Przydatność 60%

"Lament świętokrzyski" opracowanie.

Autor:

Na tle epoki

Posłuchajcie bracia miła... to utwór odnaleziony w nieistniejącym już zapisie ręcznym z ok. 1470 roku. Należy więc do najstarszych zabytków polskiej poezji religijnej. Nazywa się go również Lamentem Świętokrzyskim, Żalami Matki Boskiej pod krzyżem, Planktem Świętokrzyskim lub po prostu Planktem.

Najstarsze zabytki polskiej poezji religijnej to:

Bogurodzica - najdawniejsza pieśń hymn z XIII w.
Legenda o św. Aleksym - staropolska wersja żywotu popularnego świętego spisana w XV w.
Lament Świętokrzyski, czyli Posłuchajcie bracia miła... - utwór lamentacyjny w rękopisie z XV w.
oraz modlitwy: Ojcze nasz i Zdrowaś Maria
Plankt, czyli lament, to gatunek, którego powstanie wiąże się z rozprzestrzeniającą się w średniowieczu duchowością dolorystyczną (bolesną) akcentującą rolę Matki Boskiej Bolesnej w

Chociaż gatunek jest typowy dla średniowiecza, to jednak jego realizacja zdecydowanie typowa nie jest - utwór zdumiewa kunsztem artystycznym, a zarazem prostotą sposobu wyrażania uczuć.

Forma utworu -elementy analizy

Posłuchajcie bracia miła. to utwór lamentacyjny. Składa się z ośmiu strofek o zróżnicowanej budowie. Dwie pierwsze są ośmiozgłoskowe i wykazują regularne rymy. Trzecia i siódma są pięciowersowe i regularnie zrymowane, ale składają się z wersów o różnej długości. Strofki czwarta, piąta i szósta mają po 6 wersów, także różnych długości i dodatkowo nieregularnie porozkładane rymy. Strofka ostatnia jest dwuwersowa.

Ogółem zastosowano w pieśni cztery różne schematy budowania strof, co znajduje swoje uzasadnienie w treści wiersza. Budowa taka świadczy również o swobodzie stylowej utworu.

Pierwsze zdanie wiesza to anafora ("Posłuchajcie bracie miła"). Zwrot tego typu: "ja mówię - wy słuchajcie", to charakterystyczna formuła dla średniowiecza dla gatunku jakim jest kazanie (por. Kazania gnieźnienskie). W wierszu występują charakterystyczne dla Średniowiecza kontrastowe wyliczenia (stary, młody). Warstwę językową charakteryzują często występujące archaizmy (tegociem, bych, wisa, lza, maciory).

Sytuacja liryczna, treść, motywy, bohaterowie

Posłuchajcie bracia miła... to liryczny monolog Maryi opłakującej śmierć Syna pod krzyżem. Niejednolitość budowy wiersza oddaje zróżnicowanie jego treści i odpowiada podziałowi na trzy części: wstęp, lament i zakończenie.
Dwie pierwsze zwrotki to rodzaj wstępu poprzedzającego właściwy lament Maryi.
Maryja zwraca się do zebranych wokół niej ludzi, chcąc opowiedzieć im historię cierpienia swojego jedynego Syna. Tym samym zwraca się do nich z prośbą o wsparcie ("Pożałuj mię stary, młody"). Tragedia rozegrała się w Wielki Piątek, nie wiadomo jednak, kiedy Maryja zdecydowała się opowiedzieć o wydarzeniu ludziom.
W następnej zwrotce Maryja przytacza wydarzenia spod krzyża.

Przydatna praca?

Następna strona: 1 2 Następna Pokaż wszystko

Przydatna praca? tak nie 110
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie