Przydatność 55%

Przyczyny upadku komunizmu

Autor:

Komunizm - ruch społeczno-polityczny wywodzący się z ideologii marksistowsko –leninowskiej. Komunizm jako ideologia stanowi system poglądów głoszący program całkowitego zniesienia ucisku i wyzysku społecznego oraz zbudowania społeczeństwa bezklasowego, którego podstawę stanowiłaby państwowa własność środków produkcji (maszyn, ziemi) i sprawiedliwy podział dóbr. Elementy ideologii komunistycznej (np. dotyczące sprawiedliwości) można spotkać zarówno u Platona, jak i Tomasza z Akwinu. W okresach późniejszych komunizm występował w różnych formach.
Polska stała się pierwszym krajem w Europie, której udało się wyrwać ze szpon systemu totalitarnego, przeistaczając się w kraj demokratyczny. Zadecydowało o tym wiele czynników. Najważniejsze, ze w końcowej fazie nie doszło do przelewu krwi, a zmiana systemu nastąpiła na drodze pokojowej.
Na fakt upadku komunizmu złożyło się kilka ważnych czynników. Jednym z najważniejszych było rosnące niezadowolenie społeczeństwa z sytuacji materialnej przeciętnego Polaka. Ludzi zaczęli dostrzegać różnice pomiędzy życiem w „ojczyźnie”, a zachodem, który tak mocno był zwalczany przez propagandę. Wynikiem antypatii społeczeństwa były kilkakrotnie wzniecane strajki robotników. W tym momencie można pokusić się o stwierdzenie, ze historia zatacza krąg. Znów w obronie Polski „niepodległej” walczą najniższe klasy społeczne. Fakt ten był spowodowany skutecznym terrorem ludzi nauki – czyli tych, którzy moralnie mogli obalić komunizm. Właśnie na przełomie lipca i sierpnia 1980 roku wybuchły masowe strajki robotnicze na terenie całej Polski Ludowej. Było to moment, w którym po raz pierwszy ugięto rząd i zmuszono do zaakceptowania postulatów wystawionych przez klasę pracującą. Jednym z nich był „mocno” przełomowy, dotyczący możliwości tworzenia związków pracowniczych.
Dodatkowy wpływ miała pogarszająca się koniunktura gospodarcza. Od momentu wprowadzenia przez Edwarda Gierka polityki przyspieszonego wzrostu gospodarczego
i społecznego w 1970, wszystko poszło w odwrotnym kierunku. Podstawowym założeniem Sekretarza PRL było zwiększenie dochodu narodowego. Z początku plan się udał, ale kosztem ogromnych pożyczek międzynarodowych, które już w latach ’80 wynosiły 25 mld dolarów amerykańskich. Jednak brak podjętych reform gospodarczych i politycznych, wysoka akumulacja dochodu narodowego spowodowały w 1976 roku załamanie się gospodarki. Efektem były strajki w Radomiu oraz słynnym już Ursusie. Od tego momentu, pełną parą zaczęła działać propaganda sukcesu. Komitet zaczął „nadchwalać” dokonania kraju i fałszować rzeczywistość.
Ponieważ sytuacja gospodarki była tragiczna, a do budżetu Polski Ludowej wpływało coraz to mniej pieniędzy, przedsięwzięto zgubne działania. Zdecydowano wprowadzić podwyżkę na żywność (czyli jedyny produkt bez którego naród Polski nie mógł obyć). W efekcie doszło do wspomnianych już strajków roku 1980. Strajki robotnicze wybuchły w lipcu 1980 w Lublinie, w połowie sierpnia na Wybrzeżu, obejmując stopniowo cały kraj, łącznie z kopalniami węgla na Górnym Śląsku. Wydarzenia tamtego okresu historii Polski określa się mianem Sierpień 1980. 14 sierpnia wybuchł strajk w Stoczni Gdańskiej w Gdańsku. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który zrzeszał strajkujące zakłady na terenie całej Polski. Efektem strajku były Porozumienia sierpniowe podpisane w Szczecinie, Gdańsku i Jastrzębiu-Zdroju. W porozumieniu znalazły się postulaty ekonomiczne, ale także polityczne, z których najważniejszym było utworzenie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność".
