Przydatność 55%

Na podstawie ballady Adama Mickiewicza Świteź napisz, na czym polega przedstawiona w tym utworze romantyczna wizja świata

Autor:

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Romantyzm to arcyważny rozdział w dziejach literatury. W kulturze polskiej nurt ten okazał się wyjątkowo długowieczny. Pozostawił po sobie wiele narodowych mitów i przeświadczeń o wyższości uczucia nad rozumem. To romantycy wprowadzili do literatury świat fantazji. Do tej pory o duchach , zjawach, rusałkach i podobnych widmach nie pisano w poważnej literaturze. W imię swobody twórczej i dążenia do oddania prawdy na temat skomplikowanej rzeczywistości i jej nieskończoności, romantyzm szczególnie upodobał sobie formy liryczne, a wśród nich balladę. Jednym z bardziej znanych utworów tego gatunku jest
„Świteź” Adama Mickiewicza.
Mickiewicz, podobnie jak pozostali wieszcze, bardzo chętnie czerpał ze skarbnicy pieśni i podań ludowych. Kładąc nacisk na ludowość, która została pominięta przez klasyków, umiejscawiał swoje opowieści w ludycznej scenerii. Podobną zależność możemy zauważyć w przytoczonym fragmencie ballady pod tytułem „Świteź”. Akcja utworu, swobodnie nawiązując do legend o tajemniczym jeziorze, osadzona została w konkretnym miejscu, rzeczywiście istniejącym na mapach świata, to jest w „nowogródzkich stronach” znajdujących się w Płużynach „ciemnego boru”.
Narrator, pełniący w balladzie funkcję przewodnika po dobrze znanej sobie okolicy, zaprasza nas nad tajemnicze tonie słowami :
„Ktokolwiek będziesz w nowogródzkiej stronie,
Do Płużyn ciemnego boru
Wjechawszy, pomnij zatrzymać twe konie,
Byś się przypatrzył jezioru.”.
Posługując się poetyckimi metaforami i porównaniami -„gładka jak szyba lodu” - opisuje urzekającą urodę „gęstej – po bokach oczernionej – puszczy” otaczającej „jasno rozprzestrzenione łona” Świtezi. Ten malowniczy krajobraz wydaje się czytelnikowi niezwykle rozległy dzięki sugestiom gawędziarza o oku, które nie jest w stanie dostrzec przeciwnych brzegów jeziora i rozróżnić jego dna od szczytu. Pozornie spokojna i przyjazna natura ma więc dwa oblicza. Pięknu przyrody towarzyszy atmosfera grozy i tajemniczości, która wieczorną porą wzbudza niepewność nawet „najśmielszych z ludzi”.
Śmiałkowie, którzy zdecydują się jednak na własną interpretacje niewytłumaczonych dotąd zjawisk, powinni wyzbyć się oświeceniowego, klasycznego sposobu pojmowania świata. Tylko wtedy, w pogodną noc, gdy „gwiazdy nad tobą” ,można się udać się nad tajemnicze wody Świtezi i wpatrując się w nie głęboko dostrzec magię tego miejsca. To, co najniezwyklejsze, jest jednak niedostępne dla oczu. Dopiero wsłuchanie się w „gwar” wody umożliwia poznanie najmroczniejszych tajemnic romantycznego świata. Racjonalne wytłumaczenie buchającego ni stąd ni zowąd ognia czy dymu, a także
„W wodach gadanie cichego pacierza,
I dziewic żałosne modły.”
jest bowiem niemożliwe.
O różnorodności świata, postrzeganego przez pryzmat serca, świadczy dynamiczny i plastyczny język, którym posługuje się narrator, próbując opisać konfrontacje przestrzeni realnej z przestrzenią cudów. Dosłowność przeinacza się w metaforyczny szkic. Mnogość równoważników zdań, wyliczeń :
„I zgiełk walczących, w wrzaski niewieście,
I dzwonów gwałt , i zbrój chrzęsty.”
czy wykrzykników sprawia, że obrazowanie to ma charakter chaotyczny i zaburza sugerowaną na początku opowieści przewidywalność zdarzeń, znajomość natury nowogródzkich stron. Odczucie to potęguje zastąpienie konkretnych określeń dotyczących obecności szatana i szamocących się larw niedopowiedzianymi słowami „jakie” :
„Bo jakie szatany wyprawiają tam harce!
Jakie się larwy szamocą!”.
Opowieści te jak widać nie są jednoznaczne. Nikt tak naprawdę nie wie jakie niespodzianki kryją się na dnie jeziora. Odgadywanie prawd o niewiarygodnych zjawiskach, harcach szatanów rodzi jednak w duszy człowieka zdolność empatii, sprawia, że stajemy się ludźmi pozbawionymi skrępowań, otwartymi na romantyczny świat ...
O romantycznej wymowie utworu świadczy narrator osobowy, który wciela się w gawędziarza odsłaniającego tajemnice świata. Odrzuca on pojmowanie rzeczywistości jako coś statycznego, pozbawionego życia, podporządkowanego prawom rozumu i pozbawionego głębi, podejmując tym samym polemikę z koncepcją świata zaproponowaną przez oświecenie. Teraz najważniejsza staje się zmysłowa sfera uczuć. Bajania starców postrzegane są w kategoriach skarbnicy moralności i prawd życiowych. Świat w przedstawionym fragmencie utworu zaskakuje swoją niezwykłością, ukazuje naturę jako siłę wyższą, determinującą życie człowieka.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 105
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy