Rozpad bloku komunistycznego.

Wydarzenia ostatnich miesięcy 1989 roku w Europie Środkowo-Wschodniej, które doprowadziły do załamania się systemu socjalistycznego i rozpadu bloku komunistycznego oraz uzyskanie przez należące do niego kraje niepodległości, nazwano „Jesienią Narodów”.

Na Węgrzech, gdzie opozycja w formie zorganizowanej nie istniała i panowały liberalne stosunki polityczne, a sytuacja gospodarcza była względnie dobra, reformy przebiegały spokojnie. Były one realizowane w dużej mierze odgórnie przez reformatorów komunistycznych, mających większość w kierownictwie Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej-już w 1988 r. odsunięto od władzy J. Kadara. Na wiosnę 1989 r. pojawiły się partie opozycyjne, np. Węgierskie Forum Demokratyczne, Związek Wolnych Demokratów. Partie te porozumiały się przy „okrągłym stole”. Główne kierunki reform polityczno-gospodarczych ustalono przy „trójkątnym stole” z udziałem strony rządowej i opozycyjnej, którego rozmowy trwały od 13.06 do 18.09.1989r.

W Czechosłowacji 17 listopada 1989r. siły antykomunistyczne zorganizowały w Pradze wielką demonstrację. Demonstrantów zaatakowały siły porządkowe, aresztowano 150 osób, co dało asumpt do nowych demonstracji i protestów. Na tej fali utworzono Forum Obywatelskie, z Vaclavem Havlem na czele. Siły porządkowe wycofano, rządy komunistyczne ustąpiły, przekazując władzę w ręce opozycji. Ze względu na łagodne i bezkrwawe przekazanie władzy wydarzenia te przeszły do historii jako „aksamitna rewolucja”.

Bardziej skomplikowany charakter miały wydarzenia w Rumunii, gdzie do jesieni 1989r. panował system dyktatorski i policyjny. Kiedy 22 grudnia 1989r. w Timosoarze w Siedmiogrodzie doszło do wielkiej demonstracji mniejszości węgierskiej, została ona brutalnie stłumiona przez siły bezpieczeństwa. W Rumuni wprowadzono stan wyjątkowy, ale 25 grudnia część sił bezpieczeństwa zbuntowała się. Na czele pacyfikowanej prowincji stał syn dyktatora Ceausescu. Aresztowano cała rodzinę dyktatora, skazano na karę śmierci i rozstrzelano. Władzę przejął Front Ocalenia Narodowego, który okazał się organizacją opanowaną przez komunistów. Stanowisko prezydenta objął przedstawiciel FON, jeden z sekretarzy KC KP Rumunii, Ion Iliescu.

Bułgaria do1989r. uchodziła za państwo ściśle związane z ZSRR. Nie występowały tu nastroje antyrosyjskie, silne były wpływy komunizmu. W listopadzie 1989r. w łonie BKP doszło do buntu wewnętrznego: obalono Żiwkowa, partię przemianowano na Bułgarską Partię Socjalistyczną i przystąpiono do reform. Prezydentem został Peter Mładenow, a premierem Andrej Łukanow. Opozycja była słaba i rozproszona politycznie. Grupy liberalne utworzyły Unię Sił Demokratycznych, a mniejszość turecka Ruch na rzecz Swobód. Sytuacja ekonomiczna była trudna, w związku z tym powołano rząd koalicyjny Dymitra Popowa.

W Albanii następca Hodży, Ramiz Alia, podjął w 1990r.