Jako jedną z oddzielnych przyczyn upadku komunizmu możemy potraktować samą „Solidarnosć”. Okres od powstania i rejestracji związku zawodowego "Solidarność" do wprowadzenia stanu wojennego był bardzo burzliwy. Był to okres wytężonej aktywności społecznej i politycznej milionowych rzesz Polaków, który zaowocował powstaniem szerokiego, obejmujące różne warstwy środowiska, ruchu społecznego skupionego wokół Solidarności. Było to gremialne przeciwstawienie się systemowi komunistycznemu. W zdecydowanej większości zakładów pracy (oprócz jednostek zmilitaryzowanych) powstawały komórki wolnych związków zawodowych, a prorządowe związki zostały spychane na dalszy plan. Wkrótce powstała "Solidarność Rolnicza", a także reprezentacja środowisk studenckich - "Niezależne Zrzeszenie Studentów" (NZS).
Władze próbowały przeciwdziałać i hamować rozwój ruchu społecznego. Działacze byli aresztowani, nasilała się propaganda skierowana przeciw Solidarności. Po stronie związku też pojawiały się grupy nie wahające się przed konfrontacją. W okresie napięcia, bliskiego konfrontacji 10 listopada 1980 roku doszło do rejestracji NSZZ Solidarność. Powstał Tygodnik Solidarność, którego pierwszym redaktorem naczelnym został Tadeusz Mazowiecki.
Przyczyn upadku musimy się też doszukiwać w sytuacji międzynarodowej. Okres trwania PRL to czas zimnej wojny między USA, a rosyjskim kremlem. Wprowadzenie stanu wojennego w roku 1980 mogły zakończyć się poważnym konfliktem na lini dwóch mocarstw. Nie można też zapominać o wpływie naszego wielkiego Polaka - papieża Jana Pawła II. Osobę Karola Wojtyły możemy uznać za cichego wroga komunizmu. Wybór na papież a Polaka był bardzo niewygodny dla systemu totalitarnego panującego w Europie środkowo-wschodniej. Częste pielgrzymki papieża Polaka o ojczyźnie budziły w sercach szanse na wolność.
Rok 1988 przyniósł kolejną podwyżkę cen żywności, za czym idzie kolejna fala strajków i protestów. Odżyły solidarnościowe hasła, jak np. „Nie ma chleba bez wolności”, czy też „Nie ma wolności bez Solidarności”. W sierpniu, minister spraw wewnętrznych Kiszczak mówił o możliwości spotkania z przedstawicielami różnych środowisk społecznych i pracowniczych. Mówił, że spotkanie mogłoby mieć charakter „okrągłego stołu”. Oferta ta była skierowana głównie do „Solidarności”, która ją przyjęła. Obrady okrągłego stołu były poprzedzane długimi negocjacjami między władzą, a opozycją. Obrazy zaczęły się na początku lutego 1989 r. Przy stole zasiadło prawie 60 osób. Porozumienie podpisano na początku kwietnia. Zawarta w nim została między innymi zgoda na ponowną rejestrację „Solidarności”. Zagwarantowano powrót do pracy ludziom, którzy zostali z niej wyrzuceni w ramach represji. Najważniejsza decyzja dotyczyła nowych wyborów parlamentarnych. Obrady okrągłego stołu zakończyły się w kwietniu, termin wyborów ustalono na 4 czerwca 1989 r. Frekwencja wyborcza wyniosła 62,7%.W tej turze, „Solidarność” zdobyła 160 na 161 miejsc w sejmie i 92 na 100 – w senacie. W drugiej turze – 161 w sejmie i 99 w senacie. Te wyniki zaskoczyły wszystkich. Solidarność nie spodziewała się aż takiego sukcesu, a władze – aż takiej klęski. Wkrtce potem, odbyły się wybory prezydenckie. Prezydentem został generał Wojciech Jaruzelski, premierem Tadeusz Mazowiecki.
Postanowienia Okrągłego Stołu były typowym kompromisem i jak każdy kompromis – nie wszystkich zadowoliły. Jednak już po kilku miesiącach okazało się, że ten kompromis otworzył drogę do szybkiego, szybkiego zarazem całkowicie pokojowego upadku systemu komunistycznego w Polsce. Komunizm, jako system gospodarczy i społeczny skończył się w Polsce w 1989 roku. Premier Mazowiecki mówił: „Rząd, który utworzę, nie ponosi odpowiedzialności za hipotekę, którą dziedziczy. Przeszłość podkreślamy grubą linią. Odpowiadać będziemy jedynie za to, co uczyniliśmy, aby wydobyć Polskę z obecnego stanu załamania. Jestem świadom, że dla moich rodaków najważniejsze jest dziś pytanie, czy może być lepiej. Odpowiemy na to wszyscy.”

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 140
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy