Przydatność 55%

Stale wg normy

Autor: gld

1. OZNACZANIE STALI WEDŁUG NORM EUROPEJSKICH
Zgodnie z Normami Europejskimi obowiązują dwa systemy oznaczania stali:
• znakowy (według PN-EN 10027-1: 1994); znak stali składa się z symboli
literowych i cyfr;
• cyfrowy (według PN-EN 10027-2: 1994); numer stali składa się tylko z cyfr.
Każdy gatunek stali - ma nadany znak i numer, jednoznacznie identyfikujące tylko jeden materiał.
• symbole w znaku są tak dobrane, że wskazują na jej główne cechy (np. na
zastosowanie, własności mechaniczne lub fizyczne, albo skład chemiczny), co ułatwia przybliżoną identyfikację gatunku stali;
• numer stali, który można podawać zamiast znaku, jest łatwiejszy do
elektronicznego przetwarzania danych, gdyż składa się tylko z pięciu cyfr.
Podany system oznaczeń stali - wprowadzono w państwach UE od 1992 r.
1.1. Oznaczanie stali wg PN-EN 10027-1
W tej klasyfikacji oznaczeń stali wyróżnia się dwie główne grupy znaków:
• znaki zawierające symbole wskazujące na skład chemiczny stali;
• znaki zawierające symbole wskazujące na zastosowanie oraz mechaniczne
lub fizyczne własności stali.
W obu grupach znaków - po symbolach głównych mogą być podawane symbole dodatkowe.
• poniżej podano jedynie z jakich symboli głównych składa się znak stali;
• w przypadku staliwa - znak gatunku zawierający symbole wskazujące
na skład chemiczny poprzedza litera G (np. G30MnSi 5-3).
1.1.1. Oznaczanie stali wg składu chemicznego
W znakach stali wg składu chemicznego wyróżnia się cztery podgrupy:
• stale niestopowe (bez stali automatowych) o średniej zawartości Mn < 1%.

— znak tych stali składa się z następujących symboli głównych,
umieszczonych kolejno po sobie: litery C i liczby będącej 100-krotną
średnią wymaganą zawartością węgla (np. C35);
stale niestopowe o średniej zawartości manganu > 1%, niestopowe stale automatowe i stale stopowe (bez stali szybkotnących) o zawartości każdego pierwiastka stopowego < 5%.
 znak tych stali składa się z: liczby będącej 100-krotną wymaganą
średnią zawartością węgla, symboli pierwiastków chemicznych
składników stopowych stali w kolejności malejącej zawartości
pierwiastków oraz liczb oznaczających zawartości poszczególnych
pierwiastków stopowych w stali;
 każda liczba oznacza odpowiednio średni procent zawartości
pierwiastka pomnożony przez współczynnik wg tablicy 3 i
zaokrąglony do najbliższej liczby całkowitej;
 liczby oznaczające zawartości poszczególnych pierwiastków
stopowych należy oddzielić poziomą kreską; na przykład 55NiCrMoV6-2-2 jest znakiem stali o średnim składzie: 0,55% C, 1,5% Ni, 0,6% Cr, 0,2% Mo i poniżej 0,1% V Gest to stal narzędziowa do pracy na gorąco).
Tablica 3. Współczynnik do ustalania symboli liczbowych pierwiastków stopowych przy oznaczaniu stali stopowych (bez stali szybkotnących) o zawartości każdego pierwiastka stopowego <5% (PN-EN 10027-1).

Pierwiastek Współczynnik
Cr, Co, Mn, Ni, Si, W 4
Al, Be, Cu, Mo, Nb, Pb, Ta, Ti, V, Zr 10
Ce, N, P, S 100
B 1000

• stale stopowe (bez stali szybkotnących) zawierające przynajmniej jeden pierwiastek stopowy w ilości > 5%.
 znak tych stali składa się z: litery X, liczby będącej 100-krotną
wymaganą średnią zawartością węgla, symboli chemicznych
pierwiastków stopowych stali w kolejności malejącej zawartości
oraz liczb (zaokrąglonych do najbliższej liczby całkowitej) oznaczających średni procent zawartości poszczególnych pierwiastków;
 na przykład X5CrNiMo 17-12-2 jest znakiem stali o składzie:
maks. 0,07% C, 17,5% Cr, 11,6% Ni, 2,25% Mo.
• stale szybkotnące. Znak tych stali składa się z następujących symboli literowych i liczbowych: liter HS oraz liczb oznaczających procentowe zawartości (zaokrąglone do najbliższych liczb całkowitych) pierwiastków stopowych w następującej kolejności: wolfram, molibden, wanad, kobalt;
- na przykład HS 2-9-1-8 jest znakiem stali szybkotnącej o średniej
zawartości pierwiastków stopowych: 2% W, 9% Mo, 1% V i 8% Co.
- zawartość chromu w stalach szybkotnących nie jest podawana, gdyż
jest we wszystkich gatunkach tych stali taka sama i wynosi
od 4,0 do 4,5%.
1.1.2. Oznaczanie stali wg zastosowania i własności
Znak stali - oznaczanych wg ich zastosowania i własności mechanicznych
lub fizycznych zawiera następujące główne symbole:
a) S - stale konstrukcyjne (np. S235);
P - stale pracujące pod ciśnieniem (np. P460);
L - stal na rury przewodowe (np. L360);
E - stale maszynowe (np. E295);
za którymi umieszcza się liczbę będącą minimalną granicą plastyczności w MPa;

b) B - stale do zbrojenia betonu (np. B500);
za którym umieszcza się liczbę będącą charakterystyczną granicą plastyczności;
c) Y - stale do betonu sprężonego (np. Y1770);
R - stale na szyny lub w postaci szyn (np. R0900);
za którymi umieszcza się liczbę będącą wymaganą minimalną wytrzymałością na rozciąganie;
d) H - wyroby płaskie walcowane na zimno ze stali o podwyższonej
wytrzymałości przeznaczone do kształtowania na zimno,
za którym umieszcza się liczbę będącą wymaganą minimalną granicą plastyczności , albo jeżeli jest wymagana tylko wytrzymałość na rozciąganie, wtedy umieszcza się literę T, za którą podaje się wymaganą minimalną wytrzymałość na rozciąganie (np. H420);
e) D - wyroby płaskie ze stali miękkich przeznaczonych do
kształtowania na zimno, za którym umieszcza się jedną z następujących liter:
1) C - dla wyrobów walcowanych na zimno,
2) D - dla wyrobów walcowanych na gorąco przeznaczonych do
kształtowania na zimno,
3) X - dla wyrobów bez charakterystyki walcowania (na zimno lub na
gorąco), oraz dwa symbole cyfrowe lub literowe charakteryzujące stal (np. DC03).
e) T - wyroby walcowni blachy ocynkowanej,
za którym umieszcza się:
1) dla wyrobów o jednokrotnie redukowanej grubości - literę H, za którą
podaje się liczbę będącą wymaganą nominalną twardością wg HR 30Tm;
2) dla wyrobów o dwukrotnie redukowanej grubości - liczbę będącą
wymaganą nominalną granicą piastyczności (np. TH52, T660);
f) M - stale elektrotechniczne,
za którym umieszcza się:

1) liczbę będącą 100-krotną wymaganą maksymalną stratnością
w W  kg -1;
2) liczbę będącą 100-krotną nominalną grubością wyrobu w mm;
3) literę oznaczającą rodzaj blachy lub taśmy elektrotechnicznej, tj.:
A, D, E, N, S lub P (np. M430-50D).
1.2. Oznaczanie stali wg PN-EN 10027-2
Zgodnie z normą PN-EN 10027-2: 1994 - każdy gatunek stali jest oznaczony także numerem, który można podać zamiast znaku stali.
• numer stali zawiera 5 cyfr: l.xxnn, gdzie:
1 - oznacza stal (ogólniej stop żelaza); xx — dwie cyfry oznaczające grupę stali; nn - dwie cyfry wyróżniające konkretny gatunek w grupie.
• np. 1.4301 - oznacza gatunek stali austenitycznej X10CrNi 18-8.
Grupy stali - ustalono według składu chemicznego, własności mechanicznych, fizycznych i technologicznych oraz według zastosowania.
• na przykład:
- stale niestopowe jakościowe: mają numery grup 01 do 07 i 91 do 97;
- stale niestopowe specjalne: 10 do 18;
- stale stopowe odporne na korozję i żaroodporne: 40 do 49;
- stale stopowe konstrukcyjne, maszynowe i na zbiorniki ciśnieniowe:
50 do 89.

Przydatna praca?
Wersja ściąga:
Załączniki:
Podobne prace:
Przydatna praca? tak nie 199
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie