci księcia Kazimierza, na tronie polskim zasiadł jego syn książę Bolesław. Nowy władca prowadził bardzo ożywioną politykę międzynarodową. Zmienił kierunek orientacji polityki polskiej z poparcia dla cesarza na poparcie dla papieża. W 1060 roku Bolesław interweniował na Węgrzech na rzecz Beli I z dynastii Arpadów, a w1063 na rzecz jego syna Gejzy. Obydwie wyprawy miały charakter antyniemiecki. Podobnie jak kolejne interwencje w Czechach z 1070, 1071, 1072 i z lat 1075-76. W 1069 Szczodry wyprawia się na Ruś Kijowską z pomocą dla spokrewnionego z nim Izasława, który popadł w zatargi z braćmi. Z 1076 Bolesław w porozumieniu z papieżem Grzegorzem VII koronuje się na króla Polski, zaznaczając tym jednolitość państwową i niezależność od cesarza. W 1077 roku, po śmierci władcy węgierskiego Beli I, Bolesław wprowadza na tron jego brata, wychowanego w Polsce księcia Władysława. Potwierdza tym faktem swoje poparcie dla zwolenników niezależności Węgier od cesarza. W tym samym roku Bole-sław zmuszony jest do kolejnej interwencji na rzecz Izasława, który utracił okresowo tron kijowski. Wracając z wyprawy umacnia polskie panowanie w Grodach Czerwieńskich.
Polityka Bolesława przywróciła Polsce pełną niezależność. Zakończył on proces odbudowy Polski po kryzysie monarchii wczesnopiastowskiej. W Polsce zaczęto bić srebrną monetę. Ustabilizowana sytuacja zewnętrzna nie szła niestety w parze z sytuacją wewnętrzną.



Władysław Herman (1079-1102)

Po wejściu na tron Władysława Hermana Polska znów poczęła podupadać. Straciła znaczenie międzynarodowe wypracowane przez Bolesława Śmiałego. Herman zrezygnował z koronacji, zmieniając kierunek polityki polskiej z pro papieskiego na pro cesarski. Było to m.in. wynikiem wygranej cesarza Henryka IV w sporze z Grzegorzem VII. W imieniu Władysława rządy sprawował wojewoda Sieciech z rodu Starżów, z którym to książę wyprawił się w 1090 roku na Pomorze Zachodnie (na skutek buntu w latach 1091-1092 Pomorze utrzymuje niezależność). Sieciech sprawował on brutalne rządy, przeciwko którym wystąpili możni, którzy za panowania Hermana zanotowali poważny wzrost znaczenia. Zmusili oni w 1093 roku Władysława do uznania nieślubnego syna Zbigniewa, któremu król, na skutek buntu popieranego przez większą część możnych i rycerstwa, nadał Śląsk. Palatyn Sieciech zaatakował Śląsk i uwięził Zbigniewa. Ten jednak odzyskawszy wolność sprzymierzył się ze swoim bratem Bolesławem Krzywoustym. Bracia wraz z możnymi doprowadzili do usunięcia Sieciecha. Na Władysławie Hermanie wymusili oni przyznanie poszczególnych dzielnic. W 1097 roku doszło do podziału kraju :
- Władysław Herman utrzymał władzę zwierzchnią, dzielnicę mazowiecką i główne grody.
- Zbigniew otrzymał Wielkopolskę i Kujawy,
- Bolesław Krzywousty dostał Śląsk, ziemię lubuską i Małopolskę, jednak główne grody obsadzone były przez wojska Władysława


Bolesław III Krzywousty (1102-1138)

Po śmierci Hermana w 1102 roku Zbigniew zajął Mazowsze, a Bolesław gród ojca. Doszło do konfliktu między braćmi, który przerodził się w wojnę.
Po śmierci Bolesława w 1138 weszła w życie jego ustawa sukcesyjna. Nie był to jednak jego testament. Zgodnie z ustawą, każdy potomek władcy miał otrzymać swój udział w państwie. Miało to zaprzestać bratobójczych wojen o władzę. Wprowadzono zasadę senioratu, na mocy, której tron, jaki i dzielnicę senioralną, miał posiadać najstarszy syn Bolesława, a następnie najstarszy z rodu Piastów. Ponadto wprowadzono zasadę pryncypatu. Princeps (senior), oprócz posiadania dzielnicy senioralnej (w skład, której wchodziła ziemia sieradzka, krakowska, łęczycka, Pomorze Gdańskie i zachodnia Wielkopolska z Gnieznem) i władzy zwierzchniej, posiadał zwierzchnictwo nad Pomorzem Zachodnim, sprawował politykę zagraniczną, władzę sądowniczą, mianował wszystkich kasztelanów jak i sprawował zwierzchnictwo nad Kościołem i inwestyturą. Państwo zostało podzielone następująco:
- Władysław II Wygnaniec - dzielnica senioralna, Śląsk, ziemia lubuska,
- Bolesław IV Kędzierzawy - Mazowsze, część Kujaw,
- Mieszko III Stary - Wielkopolska z Poznaniem,
- Henryk Sandomierski- ziemia sandomierska
- Salomea (wdowa po Bolesławie) wraz z najmłodszymi synami i córkami otrzymała ziemię łęczycką.



Władysław Łokietek (1306-1333)

W tym czasie Małopolska i ziemia sieradzko-łęczycka zostają zajęte przez Władysława Łokietka. W 1308 dochodzi do najazdu na Pomorze Gdańskie Marchii Brandenburskiej. Zajęty tłumieniem powstania w Małopolsce Władysław prosi o pomoc Krzyżaków, który podstępnie wypierają Marchię i zajmują Pomorze dla siebie. W 1320 wydano wyrok sądu papieskiego, który nakazał Krzyżakom oddanie Pomorza Gdańskiego, lecz został on przez Zakon odrzucony. W 1314 Łokietek podporządkował sobie po raz kolejny Wielkopolskę. 20 stycznia 1320 Władysław Łokietek koronował się na pierwszego króla Polski po rozbiciu dzielnicowym. W latach 1327-1332 Władysław prowadził wojnę z Zakonem. W 1331 wygrał bitwę pod Płowcami. Wojna ostatecznie zakończyła się pokojem na mocy, którego zakon zatrzymał zdobyte Kujawy i ziemię dobrzyńską. Jedynymi dzielnicami, które nie weszły w skład państwa Łokietka był Śląsk i Mazowsze. W 1333 Władysław Łokietek zmarł, a królem został jego syn Kazimierz III.




Kazimierz III Wielki (1333-1370)

Po śmierci Władysława Łokietka w 1333 roku na tronie polskim zasiadł ostatni z dynastii Piastów Kazimierz III zwany Wielkim. Otrzymał on od ojca kraj podrujnowany, lecz już zjednoczony po wyniszczającym rozbiciu dzielnicowym. Wprowadził on liczne zmiany i nową politykę wewnętrzną. Do jego osiągnięć należą m.in.:
- znaczny rozwój szlaków handlowych i modyfikacja prawa kupieckiego,
- zintegrowanie państwa,
- utworzenie kilkudziesięciu miast i setek wsi,
- ujednolicenie monety,
- stały podatek,
- utworzenie skarbu państwa,
- bardzo wzmocniona obronność kraju. Budowa wielu zamków i fortyfikacji,
- reformy administracyjne,
- reorganizacja sądownictwa (m.in. nowy kodeks prawny),
- ufundowanie Akademii Krakowskiej w 1364 roku.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 641
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy