Gleby Polski

Gleba – powierzchniowa warstwa litosfery, stanowiąca podłoże dla życia roślin i pod ich wpływem przy udziale pozostałych elementów środowiska przyrodniczego ulęgająca zmianom.



Polska leży w strefie gleb:

- brunatnych i bielicowych – około 82 %.

- czarnoziemy – około 1% - powstałe na lessach – Nizina Wielkopolska, Wyżyna Sandomierska, okolice Krakowa



Pozostałe grupy gleb zajmują małe powierzchnie:

- gleby bagienne (około 9%) – gleby słabe, złe, nieurodzajne, powstałe w wyniku nagromadzenia szczątków roślinności bagiennej w warunkach beztlenowych – tereny bagien nad Notecią, Warmią, Wieprzem

- mady (około 5%) – powstały na mułach rzecznych, występują w dolinach rzek, na Żuławach Wiślanych

- czarne ziemie (około 2%) – gleby żyzne, urodzajne, powstałe na terenach zabagnionych, ich czarne zabarwienie spowodowane jest duża zawartością próchnicy – okolice Wrocławia, Kujawy

- rędziny (około 1%) – gleby dość urodzajne, powstałe na skałach węglowych – Niecka Nidy, Polesie Lubelskie



Inne gleby:

- gleby górskie ( Karpaty, Sudety)

- gleby zdegradowane przez człowieka i przemysł (okręgi przemysłowe, aglomeracje miejskie)



W Polsce wprowadzono podział na sześć klas bonitacyjnych ( I – gleby bardzo dobre, VI – gleby złe). Najwięcej jest gleb średnich (IV klasa), a najmniej bardzo dobrych ( I klasa).



Dobre gleby w Polsce układają się w dwa pasy:

- równoleżnikowy – od Wyżyny Lubelskiej po Nizinę Śląską

- południkowy – od Niziny Śląskiej w kierunku północno-wschodnim do Żuław i Warmii



Gleby ulęgają degradacji na skutek:

- erozji wodnej – wymywanie

- erozji eolicznej – wywiewanie

- zatrucie metalami ciężkimi i substancjami toksycznymi

- zatrucie chemia roślinna

- stepowienie

- przesuszanie