Przydatność 50%

Papiestwo w Średniowieczu -Blaski i Cienie

Autor:

Papiestwo to instytucja najwyższej władzy w Kościele rzymskokatolickim, sprawowanej przez biskupa Rzymu, zw. papieżem. Tytuł ten używany jest od VI w.; od XI w. papież wybierany jest przez kolegium kardynałów, zw. konklawe. Ojciec Święty posiada najwyższą władzę prawodawczą i sądowniczą w Kościele, dysponuje atrybutem nieomylności w sprawach wiary i moralności, ustanawia także normy prawa kościelnego, mianuje i odwołuje biskupów. Zewnętrzną oznaką godności jest biała sutanna, pierścień Rybaka, tiara oraz krzyż o potrójnym, poprzecznym ramieniu.
Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego papiestwo było jedyną instytucją, która spajała państwa Zachodu. Dzięki kszztałtowaniu światopoglądów i rozwojowi kultury papież zyskał olbrzymi wpływ na życie ludzi i całych społeczeństw.
Jako cezure początkową tego zagadnienia można przyjąć wybór Symmacha na pierwszego papieża średniowiecza (498 r.)z kolei za końcową datę możemy przyjąć zakończenie schizmy Zachodniej w roku 1449,.
Zasieg terytorialny papiestwa jest płynny, granice chrześcijaństwa zachodniego ulegały ciągłym zmianom. Sądzę iż odpowiednim będzie uznanie terytorium Europy oraz pln wybrzeza Afryki ( do VII w ).
W mojej pracy chciałbym zaakcentowac pewne wydarzenia które w sposób znaczący wpłynęły na rolę i pozycję papiestwa w średniowiecznej Europie:

· Działania apostoła ludów germańskich - Bonifacego
· Powstanie Państwa Kościelnego
· Odnowienie cesarstwa na Zachodzie
· Uniwersalizm czasów Ottona III
· Pontyfikat Grzegorza VII (Dictatus Papae, Spór o Inwestyturę)
· Konkordat wormacki
· Sobory – ruch soborowy
· Ruch Krucjatowy
· Niewola Awiniońska
· Schizma Zachodnia

