Symbole „Wesela” Wyspiańskiego
1. Złoty róg – Symbol walki i aktywności społecznej, mający na celu zmobilizowanie ospałego społeczeństwa do działania. Jednakże do walki nie dochodzi, ponieważ gospodarz oddaje róg Jaśkowi, który go gubi. Złoty róg reprezentuje także tradycję i narodową dumę, a jego utrata wskazuje na brak zdecydowania i zaangażowania w odzyskanie niepodległości.
2. Czapka z piór – Symbol przywiązania do rzeczy błahych i materialnych. Stanowi ostrzeżenie, by nie przekładać wartości prywatnych nad państwowe. Czapka z piór, będąca elementem stroju weselnego, wskazuje na próżność i oderwanie od rzeczywistych problemów narodowych.
3. Sznur – Najważniejszy symbol niewoli, która pozostała Polsce po zaprzepaszczeniu największej szansy na odzyskanie niepodległości, jaką niósł ze sobą złoty róg. Sznur ten może być interpretowany jako metafora więzów historycznych, społecznych i politycznych, które ograniczają wolność i rozwój kraju.
4. Kosy nasadzone na sztorc – Odniesienie do mitu Racławickiego, symbolizujące gotowość do walki i obrony ojczyzny. Kosy te są także symbolem rolnictwa, które jest fundamentem społeczeństwa wiejskiego, a tym samym kluczowym elementem tożsamości narodowej.
5. Taniec chocholi – Symbol zniewolenia, marazmu i niemocy narodowej. Scena tańca jest pesymistyczna, a końcowy taniec chochoła stanowi kwintesencję myśli zawartych w utworze, pokazując brak energii i determinacji w dążeniu do zmian.
6. Chochoł – Postać o bardzo bogatej symbolice, którą można interpretować na wiele sposobów. Jest symbolem marazmu i uśpienia narodu, ale zarazem symbolizuje nadzieję na szybkie przebudzenie, pod którym śpi róża – oznaka piękna i potencjału życia.
7. Goście weselni – Symbolizują naród i przekrój społeczeństwa, ukazując różne warstwy społeczne i ich postawy wobec kwestii narodowych i politycznych.
8. Chata Bronowicka – Symbolizuje Polskę, w której krzyżują się wszystkie problemy społeczne, polityczne i gospodarcze, stanowiąc mikrokosmos kraju.
9. Złota podkowa – Zgubiona przez konia Wernyhory, symbolizuje wielkie szczęście jej znalazcy; może też symbolizować szczęście ukryte w skrzyni, nawiązując do motywu poszukiwania bogactwa i jego wpływu na losy jednostki i narodu.
10. Dzwon Zygmunta – W słowach Stańczyka symbolizował wielką tradycję historyczną Polski. Dzwon jest sercem narodu i dopóki on dzwoni, naród żyje; jest to także symbol wielkości Polski oraz ciągłości historycznej.
11. Kaduceusz – Wręczony przez Stańczyka Dziennikarzowi, symbolizuje nie tylko przywództwo polityczne, ale przede wszystkim usypianie i dezorientowanie narodu, zniechęcanie go do walki narodowo-wyzwoleńczej oraz zachęcanie do lojalności wobec zaborców.
12. Krew – Postać Jakuba Szeli chce z siebie zmyć krew, która symbolizuje winy. Jest to symbol oczyszczenia, skruchy oraz próby odrzucenia odpowiedzialności za błędy przeszłości.
