Przydatność 75%

Leopold Staff - analiza i interpretacja utworu „Przedśpiew”

Autor: cezar

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Utwór Leopolda Staffa „Przedśpiew” jest refleksja nad blaskami i cieniami życia. Tytuł dobrze określa jego charakter, gdyż występuje tu zwrot „śpiewać będę”, co świadczy o powziętym już zamiarze. Wiersz ma być wstępem do pieśni, czyli przed-śpiewem.

Leopold Staff był poetą, dramaturgiem i pisarzem. Tworzył w kilku epokach literackich, co można zauważyć w jego utworach. Potrafił połączyć klasyczną harmonię z ówczesnymi nurtami artystycznymi, w wyniku, czego wypracował własną formę neoklasycyzmu. Studiował prawo i filozofię; był podróżnikiem. Wszystkie te elementy jego biografii są mniej lub bardziej widoczne w utworze „Przedśpiew”.

Podmiotem lirycznym wiersza jest mędrzec, człowiek doświadczony, który posiadł ogromną wiedzę o życiu i nie waha się jej głosić. Wyznaje on humanizm, co jest widoczne w wersie: „żyłem i z rzeczy ludzkich nic nie jest mi obce”. Jest to przekształcona maksyma rzymskiego poety, Terencjusza: „Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce”, która była jednocześnie myślą przewodnia twórców epoki Odrodzenia.

Mędrzec nie opisuje konkretnego, indywidualnego losu, lecz rozważa o sensie ludzkiego życia. Przemawia na wzór mówców-mędrców z powaga i spokojem, a mocny w swą głęboka mądrość i różnorodne doświadczenie z przekonaniem głosi pochwałę życia. Stawia go to w rzędzie takich między innymi myślicieli i poetów jak Epikur, Horacy czy Jan Kochanowski. W utworze uwypuklone są filozofie wymienionych twórców.

Podmiot liryczny określa się jako uczestnik godów, wyznawca snów i piękna, czy miłośnik ogrodów. Jest to jednoznaczne nawiązanie do epikureizmu, który wzywał do przyjemności duchowej. Ponadto spotkania Epikurejczyków odbywały się w ogrodzie. Natomiast gorycz, ból, zwątpienie, mrok itp. są niewątpliwym wyznacznikiem stoicyzmu i „zasady złotego środka”. Mędrzec, który opisuje poznane cierpienia, nie załamuje się pod ich ciężarem, lecz stawia im czoło. Twierdzi, że i tak: „będę śpiewać wam pochwałę życia”.

Wiersz ma wymowę optymistyczna. Podmiot liryczny buduje swój sąd o wartości i pięknie życia ludzkiego na podstawie skrajnych doświadczeń losu. Akceptując życie w jego złożoności i krańcowych doznań cierpienia i radości, poeta stosuje ostre przeciwstawienia w metaforach: „pamięcią swe dni chmurne i dni w słońca krasach przechodzę (...) Szedłem przez pola żniwne i mogilne kopce”. Obok metafor często używa porównań, które rozbudowuje dodając mu nowych znaczeń, np. porównuje myśl ludzka do dzbana na głowie kobiety, rozwija dwa człony porównania wzbogacając wartość refleksyjną wiersza: „a dzban wino ukrywa i łzy w swojej cieśni”.

Podobny charakter i zawartość filozoficzna posiada „Pieśń IX” „Chcemy sobie być radzi” Jana Kochanowskiego. Już w pierwszej zwrotce widać nawiązanie do epikureizmu. Jest ona zaproszeniem do biesiady oraz zachęca do umiłowania wina i muzyki. Natomiast w kolejnych częściach nastrój utworu ulega stonowaniu. Podmiot liryczny wspomina Fortunę, która rządzi ludzkim losem. Nikt nie wie i nie może być pewny, co się stanie jutro. Ludzie próbują przeciwstawić się przeznaczeniu i przechytrzyć los, jednak wystawiają się tylko na pośmiewisko i drwinę, gdyż nie można rozumowo ogarnąć biegu wydarzeń. Z tego względu „ja” liryczne nawołuje do stoicyzmu i zachowania postawy „złotego środka”. Należy jednakowo znosić szczęście i nieszczęście. Poglądy podmiotu lirycznego bezpośrednio ujawniają trzy ostatnie zwrotki. Chwali on szczęście stateczne; mówi, że bogactwa nie przydają się w życiu, najlepiej zachować umiar.

Utwór Leopolda Staffa „Przedśpiew” jest afirmacja życia, w której podmiot liryczny zachęca do rozumowego korzystania z darów losu i dzielnego przeciwstawiania się jego kolejom. „Ja” liryczne wiersza jest nosicielem doświadczeń typowych dla losu każdego człowieka w różnych epokach. Stąd słowa starożytnego mędrca i poety mogły stać się życiową maksymą okresu Odrodzenia i są również aktualne dzisiaj.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 286
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy