Przydatność 60%

Monarchie stanowe i społeczeństwo stanowe w XIV i XV wieku. Polska pod rządami Jagiellonów.

Autor: Nadija

Dzięki reformą K. Wielkiego utrwaliła się w Polsce monarchia stanowa. Społeczeństwo podzielone było na stany, z którymi władca dzielił się władzą. Dzięki temu w Polsce wykształciły się cztery stany: stan rycerski, stan duchowny, stan mieszczański i stan chłopski.
Duchowieństwo był to jedyny stan, do którego przynależność nie wiązała się z urodzeniem. Fryderyk Jagiellończyk był biskupem i prymasem. Doprowadziło to do tego, że stan ten był zróżnicowany materialnie i pod względem oświecenia. (księża chłopscy, mieszczaństwo, rycerstwo i książęta) Stan duchowny zaczął uzyskiwać przywileje i prawa.
Stan rycerski (10% społeczeństwa) podzielony był na dwie warstwy: I możnowładztwo – przedstawiciele bogatych rodów, sprawujący wysokie urzędy(szlachta Małopolska) II warstwa to ogół rycerstwa, czyli reszta. Po śmierci Kazimierza rozpoczął się proces nadawania przywilejów ogólno stanowych(generalnych dla rycerstwa)- szlachta osiadła. Z czasem stan ten zaczął się zamykać w wieku XVI. Na razie niemożliwe było przejście z różnych stanów. Często kupowano sobie godności, zawierano małżeństwa (mezalians), nadawano przywilejów przez króla.
Stan mieszczański wyodrębnił się za Kazimierza(lokacja miast) nastąpił rozwój osadnictwa i mieszczaństwo się wykrystalizowało.
- PATRYCJAT miejski –najbogatsi(sprawowali oni rządy)
- POSPULSTWO –był to ogół
- PLEBS (plebejusze)- żebracy, szukający pracy
Była rada królewska wybierająca wójta. Typowa budowa miast. Np. Kraków W centrum był rynek, od którego odchodziły ulice zamieszkiwane zawodami. (np. szewska, kanoniczna)
Wtedy też znaczną rolę odgrywali w mieszczaństwie przedstawiciele niepolscy.
Warstwa chłopska za czasów Kazimierza okrzepła. (kształtuje się od XIII wieku) osadnictwo, lokacja wsi, sołtys z prawami, prawo lokacji polskie i niemieckie.
Zróżnicowana była sytuacja prawna, różne sądy. Największe miasta to Gdańsk, Poznań, Kraków, Toruń, Elbląg. Pod koniec XVI w. nastąpiło zamykanie się stanów.
Duchowieństwo: (prawa) – odrębne dochody – prawo kanoniczne – prawo sądownictwa (wszyscy duchowni podlegli sądom kościelnym, w których obowiązywało prawo kanoniczne) (obowiązki) – odprawianie mszy św. – udzielanie sakramentów – czuwanie nad religijnością
Rycerstwo: (prawa) – przywileje 1374 koszycki, 1422 czerwiński, 1430 jedloński, 1454 czerwińsko – mieszawski. – zwolnienie od większych podatków – nietykalność, utrzymywanie sejmików (obowiązki) – ochrona kraju przed najeźdźcami
Mieszczaństwo: (prawa) prawa miejskie – prawo lokacji (obowiązki) – sprawowanie urzędów miejskich – wykonywanie zawodu
Chłopi: (prawa) – wolność osobista – prawo do dziedziczenia (obowiązki) – czynsz – dziesięcina.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 35
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy