Rozmnażanie bezpłciowe

1. Rozmnażanie bezpłciowe
Typ rozmnażania organizmów, który nie jest związany z wytwarzaniem gamet. Organizm potomny powstaje z części organizmu rodzicielskiego. W rozmnażaniu bezpłciowym organizm potomny otrzymuje zestaw genów identyczny z organizmem rodzicielskim. Ewentualne zmiany genotypu odbywają się tylko na drodze mutacji. Organizmy rozmnażające się bezpłciowo o genotypach mało podatnych na mutacje są gorzej przystosowane do zmieniających się warunków środowiska (w związku z brakiem predyspozycji do mutacji).

2. Rodzaje rozmnażania bezpłciowego:

- Regeneracja
Zdolność do odbudowy całego organizmu z oderwanego fragmentu ciała. Przykłady: gąbki, rozgwiazdy.

- Pączkowanie
Polega na wytwarzaniu przez organizm rodzicielski małego fragmentu, który po oderwaniu się od rodzica samodzielnie rozwija się w identyczną genetycznie kopię. Przykłady: drożdże, parzydełkowce.

- Fragmentacja plechy
Organizmu macierzystego rozpadnie się na kawałki, z których powstaje nowy organizm identyczny do pierwotnego. Przykłady: niektóre rośliny, grzyby, porosty, glony.

- Przez bulwy
W okresie wzrostu zapasy wyczerpują się, a bulwa się kurczy. Jednocześnie jednak jedna lub więcej nowych bulw zaczyna tworzyć się nad starą bulwą lub z boku. Te nowo powstałe stanowią materiał nasadzeniowy na następny rok, kiedy to zakwitną. Przykłady: mieczyk, krokus, zimowit, frezja, acidantera.

- Przez kłącza
Pod ziemią wyrasta przekształcona łodyga o skróconych międzywęźlach, z węzłów kłącza wyrastają korzenie przybyszowe, a z pąków bocznych wyrastają liście, tworząc nową roślinę. Przykłady: szparag, imbir, konwalia, perz właściwy.

- Przez cebule
W kątach liści znajdują się pąki boczne, z których mogą wykształcić się nowe cebule. Przykłady: czosnek pospolity, lilia.

- Przez rozłogi
Wydłużone pędy roślin płożą się tuż nad powierzchnią ziemi, zakorzeniając się w węzłach i wyrastając, tworząc nowe rośliny. Przykłady: poziomki, truskawki.

- Przez pączki zimowe
Po oddzieleniu się od macierzystej rośliny pączek zimowy opada na dno zbiornika i przeczeka niekorzystny okres. Wiosną rozwija się w nową roślinę. Przykłady: wywłócznik okółkowy, żabiściek pływający, rogatek sztywny.

- Przez rozmnóżki
Rozmnóżki są specjalnymi fragmentami plechy lub bulwkami pędowymi, powstają na rozłogach lub brzegach liści. Przykłady: lilia bulwkowata, wiechlina alpejska, ziarnopłon wiosenny, żywiec cebulkowy.