Warstwy planety Ziemi, w której istnieją obok siebie, przenikają się i oddziałują na siebie to: atmosfera, litosfera, hydrosfera i biosfera. Mieszaninę gazów otaczających Ziemię nazywamy atmosferą . Biosferą określa się sferę życia na...
Antarktyka to strefa polarna Ziemi, położona wokół bieguna południowego. W jej skład wchodzą: kontynent Antarktyda, otaczający go Ocean Południowy oraz leżące tam wyspy. Nazwa Antarktyka pochodzi od greckiego antarktikós (anti - naprzeciw,...
Spomiędzy katastrof żywiołowych, nękających ludzkość od zarania jej istnienia, trzęsienia ziemi należą obecnie do najgroźniejszych. Od powodzi bowiem bronimy się coraz skuteczniej, budując wały ochronne wzdłuż rzek i specjalne przeciwpowodziowe...
Turystyka jako istotny sektor gospodarki Turystyka kojarzy się nierozerwalnie z podróżami, sportem, rekreacją i poznawaniem czegoś nowego. To, co dla jednych jest formą wypoczynku, dla innych stanowi źródło pracy. Te wzajemne relacje...
Położenie : leży na pograniczu Rosji i Kazachstanu. Rozciąga się wokół dolnego brzegu Wołgi jest łagodnie nachylona w kierunku jeziora zwanego MORZEM KASPIJSKIM (ze względu na wielkość) Nizina położona w depresji na wysokości 28 m p.p.m...
Przemysł wysokiej technologii – struktura gałęziowa przemysłu na świcie nieustanie się zmienia . Początkowo w procesie produkcji wykorzystywano dużą liczbę surowców . Niezbędne były także znaczne zasoby siły roboczej . Rewolucje przemysłowe...
Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) - największa jednostka podziału litosfery, zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o wzmożonej sejsmiczności, jednakże same zachowują stosunkowo dużą...
Dolny Śląsk pod względem geologicznym należy do najbardziej interesujących regionów Polski. Odgrywa ważną rolę w ogólnej produkcji surowców mineralnych kraju. Kopaliny skalne Dolnego Śląska można podzielić na trzy główne grupy: • kamienie...
WARUNKI NATURALNE Rozczłonkowanie kontynentu bardzo małe; długość linii brzegowej 30,5 tys. km; wyspy i półwyspy –ok. 5% powierzchni. UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI Afryka jest kontynentem o wyraźnie wyżynnym charakterze rzeźby; średnia...
Gęstość zaludnienia Najgęściej zaludnione są obszary o najkorzystniejszych warunkach klimatycznych, czyi wąski pas wybrzeża o szerokości około 200 km gdzie warunki klimatyczne, małe wahania stanów pogody są bardzo korzystne dla człowieka....
Położenie lądów na świecie. 510 mln km2 powierzchnia Ziemi. 29% - 149 mln km 2 zajmują lądy. 71% - 361 mln km2 zajmuje woda. Ukształtowanie powierzchni lądowej. Nizina obszar równinny położony do wysokości 200 m n.p.m. Niziny na świecie: Nizina...
Kraina historyczna i region geograficzny położony w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce. Nazwa krainy pochodzi od nazwy plemienia Mazowszan. Wczesnośredniowieczne osadnictwo mazowieckie...
Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń nagromadzonych w skorupie ziemskiej, w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych poruszających się wzdłuż linii uskoku. Uwalniająca się przy tym energia w około 20-30% rozchodzi się...
Mechanizm powstawania wiatrów jest uwarunkowany nierównomiernym nagrzewaniem się powierzchni Ziemi. Powietrze nad obszarami silniej nagrzewanymi zwiększa swoją temperaturę, a co za tym idzie – objętość, wypychając nadległe warstwy do góry. W...
Klimat definiowany jest jako przeciętny stan pogody (fizyczny stan troposfery w danym miejscu i czasie) i poszczególnych jej składników, ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji. Badania prowadzone przez klimatologów pozwoliły na dokonanie...
UKŁAD WSPÓŁRZĘDNYCH Wiemy, że Ziemia obraca się wokół własnej osi. Oś Ziemi to linia poprowadzona w naszej wyobraźni i skierowana na Gwiazdę Polarną. Wyobrażone punkty, w których oś Ziemi przecina powierzchnię Ziemi nazywamy biegunami....
JUDAIZM Jest to religia Żydów, zespół wartości etycznych i postaw wynikający z tradycji i obyczajów narodu żydowskiego. Judaizm jest jedną z najstarszych i zarazem ciągle żywych religii świata. Opiera się na 2 podstawowych założeniach: na...
Na półkuli północnej i południowej wyróżnia się dwie strefy klimatów subpolarnych i polarnych, odznaczających się mroźnymi i wietrznymi zimami oraz krótkim latem z okresem roztopów. Klimaty arktyczne są znacznie -150bardziej zróżnicowane ze...
Żegluga to jeden z najstarszych rodzajów transportu. Statkami morskimi i śródlądowymi przewozi się głównie surowce o dużej objętości i masie, ponieważ koszty transportu dużej ilości towarów na znaczne odległości są niskie. W ostatnich latach...
Poznawanie roślinności nigdzie nie jest taka ciekawa jak w górach gdzie wraz z wysokością zmienia się obraz występującej roślinności. Regiel dolny: Jest to piętro lasów mieszanych rosną tu lasy świerkowe i bukowo jodłowe. Kwiaty i...
Uszczegółowienie zagadnień Przemysł to dział gospodarki narodowej polegający na wydobywaniu surowców mineralnych (przemysł wydobywczy) i ich przetwarzaniu (przemysł przetwórczy). Surowce mineralne dzielą się ze względu na ich użyteczność...
Większość roślin wyrasta zaledwie kilka centymetrów nad ziemię. Przy samej powierzchni ziemi rosną mchy i porosty; nieco wyżej są trawy i niewielkie krzewinki (na przykład borówki). Najwyższą warstwę roślin tworzą pojedyncze karłowate brzozy i...
Lodowce (lądolody i lodowce górskie) – współcześnie zajmują znacznie mniejsze powierzchnie niż w stosunkowo niezbyt odległej przeszłości – pleistocenie. W czasie swojego największego rozprzestrzeniania lądów pokrywał duże obszary Polski i sięgał...
Wszystkie zasoby środowiska naturalnego są ograniczone. Wśród nich wyróżniamy zasoby odnawialne i nieodnawialne. Zasoby odnawialne to np. słodka woda, a nieodnawialne – np. gleba, złoża surowców mineralnych. Ze względu na postępujące procesy...
Niemal cały obszar Polski leży w zlewisku Morza Bałtyckiego (ok. 99%) , w dorzeczach Wisły i Odry. W zlewisku Morza Czarnego leży tylko niewielki obszar w rejonie Ustrzyk Dolnych odwadniany przez odpływy Dniestru oraz skrawek Beskidu...
1. Położenie, linia brzegowa i ukształtowanie powierzchni Afryki Afryka leży symetrycznie po obu stronach równika. W porównaniu z innymi kontynentami, na przykład Europą i Azją, Afryka ma słabo rozwiniętą linie brzegową. Niewiele jest tam wysp,...
Antarktyda jest siódmym kontynentem naszego globu. Mimo, że jej istnienia domyślali się już starożytni grecy, została ona odkryta dopiero w połowie ubiegłego stulecia. Nazwa Antarktyda pochodzi prawdopodobnie od greckiego słowa Antarktos lub...
Strefa umiarkowana charakteryzuje średnia roczna temperatura od 0ºC od 10ºC. Przebieg temperatury wyznacza pory roku. W strefie umiarkowanej wyróżniamy następujące typy klimatu : a) umiarkowany chłodny monsunowy , w którym występują duże...
Nazwa tej części świata, gdzie śmierć głodowa jest na porządku dziennym, gdzie uzbrojeni bandyci pilnują pól uprawnych obszarników przed głodnymi, nie posiadającymi ziemi rolnikami, jest niezwykle adekwatna. Trzeci Świat - świat slumsów,...
WIADOMOŚCI O POLSCE 1. Pasy rzeźby w Polsce (z północy na południe) - Pobrzeża Południowobałtyckie:Nizina Szczecińska, Pobrzeże Słowińskie, Żuławy Wiślane. - Pojezierza Polskie: Pomorskie, Wielkopolskie, Mazurskie. - Niziny...
Skały to zespoły wielu minerałów, różnych lub tego samego rodzaju, powstających w naturalnych procesach zachodzących we wnętrzu Ziemi lub na jej powierzchni. Ze względu na sposób powstawania wyróżnia się trzy główne rodzaje skał: - Skały...
Jak rzeka Sola plynie, wespól z Koszorawa Tak Zywiec niechaj plynie niesmiertelna slawa I rzeki Komorowskich niech nie gina wiecznie Lecz plyna w familije, slynac z nich stayecznie A. Komoniecki Sola jest pierwszym górskim doplywem...
Ośrodki: Warszawa, Ursus, Piaseczno, Pruszków, Żyrardów, Skierniewice, Konstancic - Jeziorna Charakterystyczne cechy: - typowo miejska geneza okręgu przemysłowego - brak surowców mineralnych - istnienie kwalifikowanej kadry -...
Położenie: w północnej części Polski, pomiędzy Przylądkiem Rozewie na północy a Żuławami Wiślanymi na południowym wschodzie Powierzchnia: 4508 km2 Najwyższe wzniesienie: Maślana Góra (197 m n. p. m.) Najdłuższa rzeka: Wisła Klimat: morski...