Opis dziejów papiestwa w średniowieczu chciałbym rozpocząć od działalności Św. Bonifacego. Był on nazywany apostołem ludów germańskich, dzięki którego misyjnym staraniom chrzest otrzymało kilka tysięcy germańskich pogan. Symbolem tego wydarzenia była przysięga złożona w 722r przez biskupów niemieckich na ręce Papieża Grzegorza II, która świadczyła o poddaniu terenów im podległych papiestwu. Od tego okresu rozpoczęła się coraz to większa ingerencja papiestwa w sprawy polityczne.
Kilkadziesiąt lat po tym wydarzeniu, a dokładnie w roku 756 zostało utworzone Państwo Kościelne(Świeckie Państwo Kościelne). Uczynił to Pepin Mały król Franków , nadał on prawa do władania ówczesnemu papieżowi jako świeckiemu monarsze. Było to wynikiem sojuszu papiesko-frankijskiego,do którego przystąpili papież Stefan III i w/w Pepin III Mały. Był to symboliczny moment wzrostu roli papiestwa w Europie.
Kolejnym ważnym wydarzeniem wpływającym na dzieje papiestwa był spór o inwestyturę zapoczątkowany w X w , na sile przybrał za panowania Henryka IV i pontyfikatu Grzegorza VII. Dotyczył on mianowania biskupów, co w istocie oznaczało panowanie nad ówczesnym światem chrześcijańskim. Jednym z ważniejszych wydarzeń podczas tej długoletniej walki było wydanie w 1075 przez papieża Grzegorz VII dokumentu Dictatus Papae. Żądał w nim władzy prawodawczej i sądowniczej w granicach chrześcijańskiego świata, prawa do usuwania ze stanowisk wszystkich władców zarówno ziemskich jak i duchowych, z cesarzem włącznie. Stwierdzał, ze jedynie biskupowi Rzymu przysługuje wyłączne prawo do odwoływania pozostałych biskupów, oraz zwoływania soboru powszechnego.
Kulminacyjnym momentem sporu na linii cesarstwo-papiestwo była klątwa nałożona przez Grzegorza VII na Henryka IV w 1077 . Nałożenie klątwy wiązało się z utratą pozycji i prestiżu w średniowiecznej Europie. Cesarz wiedząc, że skończy się to jego klęska, przybył do Canossy, gdzie rezydował papież i spędził 3 dni klęcząc na śniegu , prosząc o wybaczenie. Po 3 dniach Grzegorz zdjął klątwę z Henryka, był to jak na tamte czasy moment upokorzenia władzy świeckiej wobec duchownej. Henryk doprowadził jednak do detronizacji papieża w roku 1084 i ustanowienia antypapieża.
Ten długoletni spór między cesarstwem a papiestwem zakończył się podpisaniem ugody w roku 1122 w Wormacji (konkordat Wormacki) pomiędzy Henrykiem V a Kalikstem II. Cesarz zrzekał się inwestytury świeckiej duchowieństwa, przekazując prawo wyboru biskupów kapitułom katedralnym.
Bardzo ważną rolę w życiu papiestwa odgrywały Sobory powszechne, były to zjazdy dostojników kościelnych w celu ustanowienia bądź wprowadzenia zmian w sprawach kościoła i wiary. Decyzje Soborów miały olbrzymi wpływ na funkcjonowanie społeczności średniowiecznych państw. Sobór Laterański IV(1215) był jednym z najważniejszych Soborów tamtego okresu, regulował on m.in. sprawy Spowiedzi Św. (obowiązkowo raz w roku) i Komunii Wielkanocnej. Ustalono przepisy dotyczące inkwizycji , obowiązki biskupów i księży wobec swoich parafii, Wyszczególniono różne herezje, wyłożono także nauki o Eucharystii (przeistoczenie). Kolejnym ważnym był Sobór w Konstancji(1414-1418). Podczas niego potępiono nauki Johna Wycliffe'a i Jana Husa (w wyniku czego Hus został spalony na stosie).
Idea ruchów krucjatowych narodziła się w XI w(wyprawy Aleksandra II przeciwko Arabom i Maurom). Przyczyn tego zjawiska jest wiele, ja podzieliłbym je jednak na trzy grupy: religijne(Turcy w Ziemi Św.) , społeczne(rozdrobnienie feudalne, czy walka cesarstwa z papiestwem) oraz ekonomiczne ( względne przeludnienie, brak ziemi, nadzieja na zdobycie łupów.
W historii wyróżniamy siedem krucjat na Bliski Wschód. Miały one miejsce od 1096(pocz I Krucjaty), aż do roku 1291(upada idea krucjat, kleska ostatniej twierdzy krzyżowców w Ziemi Świetej - Akki). Przyniosły one przejściowe polepszenie autorytetu papiestwa, lecz ostatecznie przyczyniły się do upadku Cesarstwa Bizantyńskiego. Niosły ze sobą również pozytywne aspekty, takie jak odrodzenie gospodarki miejskiej czy powstanie gotyku.
Papiestwo w średniowieczu doznało także wielu upokorzeń, największym była zapewne tzw. Niewola Awiniońska(1309-1377). Był to okres w którym papieże rezydowali w mieście Awinion, ponieważ zostali oni wygnani ze swej odwiecznej siedziby w Rzymie. Jest to moment uznawany za kryzys papiestwa i upadek tak wielkiego autorytetu w Europie. Niewola spowodowana byłą konfliktem Filipa IV Pięknego kr. Francji z papieżem Bonifacym VIII. Dopiero po 68 latach Grzegorz XI powrócił do Rzymu. Nie zakończyło to jednak kryzysu. Królowie Francji raz uzyskawszy wpływ na papiestwo nie pogodzili się z możliwością jego utraty.
Ostatnim etapem moich rozważań będzie właśnie kwestia Schizmy Zachodniej(1378-1449). Był to rozłam w kościele zachodnim wywołany poniekąd poprzednim kryzysem. Podział na dwa ugrupowania, koncyliarystów chcących zażegnać schizmę i zreformować Kościół, oraz kurialistów zwolenników kurii papieskiej i umocnienia pozycji papieża jako drogi do zażegnania schizmy. Podczas jej trwania funkcję papieża piastowały 2 osoby, a pewnym okresie nawet 3. Początkowo w boju o papiestwo prowadzili koncyliaryści , lecz w końcowym rozliczeniu zwycięstwo odnieśli kurialiści. Rozłam kościoła katolickiego został zakończony w 1449 roku wybraniem na papieża(jednego) Mikołaja V z ugrupowania zwycięzców.
Papiestwo w Średniowiecznej Europie odnosiło wiele sukcesów, ale również nie obyło się bez porażek tych mniejszych i większych. Rola Papieża nie polegała tylko na zajmowaniu się kwestiami religii ale także na zdobywaniu i utrzymywaniu rzeczywistej władzy politycznej, co powodowało konflikty z wieloma władcami świeckimi, w szczególności z cesarstwem, które pretendowało do uzyskania takich samych wpływów.
Podsumowując, uważam iż papiestwo zmagając się z tak wieloma przeciwnościami w tak dlugim okresie czasu odniosło zwycięstwo, gdyz jego pozycja była mocniejsza aniżeli w początkowym okresie średniowiecza.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 34
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy