Typy reakcji chemicznych
Typy reakcji chemicznych 1. Reakcje syntezy Synteza jest reakcją, w której z dwu lub więcej substancji prostszych powstaje jedna substancja złożona o odmiennych właściwościach chemicznych i fizycznych. A + B ---> AB 2. Reakcje...
Metody otrzymywania soli
1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTLENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iz nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Chodzi tu głównie o metale szlachetne...
Gazy szlachetne: charakterystyka, odkrycia i zastosowania
Gazy Szlachetne Gazy szlachetne to grupa pierwiastków w układzie okresowym pierwiastków. Należą do niej: hel (He), neon (Ne), argon (Ar), krypton (Kr), ksenon (Xe) oraz radon (Rn). Gazy szlachetne są bezbarwnymi, bezwonnymi i chemicznie...
Układ okresowy pierwiastków z uwzględnieniem wartościowości i elektroujemności
W załączniku tablica układu okresowego w wyższej rozdzielczości
Węglowodory nasycone - alkany
Węglowodory nasycone to związki zawierające tylko węgiel i wodór, przy czym wszystkie atomy węgla w cząsteczce są połączone wiązaniem pojedynczym (C-C). METAN - CH4 ETAN - C2H6 PROPAN - C3H8 BUTAN - C4H10 PENTAN - C5H12 HEKSAN - C6H14...
Węgiel kamienny
Węgiel kamienny jest paliwem kopalnym pochodzenia organicznego. Powstał w wyniku powolnych przekształceń tkanek roślinnych, rozkładu przez mikroorganizmy w warunkach ograniczonego dostępu tlenu oraz działania wysokiej temperatury i ciśnienia...
Podstawowe związki organiczne: alkohole, kwasy karboksylowe i estry – struktura i właściwości
Alkohole 1. Wzór ogólny CₙH₂ₙ⁺¹OH 2. Nazewnictwo Do nazwy węglowodoru dodaje się końcówkę –-ol. 3. Otrzymywanie Metanol: - Sucha destylacja drewna - Z gazu syntezowego: CO + 2H₂ → CH₃OH...
Nawozy sztuczne
1.Znaczenie i podział nawozów sztucznych. Źródłem pokarmu dla roślin jest gleba i powietrze. Z powietrza rośliny pobierają tlen, dwutlenek węgla i azot, a składniki mineralne oraz wodę czerpią z gleby. Intensywna hodowla roślin powoduje...
Znaczenie wody w przyrodzie i gospodarce człowieka
"Wartość wody doceniamy dopiero wtedy, gdy wyschnie studnia" - Benjamin Franklin Woda to związek chemiczny niezbędny do podtrzymania życia. Niektóre drobnoustroje potrafią żyć bez powietrza, nie istnieje jednak organizm zdolny przeżyć bez wody....
Zaprawa murarska
Zaprawa murarska twardnieje, ponieważ wapno gaszone łączy się z dwutlenkiem węgla zawartym w powietrzu, a woda wyparowuje. CaO + H2O ---> Ca(OH)2 tlenek wodorotlenek wapnia wapnia- wapno...
Środki ochrony roślin
W naszych ogrodach, sadach na polach uprawnych żeruje mnóstwo różnorakich szkodników, które niszcząc uprawiane rośliny powodują niekiedy nawet bardzo duże obniżenie plonów i zbiorów. Nawet na działkach typowo rekreacyjnych niszczące działanie...
Skala pH
Skala pH, czyli skala odczynu roztworu - jest to skala wartości liczbowych od 1-14, odpowiadających tężeniu jonów wodoru w roztworze. Roztwory o pH od 1 do 6 mają odczyn kwasowy (zawierają nadmiar jonów wodorowych), roztwory o pH od 8 do 14...
Elektrolity
Jest to substancja przewodząca prąd elektryczny za pośrednictwem swobodnych jonów; może być w stanie stałym lub stopionym (np. sole) albo w roztworze (np. ulegające dysocjacji elektrolitycznej: kwasy, zasady i sole). Elektrolity dysocjują w...
Koloidy
Koloidy (zole) są to układy o dużym stopniu rozdrobnienia. Są stanem pośrednim pomiędzy roztworami rzeczywistymi, które są układami fizycznie jednorodnymi o rozdrobnieniu cząsteczkowym a zawiesinami i mieszaninami...
Liczby kwantowe, reguła Hunda, powłoki elektronowe
1. Główna liczba kwantowa - kwantuje energię elektronu (tzw. energię orbitalną) En Cechy i zastosowanie głównej liczby kwantowej: · oznacza się ją literą "n" · Energię orbitalną określa się wzorem: gdzie: - n - główna liczba kwantowa -...
Zastosowanie promieniotwórczości i izotopów
Promieniotwórczość to zdolność pewnych substancji (zwanych promieniotwórczymi) do wysyłania promieniowania korpuskulamego i promieniowania elektromagnetycznego o bardzo małej długości fali, powstającego w wyniku samorzutnych przemian (rozpadów)...
Procesy wielkopiecowe
Żelazo jest najbardziej rozpowszechnionym w skorupie ziemskiej metalem ciężkim . Na powierzchni ziemi nie znajdujemy nigdzie czystego żelaza , za to liczne są jego rudy. Są to głównie tlenki . Najważniejszą i najbogatszą rudą żelaza jest magnetyt...
Praktyczne zastosowanie izotopów promieniotwórczych
Aby móc pisać o zastosowaniu izotopów powinno się najpierw wyjaśnić pojęcie izotopu. Izotopy (z greckiego „isos” – równy, „topos” – miejsce) są to odmiany tego samego pierwiastka chemicznego o takiej samej licznie atomowej Z i różnej licznie...
Metody rozdzielania mieszanin
Rozdzielanie mieszanin to proces, który pozwala na oddzielenie składników o różnych właściwościach fizycznych lub chemicznych. Oto najczęściej stosowane metody: a) Odparowanie – stosowane, gdy jeden ze składników jest lotny, a drugi nielotny....
Tlen jest jednym z najważniejszych pierwiastków rozpowszechnionych w przyrodzie. Przedstaw właściwości tlenu oraz metody laboratoryjne i przemysłowe jego otrzymywania. Odmiany alotropowe. Rola tlenu w naszym życiu. Wykorzystywanie tlenu.
Tlen O: (ang. oxygen, franc. oxygene, łac. oxygenium, niem. Sauerstoff, ros. кислород); pierwiastek reprezentatywny rozpoczynający główną rodzinę 6B (tlenowce); masa atomowa 15,9994, Z=8, d0=1,429g/l, temp. topnienia -218,8C, temp. wrz....
Węgiel - właściwości chemiczne
Węgiel jest jednym z najbardziej niezwykłych minerałów występujących na świecie, jest jedyną skałą, która pali się wydzielając dużo energii. Większość złóż węgla formowała się od 360 do 286 milionów lat temu i właśnie z tego powodu okres ten...
Gliceryna i nitrogliceryna
Gliceryna Tworzy się ją z propanu przez zastąpienie trzech atomów wodoru grupami hydroksylowymi (OH). Właściwości gliceryny Jest bezbarwną oleistą cieczą. Nie jest toksyczna. Posiada słodki smak. Spala się niecałkowicie,...
Metale - podstawowe informacje
Wydaje nam się, że wiemy, co to jest metal. Okazuje się jednak, że chemik może określić mianem metalu większość pierwiastków nie wszystkie pasują do naszych wyobrażeń. Co to jest metal? Pytanie z pozoru wydaje nam się banalne. Czysty metal...
Kwasy i Zasady - zastosowanie i ogólnie
KWASY I ZASADY WOKÓŁ NAS kwasy - związki, które w roztworze wodnym dysocjują na kationy wodoru i aniony reszt kwasowej. Kwas cytrynowy i askorbinowy – owoce cytrusowe Kwas siarkowy – akumulatory kwasowo-ołowiowe Kwas mrówkowy -...
Metale kolorowe i ich stopy
METALE Metal (niem. Metall, fr. mtal, ang. metal z łc. metallum z gr. mtallon) 1. fiz., chem. substancja o skondensowanej uporządkowanej budowie wewnętrznej, stałym lub ciekłym stanie skupienia, dobrym przewodnictwie cieplnym i elektr.,...
Zastosowanie kwasów nieorganicznych i wodorotlenków (zasad) w przemyśle i innych dziedzinach życia
Kwasy nieorganiczne, związki nieorganiczne spełniające jedna z definicji kwasów. Zgodnie z konwencją wzory sumaryczne kwasów nieorganicznych pisze się zaczynając je od atomów wodoru. Kwasy nieorganiczne dzielimy na tlenowe i beztlenowe. Kwasy...
Promieniotwórczość naturalna i sztuczna
Promieniotwórczość - jest to samorzutna przemiana jąder atomów jednego rodzaju w jądra innego rodzaju połączona z wysyłaniem promieniowana jądrowego (alfa, beta, gamma). Podczas rozpadu alfa wypromieniowywana jest cząstka alfa złożona z 2 protonów...
Alkany - właściwości, szereg homologiczny
Budowa cząsteczki metanu Wszystkie wiązania w cząsteczce metanu są równocenne. Każde z nich jest utworzone dzięki parze wspólnych elektronów. Jeden z elektronów tworzących to wiązanie pochodzi od atomu węgla, drugi zaś od atomu wodoru. Są to...
Określanie stopni utlenienia w cząsteczce i jonie
Stopień utlenienia jest pojęciem charakteryzującym stan atomu pierwiastka w związku chemicznym. Można powiedzieć, że jest to ładunek jaki wydaje się że ma atom jeżeli oblicza się elektrony zgodnie z następującymi regułami: 1) elektrony podzielone...
Szkło, właściwości gleby, metale w przyrodzie
Krzem (Si, silicium) jest szarym, twardym i kruchym ciałem stałym o strukturze typu diamentu, niemetalem (półmetalem, o własnościach półprzewodnikowych) o temperaturze topnienia 1417C i gęstości 2,33 g/cm3. Otrzymywany przez redukcję krzemionki...
Promieniotwórczość
Promieniotwórczość (radioaktywność) zdolność emitowania przez pewne pierwiastki promieniowania jądrowego wskutek rozpadu promieniotwórczego ich jąder atomów. Promieniotwórczość pierwiastków występujących w przyrodzie jest nazywana...
Rozwój poglądów na temat buodwy materii [ budowa materii ]
ROZWÓJ POGLĄDÓW NA TEMAT BUDOWY MATERII Jesteśmy otoczeni przez materię. Widzimy dookoła siebie przedmioty twarde lub miękkie, elastyczne lub sztywne, mocne lub delikatne, o różnych kolorach i zapachach, różne w dotyku. Są to liczne postacie...
Substancje chemiczne i związki chemiczne
Substancje chemiczne i związki chemiczne. Substancje chemiczne - są to wszystkie związki i pierwiastki chemiczne wyróżnia się około 10 mln związków chemicznych Substancje chemiczne charakteryzują się zespołem cech ( właściwości) które...
9 sposobów otrzymywania soli z przykładami
KWAS + WODOROTLENEK ==> SÓL + WODA H2SO4 + 2NaOH ==> Na2SO4 + 2H2O KWAS + TLENEK METALU ==> SÓL + WODA 2HNO3 + Na2O ==> 2NaNO3 + H2O KWAS + METAL ==> SÓL + WODÓR H2CO3 + 2K ==> K2CO3 + H2 KWAS M. + SÓL KW. SŁ ==> KWAS...
Surowce mineralne
Surowce mineralne to pierwiastki lub związki chemiczne występujące w przyrodzie w sposób naturalny. Wnętrze skorupy ziemskiej skrywa nieprzebrane bogactwo surowców mineralnych : węgiel, ropa naftowa ,gaz ziemny , rudy metali . Poznanie i...
Katalizatory
W obecnej dobie kataliza jest jednym z najwazniejszych działów wielkiej syntezy, organicznej. O ważności i rozmiarach tego działu dowodzi literatura patentowa ostatnich lat oraz narastająca z roku na rok literatura nowoczesnej syntezy. Literatura...
Rodzaje wiązań chemicznych
Wiązanie chemiczne według klasycznej definicji to każde trwałe połączenie dwóch atomów. Wiązania chemiczne powstają na skutek uwspólnienia dwóch lub więcej elektronów pochodzących z jednego lub obu łączących się atomów albo przeskoku jednego lub...
Kwasy karboksylowe
Kwasy karboksylowe są końcowym produktem utlenienia alkoholi I-rzędowych i aldehydów. Charakteryzuje je obecność grupy karboksylowej –COOH. Duża różnica elektroujemności atomów tlenu z jednej strony a węgla i wodoru z drugiej, powoduje powstanie...
Symbole i oznaczenia zagrożeń chemicznych
Symbole i oznaczenia zagrożeń chemicznych Codziennie spotykamy w swoim otoczeniu substancje chemiczne. Nie każdy wie jakie są skutki nie umiejętnego używania, przechowania, możliwego spożycia bądź kontaktu za skórą, oczami? Najczęściej...
Wady i zalety promieniotwórczości
Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego. Na skutek oddziaływania promieniowania na tkankę żywą, zachodzą w niej pewne zmiany. Zależą one od rodzaju promieniowania, jego natężenia i...
Alkany alkeny
Alkany - Reakcja z chlorowcami (substytucja): \[CH_4 + X_2 \rightarrow CH_3X + HX\] Alkeny: Reakcja addycji (przyłączanie) - zmiana na alkany, podwójne na pojedyncze: - Z chlorowcami: \[C_nH_{2n} + X_2 \rightarrow C_nH_{2n}X_2\]...
Odczyn roztworów wodnych substancji - pH
Co to jest pH? pH jest wykładnikiem stężenia jonów wodorowych; jest to ujemny logarytm dziesiętny z wartości liczbowej stężenia molowego jonów wodorowych, czyli: \[ \text{pH} = -\log [\text{H}^+] \] Charakteryzuje odczyn roztworu. W...
Występowanie węgla w przyrodzie, odmiany węgla
Węgiel w przyrodzie występuje w postaci węgla kamiennego i brunatnego, ponadto w postaci odmian alotropowych: diamentów i grafitu. Węgiel występuje również w postaci związków: dwutlenek węgla, węglan wapnia, węglan sodu, kwas węglowy, czad, gaz...
Zastosowanie izotopów w różnych dziedzinach życia
Izotopy to atomy o takiej samej liczbie protonów w jądrze, lecz o różnej liczbie neutronów. Radioizotopy to izotopy, które ulegają rozpadowi promieniotwórczemu, w wyniku którego ilość substancji promieniotwórczej w czasie maleje. Radioizotopy...
Substancje chemiczne i ich przemiany
Substancje chemiczne dzieli się na proste, czyli pierwiastki, i złożone, czyli związki chemiczne oraz mieszaniny. Pierwiastki dzielą nie na metale i niemetale. 90 pierwiastków występuje w przyrodzie, a pozostałe zostały otrzymane sztucznie, drogą...
Cukry - rodzaje, występowanie, zastosowanie
Węglowodany, czyli cukry są bardzo rozpowszechnione w świecie roślin. Są one substancją zapasową i budulcową roślin. Cukry o ogólnym wzorze sumarycznym Cm(H 2 O)n składają się z trzech pierwiastków: węgla, wodoru i tlenu. Ze względu na budowę...
Skała porostowa
Skala porostowa to metoda oceny stopnia zanieczyszczenia powietrza, która opiera się na badaniu porostów rosnących na drzewach oraz innych powierzchniach. Porosty są organizmami złożonymi z grzybów i glonów lub cyjanobakterii, które wrażliwe są na...
Izotopy
Izotopy są to odmiany tego samego pierwiastka o takiej samej liczbie atomowej Z, ale różnej liczbie masowej A. Atomy tego samego pierwiastka muszą mieć taka samą liczbę neutronów, ale mogą mieć różną liczbę protonów. Izotopy dzielimy na Izotopy...
Tlenki, otrzymywanie, właściwości
Tlenki Tlenki to dwuskładnikowe związki tlenu z innymi pierwiastkami. Wzór ogólny tlenków: XaOb X - atom dowolnego pierwiastka, O - atom tlenu, a - ilość atomów pierwiastka X, b - ilość atomów tlenu Nazwy tlenków: tlenek (nazwa...