STREFA KLIMATYCZNA SZATA ROŚLINNA SZATA ZWIERZĘCA GLEBA STREFOWA KLIMATY RÓWNIKOWE Wilgotne lasy równikowe (brak okresów wegetacyjnych – rośliny kwitną i owocują cały rok; wyróżniamy kilka warstw drzew wysokopiennych, warstwę...
W Polsce występuje ok. 9300 jezior o powierzchni większej niż 1 hektara, stanowiącej nieco powyżej 1% powierzchni kraju. Rozmieszczenie jezior w Polsce jest nierównomierne. Najwięcej jezior występuje na pojezierzach: Pomorskim, Mazurskim i...
Przyczyny nierównomiernego rozmieszczenia ludności świata. Bariery osadnictwa. Wysokościowa (ciśnieniowa, grawitacyjna) do 5 tys m. Termiczna im wyżej tym temperatura maleje. Najgorzej jest w strefie między zwrotnikowej i okołobiegunowej,...
Klimat umiarkowany - rozległa strefa klimatyczna, dzieląca się na – na półkuli północnej – chłodniejszą północną i cieplejszą południową (na półkuli południowej odwrotnie: północna część jest cieplejsza, południowa – chłodniejsza). Średnia...
Ziemia - błękitna planeta, piąta największa w Układzie Słonecznym, ma obwód około 40 076 km, średnicę 12 756 km i szacuje się, że liczy 4,6 mld lat. Zewnętrzna warstwa Ziemi jest stosunkowo młoda, ma zaledwie 500 mln lat. Powierzchnia naszego...
STRUKTURA ETNICZNA W wytworzeniu polskiej wspólnoty narodowej kluczową rolę odegrały plemiona zachodniosłowiańskie, takie jak: Polanie, Ślęzanie, Wiślanie, Mazowszanie czy Pomorzanie. Nazwa "Polacy" wywodzi się od Polan, plemienia osiadłego...
PROCESY WEWNĘTRZNE SKUTKI PROCESY ZEWNĘTRZNE SKUTKI ruchy górotwórcze procesy zachodzące w głębi skorupy ziemskiej, w wyniku których powstają góry ruch lądotwórcze pionowe, powolne podnoszenie się lub obniżanie...
Ludność to ogół mieszkańców określonego terytorium np. państwa czy kontynentu. Trzy cechy są przedmiotem badań geograficznych: stan, struktura dynamika. Tak naprawdę nie można określić w sposób jednoznaczny rozmieszczenia ludności, ponieważ ulega...
Indie są dużym państwem o powierzchni 3287,6 tys. km2. Leżą na północno-wschodniej półkuli, w południowej Azji. Indie sąsiadują: na wschód z Bangladeszem i Brimą, na północ z Nepalem, Bhutonem, Takżykistanem i Chinami, na zachód z Pakistanem...
1. Powstanie Ziemi (4,6 mld. lat temu) Ziemia wraz z całym układem słonecznym powstały, gdy ewolucja Wszechświata była już bardzo zaawansowana. Wszystkie pierwiastki, z których utworzona została Ziemia, powstały w centrach wcześniejszych...
Wiek XV zapoczątkował okres wielkich wypraw geograficznych, które później zaowocują kolonializmem europejskim. Te wyprawy geograficzne dały także Europejczykom nowe spojrzenie na kształt świata. Przyczyny wypraw geograficznych można...
POWSTANIE WSZECHŚWIATA Pierwsze trzy minuty istnienia wszechświata miały bardzo dramatyczny przebieg. Po około 10-34 sekundy energie ruchów cieplnych stały się mniejsze od energii potrzebnej do ujednolicenia oddziaływań jądrowych: - Silnych...
Oddziaływanie BIOSFERY (wszelkie życie, organizmy na Ziemi) NA: - atmosferę, np. Biosfera (zwierzęta, rośliny) na atmosferę (powietrze) – zwierzęta wdychają tlen wydychając dwutlenek węgla, natomiast rośliny w procesie fotosyntezy zamieniają...
Porównanie Nowego Jorku z Salt Lake City, w załaczniku
Sfery systemu przyrodniczego ziemi i ich krótka charakterystyka. W strukturze kuli ziemskiej wyróżnia się kilka sfer (inaczej powłok). Kształtowały się one przez miliony lat istnienia naszej planety zmieniając ciągle jej oblicze. Proces ten...
Wigierski Park Narodowy leży w północno-wschodniej Polsce na Pojezierzu Suwalskim, części Pojezierza Litewskiego. Administracyjnie park znajduje się w województwie podlaskim. Położenie Parku Wigierski Park Narodowy zajmuje obszar 15 085 ha,...