Przydatność 75%

Dwudziestolecie międzywojenne

Autor:

1. Kryzys pierwszych lat powojennych.
Po zakończeniu I wojny światowej Europejczycy stanęli przed problemami gospodarczymi, społecznymi i politycznymi. Miliony zdemobilizowanych żołnierzy szukało pracy, trzeba było zapewnić renty dla wdów i sierot. Szczególnie dotkliwe były skutki gospodarcze – zniszczenia, inflacja (spadek wartości pieniądza, wzrost cen) i długi wojenne.
2. Traktaty w Rapallo i Locarno.
Traktaty w Rapallo (16 kwietnia 1922 r.) i w Locarno (5-16 października 1925 r.) zawarły Niemcy i Rosja.
Układ w Rapallo:
- rezygnacja ZSRR z reparacji wojennych, które miały wypłacić Niemcy;
- produkcja broni przez Rosję dla Niemiec;
- wspólne manewry i szkolenia oficerów niemieckich i rosyjskich;
- zagrożenie granic Polski.
Układ w Locarno:
- pakt o nienaruszalności granic Francji i Belgii;
- podważenie zaufania Polaków do Francji, jako sojusznika Polski
- wzrost pozycji Niemiec na arenie międzynarodowej.
3. Działalność Ligi Narodów.
Liga Narodów utworzona została na mocy traktatu wersalskiego i rozpoczęła swoją działalność w 1920 roku, z siedzibą w Genewie. Miała ona zapobiegać wojną, lecz jej słabość wynikała przede wszystkim ze sprzecznych dążeń państw oraz braku udziału niektórych mocarstw w jej pracach.
4. Powstanie ZSRR.
ZSRR powstał w 1922 roku. Było to państwo dyktatorskie, zamieszkałe przez różne narodowości. Panował tam komunizm – wszystko było państwowe i podporządkowane władzom. Głównym dyktatorem ZSRR był Józef Wissarionowicz Dżugaszwili, czyli Stalin.
5. Główne założenia komunizmu.
Kolektywizacja – przymusowe uspołecznianie ziemi i produkcji rolnej rozpoczęte w ZSRR w 1930 roku.
Nacjonalizacja – przejęcie przez państwo majątków ziemskich, stanowiących własność prywatną.
Kołchozy – połączone spółdzielcze gospodarstwa.
Cechy ustroju politycznego ZSRR:
- pozbawienie obywateli podstawowych swobód
- dyktatorskie rządy Stalina
- podporządkowanie życia społeczno-politycznego ideologii komunistycznej
- władza oparta na terrorze
Cechy gospodarski ZSRR:
- likwidacja własności prywatnej
- centralne zarządzanie gospodarką
Metody za pomocą których bolszewicy utrzymywali ludność ZSRR w posłuszeństwie:
- terror niewinnych
- pozbawienie obywateli podstawowych swobód
- zastraszanie
- kontrole
- propaganda
6. Wielka czysta 1937-1938.
Wielka Czystka – fala aresztowań i procesów przeciwników władzy radzieckiej.
7. Międzynarodówka Komunistyczna.
Lenin, Stalin oraz kolejni przywódcy bolszewiccy zakładali, że komunizm zapanuje także w innych państwach, a potem na całym świecie. Aby to osiągnąć powołano w Moskwie 1919 roku Międzynarodówkę Komunistyczną. Weszły w jej skład partie komunistyczne z różnych państw, także Polski. Swoją działalność prowadziły według zaleceń Moskwy. Ich członkowie zajmowali się, np. propagandą, dywersją, sabotażem.
8. Podłoże narodzin faszyzmu.
Włochy po wojnie były zadłużone i ogarnięte kryzysem gospodarczym, zdemobilizowani żołnierze nie mieli pracy. Wykorzystał to Benito Mussolini, tworząc w 1919 roku Związek Walki, opierający się na zdemobilizowanych żołnierzach. Słowo związek, po włosku facio, oznaczało także wiązkę rózg noszonych w Starożytnym Rzymie przed urzędnikami odpowiedzialnymi za porządek. Mussolini nawiązał w ten sposób do tradycji starożytnego Rzymu i do dyscypliny jaką zamierzał wprowadzić w jego państwie. Jego zwolenników nazwano faszystami, a cały ruch faszyzmem. W 1921 roku Związek Walki przekształcił się w Narodową Partię Faszystowską.
W państwie faszystowskim nie było demokratycznej reprezentacji społeczeństwa, nie przestrzegało się praw człowieka, a władza spoczywała w ręku wodza i partii faszystowskiej. Życie obywateli, nawet prywatne, było podporządkowane ideom faszystowskim.
Faszyści dążyli do zdobycia władzy nie przebierając w środkach, lecz część społeczeństwa, a zwłaszcza burżuazja, sprzyjała faszystom z powodu ich antykomunistycznego nastawienia. Uważano, że uchronią oni Włochy przed zalewem komunizmu.
Benito Mussolini zwany był także Duce – z włoskiego – wódz.
9. Przejęcie władzy przez Adolfa Hitlera.
Hitlerowi powierzono władzę kanclerza, jednak po śmierci prezydenta Hindenburga w 1934 roku przejął on także jego władzę. Jego oficjalny tytuł brzmiał – wódz i kanclerz. Symbolem III Rzeszy (powstałej 30 stycznia 1933 roku) stała się swastyka – znak w postaci równoramiennego krzyża o ramionach zagiętych pod kątem prostym. Nazwa wywodzi się z Indii i oznacza „wiodący do pomyślności”. Swastyka była symbolem pełni i całości.
10. Główne założenia nazizmu.
- rasim
- antysemityzm (wrogość wobec Żydów)
- przestrzeń życiowa
- pogarda demokracją
- wyższość rasy aryjskiej
11. Postanowienia ustaw norymberskich:
- odebranie Żydom obywatelstwa Rzeszy
- zakazanie zawierania małżeństw mieszanych (np., niemiecko-żydowskich) i unieważnienie już zawartych
- usunięcie Żydów ze stanowisk urzędowych
- zakazanie Żydom zajmowania się handlem i rzemiosłem.
12. Okres rządów parlamentarnych, konstytucja marcowa (17 marca 1921 r.).
Główne zapisy konstytucji marcowej:
- potwierdzenie ustroju republikańskiego
- zasada trójpodziału władz
- gwarancja praw obywatelskich
- zasada nienaruszalności własności prywatnej
- za źródło władzy uznano naród, który sprawuje władzę poprzez wybierane organy ustawodawcze – sejm i senat
- prezydent pełnił głównie funkcje reprezentacyjne.
W latach 1918 – 1926 aż 13 razy zmieniał się rząd. Było to spowodowane tym, że żadna partia nie miała zdecydowanej przewagi w sejmie. Niestabilność władzy wykonawczej osłabiała skuteczność działania i sprzyjała nadużyciom. Pierwszym prezydentem Polski był Gabriel Narutowicz, wybrany na mocy konstytucji marcowej w II RP przez Zgromadzenie Narodowe (sejm i senat). Został on zamordowany zaledwie kilka dni po objęciu urzędu.
13. Zamach majowy.
Piłsudski wykorzystał nastroje panujące w Polsce i mając duże poparcie, zdecydował się w maju 1926 roku przejąć władzę drogą wojskowego zamachu stanu. Sądził że wystarczy zbrojna demonstracja wiernych mu oddziałów, aby władze RP ugięły się i przekazały ster, jednak prezydent Stanisław Wojciechowski odmówił podporządkowania się zamachowcom. W warszawie doszło do trzydniowych walk między wojskami Piłsudskiego a oddziałami wiernymi rządowi (12-15 maja). Rząd i prezydent podali się do dymisji. Rządy Piłsudskiego zwane były autorytarnymi.
Przyczyny zamachu majowego:
- częste zmiany rządów parlamentarnych
- kryzys gospodarczy
- niepowodzenia Polski na arenie międzynarodowej
Skutki zamachu majowego:
- ograniczenie możliwości działania opozycji
- wzmocnienie władzy wykonawczej
Piłsudski był twórcą rządów sanacyjnych (1926-1939). Pod rządami sanacji ograniczono demokrację. Głoszono nadrzędność interesów i dobra państwa nad innymi racjami. Zwolennicy rządów sanacyjnych dążyli także do wzmocnienia władzy wykonawczej. Przepisy konstytucji były łamane, a prawie cała władza spoczywała w rękach prezydenta.
Głównym celem obozu sanacyjnego było uchwalenie nowej konstytucji.
Główne postanowienia konstytucji kwietniowej (23 kwietnia 1935 r.):
- czołowe miejsce w RP zajął zamiast senatu – prezydent
- prezydenta wybierano na 7 lat, posiadał on szerokie uprawnienia
- państwo było ważniejsze od narodu

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 67
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie