Przydatność 45%

Kultura w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym.

Autor:

  • image
  • image
  • image

Kultura społeczeństwa polskiego miała aspekt masowy, związany z poziomem intelektualnym i estetycznym szerokich rzesz społeczeństwa i odbiorem przez nie wartości kultury.Warunki rozwoju kultury zależały głównie od czynników politycznych. Odbudowa niepodległości zasadniczo ten warunek zmieniła. Szczególne znaczenie miała odbudowa i upowszechnienie szkolnictwa.
Istotne znaczenie miały także specyficzne społeczne warunki rozwoju kultury. Były to pewne szczególne cechy polskiego modelu społeczeństwa tj.
1.silna inicjatywa społeczna
2. prądy emancypacyjne mas ludowych, robotników i chłopów , które
ujawniły się w dziedzinie politycznej
3.szczególna rola inteligencji
4. stosunkowo silny wpływ kościoła
5.wyjątkowy prestiż ziemiaństwa i reprezentowanej przez nie kultury
6.specyficzny układ powiązań z kulturą światową
OŚWIATA
Po odzyskaniu niepodległości pierwszym zadaniem władz stało się ujednolicenie systemu szkolnego czyli określenie jego organizacji, zadań, podstaw ideowych i programów. W kwietniu 1919 zwołano Ogólnopolski Zjazd Nauczycielski, który przeszedł do historii pod nazwą Sejmu Nauczycielskiego. Miał on wypowiedzieć się w sprawie ustroju szkolnego. Ostatecznie opowiedział się za jednolitą i bezpłatną 7-letnią szkołą, powiązaniem ze sobą wszystkich szczebli szkolnictwa, co miało otwierać drogę do kształcenia wyższego, bez względu na pochodzenie, stan majątkowy i typ ukończonej szkoły średniej. Postanowienia te nie zostały wprowadzone w ruch, ale wywarły wpływ na późniejsze reformy.
Jednym z pierwszych aktów prawnych regulujących sprawy oświaty był dekret „O obowiązku szkolnym” wydany 7.II.1919 wprowadzający obowiązkową szkołę 7-letnią dla dzieci od 7 do 14 lat. Szkoła miała być bezpłatna. Problem zapewnienia wszystkim dzieciom pełnowartościowej nauki stał się podstawowym celem demokratycznych sił i działaczy w okresie międzywojennym.
Znaczne osiągnięcia zanotowano w szkolnictwie średnim. Szkoła średnia obejmowała kilka procent odpowiednich roczników młodzieży. Początkowo były to 8-klasowe gimnazja, które poprzedzone często klasami wstępnymi stanowiły odrębny system szkolny dla warstw zamożnych. Natomiast szkoły powszechne były przeznaczone dla warstw ludowych. Siły konserwatywne broniły tego systemu i wychwalały jego zalety. Siły demokratyczne i postępowe żądały ujednolicenia dostępności szkól dla wszystkich warstw ludności, aby cale młode pokolenie przechodziło edukacje pełnej szkoły powszechnej, a szkoły średnie opierały się na niej jako nadbudowa.
W 1932 r. Wprowadzono mocno krytykowana reformę szkolnictwa zwana ‘’jedrzejewiczowska’’ (od Janusza Jędrzejewicza, premiera i ministra oświaty). Częściowo tylko zrealizowano wtedy postulat jednej szkoły powszechnej dla wszystkich dzieci. Nauka w szkole średniej trwała 6 lat : 4 klasy gimnazjum i 2 klasy liceum, które dawało absolwentom maturę. Oprócz szkół polskich istniały także szkoły dla dzieci mniejszości narodowych, jednak nie zaspokajały one potrzeb ludzi, zwłaszcza Ukraińców i Białorusinów.
W latach 20 w programach wychowawczych dominował kierunek narodowy, propagandowany przez pedagogów związanych z Narodową Demokracją. W wychowaniu kadzono nacisk na patriotyzm, wierność tradycji, postawę młodzieży. Po przewrocie majowym w 1926 r. Pod wpływem ideologii obozu rządowego lansującego hasło uzdrowienia stosunków wewnętrznych.
W okresie międzywojennym rozwijał się ruch nauczycielski. Działały liczne związki i stowarzyszenia. Wśród nich największym był Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP), który powstał w 1930 r. W wyniku połączenia Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych i Związku Zawodowego Nauczycieli Polskich Szkół Średnich. Nauczyciele szkół średnich i wyższych skupiali się w Towarzystwie Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych. Ponadto działały chrześcijańskie związki skupiające nauczycieli należących do mniejszości narodowych .

LITERATURA

Odzyskanie niepodległości zbiegło się z rozwojem nowych form życia literackiego. W1920 r. powstał Związek Zawodowy Literatów Polskich. W 1924 r. polska sekcja Pen Clubu, natomiast w 1926 uchwalono ustawę o prawie autorski. Kształtowały się wtedy ugrupowania artystyczne o zróżnicowanych założeniach programowych.
Dużą role w rozwoju literatury i przygotowaniu szerszych kręgów poszczególnych środowisk zwłaszcza inteligenckich, do jej odbiory odegrały czasopisma literackie. Na czoło wysunęły się „ Wiadomości Literackie”, pismo o charakterze magazynu literackiego, najbardziej reprezentowany periodyk literacki, który starał się gromadzić wszystkie talenty z różnych obozów ideowych, dbając o wysoki poziom i nowoczesności. Dominowały w nim jednak różne odcienie inteligenckiego liberalizmu i radykalizmu. Inne ważne pisma literackie- to sensacje „ Droga” i „pion” i skrajne prawicowe „Prosto z mostu”. Organem tzw. Awangardy literackiej była krakowska „Zwrotnica”, „Skamander”- organem wpływowej grupy takiej samej nazwie podobnie jak „ Kwadryga” „Żagary”. Twórczość literacka lat dwudziestych i trzydziestych różniła się od siebie po wieloma względami. W pierwszym dziesięcioleciu dominowa raczej poezja, a w latach trzydziestych proza odzwierciedlająca nabrzmiałe wówczas konflikty społeczne. Poezja 20-lecia chlubi się twórczością zapoczątkowana już uprzednio przez Leopolda Staffa i Bolesława Leśmiana. Pierwszy poeta był powszechnie uznany ale szukał stale nowych źródeł i form twórczości. Drugi wyrażał refleksje filozoficzne i religijne w języku nawiązującym do folkloru w szczególny sposób przetworzonego, a powiązanego głęboko z przyroda. Najżywsze reakcje budziły jednak wówczas utwory młodszych poetów którzy zgrupowali się wokół pisma „Skamander”. Byli to Julian Tuwim, Jan Lechoń, A Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Jarosław Iwaszkiewicz, potem Kazimiera Iłłakowiczówna, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i inni. Grupa ta głosiła poezję zbliżoną do człowieka, i jego języka, wolna od nadmiernej presji tradycji, ale nawiązująca do umiaru klasycznej literatury, dopuszczającą różne style. Najwybitniejszym ze „Skamandrytów” był Julian Tuwim. Skamandryci byli przeciwni daleko idącemu nowatorstwu formy, które z kolei propagowali futuryści (m.in. Bruno Jasieński ), a potem „awangarda krakowska” do której należeli Julian Przyboś, Tadeusz Peiper, Adam Ważyk. „Awangarda krakowska” zgrupowała się wokół pisma „Zwrotnica”. Głosiła ona program poparcia literatury na nowych formach życia społecznego i indywidualnego wraz z przemysłem. W latach trzydziestych tworzył Konstanty Idefons Gałczyński i Czesław Miłosz. Poezję rewolucyjna reprezentowali Władysław Broniewski, Ryszard Stande, Witold Wandurski, Edward Szymański.
W prozie lat dwudziestych wydarzeniami literackimi były: „Przedwiośnie”- Stefana Żeromskiego, książki Andrzeja Struga np. „Odznaka za wierną służbę” „Żółty krzyż” oraz Wacława Berenta „Żywe kamienie” i „Nurt”. W okresie międzywojennym zabłysły talenty kobiet-powieściopisarek : Zofii Nałkowskiej („Romans Teresy Hennert”) , Marii Dąbrowskiej („Noce i Dnie”), Marii Kuncewiczowej („Cudzoziemka”). Wiele emocji wywoływała twórczość polityczna Juliusza Kadena-Bandrowskiego. W latach trzydziestych rozwijała się realistyczna powieść społeczna, nawiązująca do smutnej rzeczywistości kryzysu gospodarczego.
Wybitną postacią krytyki literackiej i teatralnej był Tadeusz Boy-Żeleński- felietonista, tłumacz literatury francuskiej.














































Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 19
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy