Przydatność 45%

Luteranizm, kalwinizm, anglikanizm.

Autor:

Marcin Luter
ur. 10 listopada 1483 w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 w Eisleben
niemiecki reformator religijny, teoretyk i twórca reformacji, mnich augustiański, doktor teologii. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski bożej. Pomimo, że nie brał czynnego udziału w wystąpieniach religijnych i społeczno-politycznych, a jedynie pisał polemiki i katechezy, skupił wokół swojej idei całą opozycję Kościoła katolickiego. Przełożył Biblię na język niemiecki
Podstawę jego nauki stanowią cztery hasła: jedynie pismo, jedynie Chrystus, jedynie łaska i jedynie słowo.
Luteranizm doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.
Główne zasady Luteranizmu:
· Odrzucenie dogmatów ustanowionych przez sobory i papieży z wyjątkiem wniosków czterech pierwszych soborów powszechnych; tylko Pismo Święte jest źródłem objawienia (zasada sola scriptura).
· Głową Kościoła nie jest papież, ale Jezus Chrystus, będący jedynym pośrednikiem w zbawieniu (sola Christus).
· Dla zbawienia najważniejszy jest wewnętrzny akt wiary (sola fide). Wiara jest ufnością wobec Boga i posłuszeństwem jego woli, a dopiero owocem wiary są dobre uczynki.
· Ewangelicy wierzą w zbawienie z łaski usprawiedliwiającej (sola gratia).
· Sakramenty są "znakami i świadectwami woli Bożej". Uznawane są jedynie dwa: Chrzest i Komunia św., podawana pod dwiema postaciami. Obecność Chrystusa w eucharystii jest rozumiana jako konsubstancjacja (współistnienie).
· Matkę Jezusa jako "błogosławioną między niewiastami" otaczają szacunkiem, lecz od tego szacunku daleko jest do czci, jaka należy się jedynie Bogu. Luteranie odrzucają kult świętych - modlić wolno się tylko do trójjedynego Boga. Pobożność ewangelicka opiera się głównie na posłuszeństwie wobec Słowa Bożego, na szczerej modlitwie, przykładnym życiu rodzinnym i sumiennym wykonywaniu wszelkich obowiązków.
· Luteranie praktykują spowiedź ogólną, ale uznają również spowiedź indywidualną.
· Duchowni - księża przewodniczą obrzędom i organizują je. Nie obowiązuje ich celibat. Ksiądz nie jest kapłanem, gdyż luteranie uznają kapłaństwo powszechne ochrzczonych.
Jan Kalwin
ur. 10 lipca 1509 w Noyon, zm. 27 maja 1564 w Genewie) – jeden z najważniejszych reformatorów chrześcijaństwa, nazywany czasem "drugim patriarchą reformacji", obok Marcina Lutra. Młodszy od Lutra o 25 lat, był znacznie bardziej radykalny w swoich poglądach.
Twórca doktryny religijnej kalwinizmu, przyjętej przez kościoły ewangelicko-reformowane, opierającej się na predestynacji, symbolicznej obecności Jezusa Chrystusa w Eucharystii i surowych regułach życia.
Kalwin był również uzdolnionym organizatorem - twórcą "prezbiterialnego" systemu rządów, który wywarł duży wpływ na teorię państwa demokratycznego. Dzieło Kalwina Institutio Religionis Christianae zaliczane jest do najważniejszych w historii.
Kalwinizm
to jedna z ważniejszych doktryn i wyznań protestanckich. Kalwinizm zaliczany jest do ewangelicyzmu historycznego tj. wyznań wywodzących się wprost z reformacji.
Kalwinizm wywodzi się z reformacji szwajcarskiej, którego działaczem był m.in. Huldrych Zwingli. Ostateczną postać nadał jej Jan Kalwin. Kalwinizm odegrał znaczną rolę w formowaniu się wielu ruchów protestanckich: purytanów, hugenotów, anabaptystów, szkockich prezbiterian. Obecnie stanowi dominujące wyznanie w Holandii, Szkocji, oraz wielu kantonach Szwajcarii. Ponadto najwięcej osób wyznaje kalwinizm w Republice Południowej Afryki, Niemczech i w USA. W Polsce liczy około 3000 wyznawców.
Główne zasady kalwinizmu
· surowe wskazania etyczne
· symboliczne sakramenty chrztu i komuni św. (w eucharystii nie ma transsubstancjacji (tylko duchowa obecność Chrystusa))
· luźno powiązane wspólnoty wiernych
· zakaz umieszczania w kościele obrazów i rzeźb (bezwzględny ikonoklazm)
· kult Biblii
· powszechne kapłaństwo wszystkich wiernych (brak wydzielonego, hierarchicznego duchowieństwa).
· zbawienie jest ograniczone, tzn. Jezus umarł nie dla zbawienia wszystkich ludzi, lecz tylko tych wybranych przez Boga
· bezwarunkowa predestynacja
· niezależność od państwa (różnica np. z luteranizmem)
· odrzucenie wolnej woli człowieka (łaski Boga raz danej nie można stracić, ani z własnej woli odrzucić)
· akcentowanie wszechmocy Boga i nicości człowieka, "skażonego" przez grzech pierworodny
· podkreślanie roli wiary ("religia wiary") w opozycji do innych tzw. "religii uczynków" (np. katolicyzmu)
Henryk VIII Tudor (urodzony 28 czerwca 1491 w Greenwich – zmarł 28 stycznia 1547 w Londynie), – król Anglii od 22 kwietnia 1509 do końca życia, lord Irlandii w latach 1494-1542, następnie król Irlandii 1542-1547. Drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Słynny z powodu swoich sześciu żon oraz jako monarcha o najbardziej, spośród angielskich władców, nieskrępowanej władzy. Brak męskiego potomka w małżeństwie z Katarzyną Aragońską spowodował wystąpienie o rozwód, które spotkało się z odmową, co skłoniło króla do zerwania z papiestwem. W 1534 r. za zgodą parlamentu i prymasa Anglii Tomasza Cranmera ogłoszono niezależność Kościoła Anglii od Rzymu. Akt supremacyjny ogłosił króla Anglii "jedyną i najważniejszą głową na Ziemi Kościoła anglikańskiego". Papież Klemens VII ekskomunikował króla, ale większa część społeczeństwa angielskiego, w tym episkopat i kler, poparła reformy i uznała króla za zwierzchnika Kościoła. Nieliczni przeciwnicy, w tym kanclerz Anglii i wybitny filozof Tomasz Morus (później kanonizowany) zostali ścięci
Anglikanizm - odłam chrześcijaństwa, który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem
Główne zasady anglikanizmu:
· Źródłem objawienia jest Biblia, interpretowana w oparciu o Tradycję, przy prymacie Biblii. Uznano dogmaty trzech pierwszych soborów ekumenicznych.
· Uznano, że Jezus Chrystus jest obecny w eucharystii w sposób symboliczny.
· Uznano zasadę usprawiedliwienia przez wiarę oraz przeznaczenia (predestynacji) do zbawienia, kładąc nacisk na: pracę człowieka, wolną wolę i łaskę Bożą.
· Odrzucono wiarę w czyściec, kult świętych i relikwi.
· Odrzucono zwierzchnictwo papieża.
· Zachowano hierarchiczny (episkopalny) ustrój Kościoła z nienaruszoną sukcesją apostolską. Wyznaczanie biskupów jest przywilejem króla.
· Udzielanie sakramentów, kaznodziejstwo i odprawianie nabożeństw zastrzeżono dla duchownych wyświęcanych przez biskupów.
· Odrzucono celibat.

Za panowania Gustawa I Wazy szerzące sie od lat 20. XVI w. wśród szwedzkich mieszczan i szlachty idee reformacji spowodowaly stopniowe przyjecie przez Sz. luteranizmu. Nowe prady religijne wplyney na znaczne ozywienie intelektualne m.in. sa z nim zwiazane poczatki piśmiennictwa w jezyku szwedzkim. Uchwalona 1527 sekularyzacja wiekszosci dobr kościelnych zasilila skarb króla, ulatwiajac monarchii finansowe uniezależnienie sie od hanzeatyckiej Lubeki i uzyskanie przewagi nad możnymi.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 230
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie