Przydatność 75%

Charakterystyka ryb trzonopłetwych

Autor: frugi

Ryby trzonopłetwe (Crossopterygii)

Tworzą one podgromadę ryb, uważaną dotychczas za wymarłą. Jej przedstawiciele zamieszkiwali na przełomie paleozoiku i mezozoiku morza i wody słodkie. Nazwa trzonopłetwe pochodzi od tego ,iż ich parzyste płetwy osadzone są na długich trzonach. Podobnie osadzone były płetwa odbytowa i druga płetwa grzbietowa. Budowa szkieletu trzonu płetwy analogiczna jest do szkieletu kończyny pięciopalczastej, co będzie szło zauważyć przy omawianiu płazów. Crossopterygii posiadały pęcherz pławny oraz skrzela a ich zęby pokryte były szkliwem. W podstawie czaszki trzonopłetwych znajdował się staw umożliwiający znaczne zwiększanie pojemności jamy gębowej. Dokładniejsze ich cechy omówię na dwóch przedstawicielach podgromady. W 1938r. miało miejsce bardzo ważne odkrycie, a mianowicie u wyjścia rzeki Chalumna do Oceanu Indyjskiego u wybrzeży Afryki złowiono jedyny żyjący do dziś gatunek trzonopłetwych – latimerię (Latimeria chalumnae). Nazwa rodzajowa tej bytującej na dużych głębokościach ryby, pochodzi od nazwiska kustosza East London museum – Courtney`a Latimera, nazwa gatunkowa chalumnae od rzeki o której wcześniej wspomniałem.
Charakterystyczne cechy latimerii to :
- płetwy umieszczone w ruchomych mięsistych trzonach, o szkielecie zbliżonym budową do pięciopalczastej kończyny, o czym już mówiłem,
- skostniały pęcherz pławny,
- obecność struny grzbietowej z zaczątkami kręgów o chrzęstnej budowie,
- ruchome połączenie głowy z tułowiem umożliwiające jej unoszenie w trakcie żerowania.
Ciało latimerii pokrywają duże, okrągłe łuski o ciemnym stalowoniebieskim ubarwieniu, niekiedy białym, tworzącym cętkowanie po bokach ciała. Niedawno napotkany okaz liczył około 1,8 metra długości, a ważył 100 kg. Pożywienie latimerii stanowią ryby i głowonogi. Jest gatunkiem żyworodnym, podczas ciąży trwającej ok. 13 miesięcy larwy rozwijają się w jajach, przy czym odżywiane są przez pokarm zawarty w woreczku żółtkowym i przez organizm matki za pośrednictwem organu będącego odpowiednikiem łożyska u ssaków. Samica rodzi jednorazowo kilkadziesiąt młodych o długości ok. 38 cm, które wyglądem przypominają osobniki dorosłe. Ze względu na doniosłe znaczenie dla nauki latimeria objęta jest międzynarodowym zakazem połowów i znajduje się pod całkowita ochroną. Drugim gatunkiem, któremu przyjrzymy się jest Eusthenopteron, zamieszkujący dewońskie wody. Znaleziska jego szczątek , sugerują iż, trzonopłetwe były pośrednim ogniwem miedzy rybami a płazami. U latimerii nie podkreślają się tak silnie cechy kręgowców lądowych, jak u Eusthenopterona. Obecność nozdrzy wewnętrznych i ukrwionego narządu powietrznego pozwalała mu sprawnie oddychać powietrzem atmosferycznym. U Eusthenopterona można zauważyć nieznaczne, grzbietobrzuszne spłaszczenie ciała, co miało służyć zwiększeniu równowagi na lądzie. Prawdopodobnie on i jego krewniacy polowali w dzień na mniejsze ryby w wodach przybrzeżnych, a w nocy, gdy powietrze jest bardziej wilgotne, wychodzili na podmokły brzeg. Być może był to skuteczny sposób ochrony przed innymi drapieżnikami.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 37
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie