Przydatność 55%

Interpretacja wiersza Wisławy Szymborskiej "Nicość"

Autor: allegretta

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Wisława Szymborska jest poetką, której światopogląd literacki został ukształtowany doświadczeniami wojny i wydarzeń powojennych. Początkowo fascynowała się socjalizmem, czego owocem był zbiór wierszy socrealistycznych „Dlaczego żyjemy”. Ponownie debiutowała utworami o innej, głębszej już tematyce. W tomiku wydanym w 1957 roku – „Wołanie do Yeti”, widoczne są pierwsze próby określania miejsca i sytuacji człowieka w świecie. W kolejnych publikacjach poetka coraz odważniej zadaje pytania światu. Jednym z takich pytań jest wiersz „Nicość”, pochodzący z wydanego w 1972 roku, tomiku „Wszelki wypadek”.
W wierszu tym podmiot liryczny określa swoją sytuację w świecie, znalazł się w rzeczywistości, która powstała z „przenicowania Nicości”, czyli odwrócenia jej.
„Gdzież ja to się znalazłam” – pyta w pierwszej strofie Szymborska. Rzeczywistość wokół wydaje się obca i chaotyczna. Mimo to, pobyt tutaj jest zjawiskiem dosyć niezwykłym, bo także dla niej „Nicość (...) naprawdę wywróciła się na drugą stronę”. Poetka opisuje niezwykłość procesu stawania się.
W kolejnej zwrotce następuje przesunięcie w czasie. Podmiot liryczny zaznajomiła się z otaczającym światem, lecz tym razem jej większe zainteresowanie wzbudza Nicość. Pragnie poznać Arch – zasadę świata, jednak niedoskonała natura człowiecza uniemożliwia jej to i każe pozostawać tylko w sferze domysłów. Ciekawa jest, jak to się dzieje, że wielość bytów w jednym świecie równa się pustce w innym. Wszystko, co tutaj ma jakiś kształt, ciężar, powierzchnię, zdolne jest do ruchu, staje się i nie staje, gdzie indziej jest bezpostaciowe. Według Szymborskiej pojęcia, nazwy rzeczy są dostosowane tylko do naszego świata, ponieważ w Nicości mogą oznaczać co innego lub w ogóle nie istnieć. Wiatr może nie wiać i nie poruszać chmur. Poetka oddala od człowieka możliwość całkowitego poznania. Tworzy alternatywną rzeczywistość, będącą źródłem istnienia, z niej wywodzi się człowiek, jednak nigdy jej nie odkryje.
Szymborska przedstawia swoją refleksję na temat miejsca człowieka w świecie. Zdaniem poetki jest ono nieokreślone, a wręcz tragiczne, ponieważ znajduje się pod „bezkresnym niebem”, które jest zaledwie „przerwą w nieskończoności”. Los jego jest przypadkowy, podobnie jak każdego innego bytu. „A mnie się tak złożyło, że jestem przy tobie” – mówi Szymborska. W konsekwencji jej życie obok drugiego człowieka winna określić jako zwyczajne lecz nie robi tego. „Doprawdy nie widzę w tym nic zwyczajnego” – swoja egzystencję uważa za fenomen, za coś niesamowitego. Jednak robi to ze wzruszeniem ramion, lekką ironią, tak, jak wtedy, gdy mówi się „nie widzę w tym nic nadzwyczajnego”. Dla Szymborskiej jest to oczywiste. Przeczy w ten sposób logice świata, który stworzyła, ponieważ z nieistnienia w Nicości wynika istnienie „na jej odwrocie”, a tymczasem to staje się niezwykłe.
W „Nicości” Szymborska na swój sposób „flirtuje” z egzystencjalizmem. Ukazuje tragizm człowieka otoczonego nieskończonością, wielością istnień, których nigdy nie uda mu się poznać, błądzącego w poszukiwaniu prawdy. Odrzuca jednak tezę o drugim człowieku, jako o tym, który nastaje na wolność innego.
Poetka, swoje głębokie rozważania, przedstawia językiem prostym i zrozumiałym, jednak nie pozbawionym emocji.
Nie utożsamia się ze światem, w którym się znalazła i Nicością, z której się wywodzi. Określając rzeczywistość mówi tylko: „tam”, „tutaj”, „tu” „tutejsze”, „tamtej”.
Ograniczona liczba czasowników i elipsy spowalniają tempo wiersza, co skłania do zastanowienia się nad nim, kontemplacji. Liczne wykrzyknienia świadczą o emocjach natomiast dzięki apostrofie do osoby „kochanej” w drugiej i ostatniej zwrotce wiersza nabiera osobistego charakteru.
Ponadto, co charakterystyczne dla noblistki, utarte formuły językowe zostają przełamane i odkryte na nowo. Według Szymborskiej znajdować można się od „stóp do głowy wśród planet”, a w swoim losie nie widzi się „nic zwyczajnego”.
Poetka w wierszu „Nicość” porusza wiele problemów filozoficznych m.in. miejsce człowieka w świecie, możliwości poznawcze, wpływ świata zewnętrznego na świat wewnętrzny człowieka, fenomen istnienia. Paradoksalnie punktem wyjścia staje się Nicość, świat człowieka jest zaledwie jej „lewą stroną”. Pragnienie poznania Niebytu wynika z potrzeby wyjaśnienia rzeczywistości, w której Szymborska czuje się zagubiona. To poszukiwanie jednak bezowocne jest, gdy przy boku brak drugiego człowieka, ponieważ tylko w ten sposób, mając w kimś oparcie, można „obmyślać świat”.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 28
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie