Przydatność 85%

Zakażenia dróg moczowych u dzieci

Autor:

Zakażenie układu moczowego (ZUM) obejmuje wiele stanów chorobowych spowodowanych wtargnięciem drobnoustrojów do dróg moczowych. W warunkach prawidłowych - z wyjątkiem dalszego odcinka cewki moczowej - są one jałowe. Różnorodność postaci i przebiegu ZUM uzasadnia przyjęcie ujednoliconej terminologii pozwalającej uściślić rozpoznanie. Jest to częsta choroba wieku dziecięcego. Znamienny bakteriomocz wynosi 105/ 1 ml moczu.
Czynniki sprzyjające rozwojowi zakażenia:
1) Zwiększona kolonizacja okolicy zewnętrznego ujścia cewki moczowej, która może być spowodowana przez:
• Osłabienie zdolności bakteriobójczej i fagocytarnej komórek wyścielających
• Zmniejszenie wydzielania IgA
• Zmiana prawidłowej mikroflory pochwy u dziewczynek pod wpływem antybiotykoterapii
• Odczyny zapalne okolicy ujścia cewki
• Stałe zanieczyszczenie stolcem
2) Ułatwione wnikanie bakterii do pęcherza moczowego czyli
• Zaburzenia mikcji (zawirowania, prąd wsteczny)
• Mechaniczne wprowadzenie flory bakteryjnej
• Zapalenie bakteryjne cewki moczowej
• Zbyt krótka i szeroka cewka moczowa
3) Zaburzenia pęcherzowych mechanizmów obronnych:
• Zaleganie moczu (pęcherz neurogenny, odpływy wsteczne, przeszkody w odpływie moczu, zwężenie cewki)
• Zwiększenie ciśnienia śródpęcherzowego (przeszkody podpęcherzowe, pęcherz neurogenny)
• Mechaniczne lub chemiczne drażnienie błon śluzowych
Do ZUM dochodzi najczęściej drogą wstępującą przez cewkę moczową. Zakażenie drogą krwiopochodną występuje głównie u noworodków i niemowląt, a jedynie w wyjątkowych przypadkach również u dzieci starszych w przebiegu posocznicy i u chorych z wadami zaporowymi dróg moczowych w wyniku zastoju moczu w układzie kielichowo-miedniczkowym. Prawdopodobnie zwiększone ciśnienie śródtkankowe zmniejsza miejscową odporność miąższu nerki, sprzyjając wystąpieniu krwiopochodnego zakażenia. Zakażenie nerki przez ciągłość z otoczenia zdarza się u dzieci wyjątkowo, najczęściej w przypadkach zapalenia wyrostka robaczkowego, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i ropnia podprzeponowego.
Zakażeniu drogą wstępującą sprzyja u dziewczynek krótka cewka moczowa, natomiast u niemowląt płci męskiej - wąski napletek. Do ważnych mechanizmów obronnych przed wstępującą infekcją należy prawidłowy przepływ moczu przez cewkę moczową i sprawne opróżnianie pęcherza. Uporczywe zaparcie może przyczynić się do zalegania moczu w pęcherzu i występowania ZUM drogą wstępującą. Błona śluzowa pęcherza moczowego pokryta jest warstwą śluzu zawierającego dużą ilość białka Tamma i Horsfalla. Prawdopodobnie adhezja mannozowrażliwych fimbrii pałeczki okrężnicy do tej zawierającej mannozę glikoproteiny stanowi początkową fazę wstępującego ZUM. Jego wystąpieniu może sprzyjać niedobór wydzielniczej IgA w moczu.
Przed wstępującym zakażeniem chronią natomiast układ moczowy bariery mechaniczne. Zastawkowy mechanizm ujść pęcherzowych moczowodów i ruchy perystaltyczne moczowodów przeciwdziałają cofaniu się moczu z pęcherza, a prawidłowa budowa brodawki nerkowej i skośny przebieg cewek zbiorczych zabezpieczają przed wewnątrznerkowym odpływem moczu. Niesprawność tych mechanizmów sprzyja wstecznemu pęcherzowo-moczowodowemu i wewnątrznerkowemu odpływowi moczu i ZUM.
Etiologia zakażeń dróg moczowych: Escherichia coli, Proteus mirabilia, Pseudomonas aeruginosa, Klebsilella, Enterobacter, Staphylococcus, Enterococcus faecalis, oraz grzyby Candida, rzęsistek pochwowy, Chlamydie.
Postacie zakażenia układu moczowego u dzieci:
• Bezobjawowy bakteriomocz
• Bezobjawowe zakażenie układu moczowego.
• Zapalenie cewki moczowej
• Zapalenie pęcherza moczowego: bakteryjne, krwotoczne wirusowe, cystitis cystica
• Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek
• Posocznica – urosepsis
• Wstrząs septyczny
• Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek: nefropatia refluksowa, zaporowa, samoistna
Objawy zakażenia dróg moczowych to: bakteriomocz, ropomocz, parcia bolesne, pieczenie, krwinkomocz, krwiomocz, bóle brzucha, gorączka, ubytek masy ciała, niechęć do ssania, zmiana usposobienia, objawy dysuryczne.

Diagnostyka ZUM:
• Wywiad
• Badanie przedmiotowe
• Badania laboratoryjne: mocz analiza, liczba Addisa, posiew moczu i antybiogram,
• Usg układu moczowego zawsze przy podejrzeniu zakażenia
• Uretocystografia mikcyjna
• Scyntygrafia nerek - funkcja
• Urografia - nieprawidłowości anatomiczne, kamica
• Cystoskopia
• Badania urodynamiczne
Cele leczenia to wyjałowienie, usunięcie przyczyny, zapobieganie nawrotom choroby. Podstawową zasadą leczenia ZUM u dzieci jest zastosowanie w pierwszych godzinach choroby takiego antybiotyku, który obejmuje swoim spektrum działania większość uropatogenów i umożliwia osiągnięcie terapeutycznego stężenia we krwi i w tkankach. Kryteriów tych nie spełniają ani furagina, ani nitrofurantoina czy kwas nalidyksowy.
Bardzo istotna jest dalsza diagnostyka, badania kontrolne i postępowanie zapobiegawcze Badanie USG należy wykonać jak najwcześniej. Jeśli jego wynik nasuwa podejrzenie wady dolnego odcinka układu moczowego, istnieje wskazanie do wczesnego, w okresie leczenia antybiotykiem, wykonania cystouretrografii mikcyjnej. W pozostałych przypadkach badanie to należy wykonać 2-3 tygodnie po zakończeniu leczenia, co pozwala uniknąć trudności interpretacyjnych powstających w razie stwierdzenia odpływów pęcherzowo-moczowodowych w ostrym okresie choroby (tzw. odpływów śródzapalnych). Wykonanie cystouretrografii mikcyjnej obowiązuje już po pierwszym epizodzie ZUM u wszystkich dzieci do ukończenia 2. roku życia, u chłopców niezależnie od wieku oraz u dziewczynek do 5. roku życia, których opiekunowie nie przestrzegają obowiązujących kontrolnych badań moczu. Jest to również badanie niezbędne u wszystkich dzieci z powtarzającymi się epizodami ZUM. Po zakończonym leczeniu ZUM do czasu wykonania cystouretrografii dziecko powinno otrzymywać zapobiegawczo 1 raz dziennie wieczorem furaginę. Przed wykonaniem cystouretrografii należy się upewnić, czy posiew moczu jest jałowy. U każdego dziecka po zakończonym leczeniu ostrego epizodu ZUM trzeba okresowo powtarzać badanie ogólne i posiew moczu, szczególnie w razie wystąpienia objawów klinicznych i pogorszenia stanu zdrowia. Do niefarmakologicznych metod profilaktyki ZUM należy przestrzeganie higieny, zapobieganie i leczenie zaparcia stolca, częste opróżnianie pęcherza moczowego i utrzymywanie kwaśnego odczynu moczu poprzez stosowanie kwasu askorbinowego.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 349
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie