Hrabia Henryk występuje jako mąż i poeta oderwany od rzeczywistości, nie potrafiący docenić wartości życia codziennego. Żyje we własnym świecie poezji i marzeń, co prowadzi go do zaniedbywania obowiązków rodzinnych. W jego domu pojawia się piękna Dziewica, która kusi go, przywołując do opuszczenia rodziny i podążania za nią. Hrabia ulega pokusie i opuszcza dom rodzinny, co skutkuje zaniedbaniem żony, prowadząc ją do obłędu, a następnie do śmierci. Jego syn, Orcio, traci wzrok w wyniku zaniedbań ojca.
Jednak piękno Dziewicy szybko znika, ukazując się jako upiorny widmowy obraz. Hrabia Henryk wraca do domu, pozostając sam ze swoim synem. Ujawnia się przeznaczenie Orcia – jest on prawdziwym poetą naznaczonym przekleństwem proroków, który ma zginąć. Orcio mówi ojcu, że jedyną szansą na zbawienie jest „miłość do biednych bliźnich”. Mimo to, Hrabia nie podporządkowuje się temu wezwaniu.
Hrabia Henryk staje na czele upadającej arystokracji i materializmu, reprezentowanej przez grupę zwaną Okopy Świętej Trójcy. Jego głównym przeciwnikiem jest Pankracy – radykalny ideolog, lider rewolucji „biednych i głodnych”, wspierany przez młodego, fanatycznego i zdeprawowanego kapłana, Leonarda. Hrabia zwiedza obóz przeciwników w przebraniu, gdzie spotyka chłopów, rzemieślników i robotników, którzy doświadczają wyzysku przez arystokrację. Ludzie ci są wynędzniali, ubrani w łachmany, doprowadzeni do desperacji i gotowi do walki na śmierć i życie.
W obozie Pankracy i Leonard organizują bluźniercze obrzędy nowej wiary oraz manifestacje zemsty zbuntowanego tłumu. Podczas dyskusji z Pankracym, Hrabia osądza, że są to “wszystkie stare zbrodnie świata, ubrane w szaty świeże”. Pankracy natomiast jest przekonany, że powstaje nowy świat – raj sprawiedliwości.
Dochodzi do bezpośredniego starcia zbrojnego między obozami. Arystokraci okazują się słabymi, tchórzliwymi i podłymi ludźmi, a Henryk zostaje potępiony za egoizm i brak empatii. Jego syn Orcio ginie, zostając ranny kulą, a Hrabia Henryk popełnia samobójstwo, rzucając się w przepaść z okrzykiem: “Poezjo, bądź mi przeklęta”.
Pankracy wraz z Leonardem przeprowadzają sąd nad pokonanymi rewolucjonistami. Wódz rewolucji, marząc o odkupieniu zniszczeń przez budowę szczęśliwej przyszłości, odczuwa niepokój. Ukazuje mu się wizja Chrystusa-Mściciela, który rzuca błyskawicą, powodując, że Pankracy pada martwy na ziemię.
Plan wydarzeń
1. Wprowadzenie Hrabiego Henryka:
• Przedstawienie Hrabiego jako oderwanego poety i zaniedbującego męża oraz ojca.
• Pojawienie się pięknej Dziewicy, która kusi Henryka do opuszczenia rodziny.
2. Upadek rodziny:
• Hrabia opuszcza dom rodzinny.
• Zaniedbanie żony prowadzi ją do obłędu i śmierci.
• Syn Orcio traci wzrok.
3. Powrót Hrabiego:
• Dziewica ujawnia się jako upiór.
• Henryk wraca do domu, pozostając sam ze synem.
4. Przeznaczenie Orcia:
• Orcio ujawnia swoje przeznaczenie jako poety naznaczonego przekleństwem.
• Wezwanie do miłości do biednych bliźnich.
5. Konflikt społeczny:
• Henryk staje na czele upadającej arystokracji (Okopy Świętej Trójcy).
• Przedstawienie Pankracego jako lidera rewolucji „biednych i głodnych”.
6. Zwiedzanie obozu rewolucjonistów:
• Henryk w przebraniu zwiedza obóz.
• Opis sytuacji chłopów, rzemieślników i robotników.
7. Bluźniercze obrzędy i manifestacje:
• Pankracy i Leonard organizują rytuały i manifestacje.
8. Dyskusja między Henrykiem a Pankracym:
• Henryk krytykuje metody rewolucji.
• Pankracy przedstawia wizję nowego świata.
9. Starcie zbrojne:
• Bezpośrednia walka między arystokracją a rewolucjonistami.
• Śmierć Orcia i samobójstwo Henryka.
10. Sąd nad pokonanymi:
• Pankracy i