Przydatność 65%

Zakony w Polsce średniowiecznej.

Autor: Dodano: 2010-06-26

Zakony męskie w Polsce w okresie średniowiecza to: Augustianie, Bazylianie, Benedyktyni, Cystersi, Dominikanie, Franciszkanie, Franciszkanie konwentualni, kanonicy regularni, Karmelici i Paulini.

Augustianie

Wspólnota augustiańska bierze swój początek od wspólnot eremickich apartych na Regule św. Augustyna. W 1303r. papież Bonifacy zaliczył augustianów do zakonów żebrzących. Do Polski zostali sprowadzeni z Pragi przez króla Kazimierza Wielkiego w 1342r. i osadzeni na Kazimierzu koło Krakowa, gdzie król ufundował dla nich kościół p.w. św. Katarzyny i św. Małgorzaty.
Do zgromadzenia augustianów należeli m.in Marcin Luter - inicjator i główny ideolog ruchu reformacyjnego oraz Grzegorz Mendel - prekursor genetyki

Bazylianie

Św. Bazyli zwany Wielkim- twórca zasad życia monastycznego w Kościele Wschodnim- dał początek różnym wspólnotom monastycznym. Najstarsze z nich znane są na ziemiach polskich już w X wieku.
Bazylianie są jedynym w Polsce męskim zakonem obrządku greckokatolickiego. Jego początki sięgają IV w., kiedy na Wschodzie powstały pierwsze wspólnoty zakonne żyjące według reguł św. Bazylego, w Polsce są od XIV w.
Nie mając ściśle określonego charyzmatu, bazylianie podejmują wszystkie posługi, które w danym momencie historii stawia przed nimi Chrystus i Kościół. Priorytetem zakonników jest życie wspólne, praca nad jednością Kościoła i apostolat.
Benedyktyni
Pierwszymi klasztorami benedyktyńskimi na ziemiach polskich były powstałe w XI wieku fundacje w Tyńcu, Mogilnie i na Łysej Górze. Z czasem założone zostały inne opactwa. Ok. 1390r. powstał w Krakowie klasztor który w liturgii używał języka cerkiewno- słowiańskiego. W XI w. wyodrębnili się z zakonu cystersi. Klasztory benedyktynów w Polsce ulegały likwidacji w XVIII i XIX w., zachował się tylko klasztor w Tyńcu.
Cystersi.

Cystersi przybyli do Polski w pierwszej połowie XII wieku i założyli ok. 1140 r. klasztor w Brzeźnicy, nazywanej później Jędrzejowem. Fundatorem tego opactwa był bp wrocławski Jan. Do końca XIII wieku powstało na ziemiach polskich ok. 25 wspólnot cysterskich, które utworzyły Kongregację NMP Królowej Świata.
W Polsce w przeciętnym opactwie cysterskim znajdujemy około 45 mnichów. Programowo osiedlali się w oddaleniu od większych miast; Mogiła pod Krakowem (dziś na obszarze Nowej Huty) stanowi tu wyjątek. Architektura i sztuka cysterska była skromna, jak przystało na zakon w założeniu surowy i ascetyczny, w Polsce średniowiecznej nabrała dużego znaczenia dzięki przeniesieniu wprost z Francji nowych wzorów gotyckich.
Od schyłku XII wieku próbowano zaangażować cystersów polskich do misji wśród pogan pruskich, co znalazło m.in. poparcie papiestwa, ale takie zadanie było obce charakterowi i celom zgromadzenia.
Cystersi wykazywali duże umiejętności organizacyjno- gospodarcze. Znakomicie odzwierciedla to Księga henrykowska stanowiąca jedyne w sowim rodzaju dokładne źródło mówiące o stosunkach społeczno- gospodarczych Polski. Włączyli się także w organizację pracy w rolnictwie w obrębie wielkiej własności ziemskiej.
Jednym z najbardziej znanych opactw cysterskich jest Mogiła (obecnie w granicach administracyjnych Krakowa)

Dominikanie

W XIII wieku sukces odniosła nowa formacja braci żebrzących. (do zakonów żebrzących należeli: dominikanie, franciszkanie, augustianie, karmelici). Pierwsi Dominikanie ze św. Jackiem na czele, przybyli do Krakowa w 1220r. W trzy lata później powstał w Krakowie przy kościele p.w. Św. Trójcy klasztor dominikański z fundacji bpa Iwona Odrowąża.
Polscy dominikanie dali się poznać jako kaznodzieje, misjonarze ludowi i teolodzy. Byli pierwszymi w Polsce zespołami ludzi umiejących dobrze mówić, głosić kazania językiem żywym, pełnym zrozumiałych przykładów, zdolnych zainteresować i poruszyć słuchaczy z różnych warstw społecznych.

Franciszkanie (zakon braci mniejszych konwentualnych

Jest to obok braci mniejszych i kapucynów kolejna rodzina franciszkańska biorąca swój początek od św. Franciszka Bernardone.
Do Krakowa przybyli w 1232r. Powszechnie używana nazwa „konwentualni” wywodzi się od miejskich klasztorów nazywanych konwentami.
Współcześnie najbardziej znanym klasztorem franciszkańskim na ziemiach polskich jest Niepokalanów założony w latach międzywojennych przez św. Maksymiliana Marię Kolbę.

Wokół klasztorów skupiały się chętnie najbardziej potrzebujący- biedni, chorzy, starzy- licząc na jakąś formę pomocy; to właśnie jako odpowiedź na rosnące w tej dziedzinie potrzeby zaczęto co najmniej od XII wieku tworzyć przy polskich klasztorach specjalne zakłady określane wówczas jako szpitale, chociaż zakres ich funkcji wykraczał poza zadania lecznicze- były to przede wszystkim przytułki. W XIII wieku rozwinęły w Polsce działalność specjalne zakony kanonickie, których głównym celem stało się prowadzenie szpitali: na Śląsku byli to tzw. krzyżowcy z czerwoną gwiazdą, w Karakowie kanonicy Świętego Ducha.
Karmelici.
Pierwszy klasztor karmelitów w Polsce, sprowadzonych z Pragi, powstał w 1397r. w Krakowie na Piasku. Jego fundatorami byli król Władysław Jagiełło i bł. Królowa Jadwiga.
Pierwotnym założeniem karmelitów była, podobnie jak innych zakonów żebraczych,praca duszpasterska w miastach i szerszenie kultu maryjnego poprzez bractwa szkaplerzne. Ich najważniejszym celem było własne uświęcenie i doskonalenie.
Paulini

Z Węgier sprowadził do Polski paulinów Władysław Opolczyk (1382r.) namiestnik Rusi z ramienia Ludwika Węgierskiego, a ufundowany im klasztor w Częstochowie obdarzył cieszącym się sławą cudowności bizantyjskim obrazem Matki Bolesnej, przechowywanym poprzednio w Bełzie na Rusi Czerwonej. Już w XVw. Paulińska Częstochowa zyskała dużą popularnośc jako jeden z ważniejszych celów pielgrzymek.

Przydatna praca?

Stronnicowanie: Pokaż stronnicowanie

Przydatna praca? tak nie 124
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy