Przydatność 55%

Norma prawna a przepis prawny

Autor:

Praca kontrolna z Systemu prawa.

Temat pracy:

„Norma prawna, a przepis prawny”.

Norma prawna, jest popartą przymusem państwowym ogólną regułą postępowania skierowaną do abstrakcyjnego adresata, określającą jego postępowanie w przewidzianej tą normą sytuacji. Każda norma prawna określa, jak mają się zachować ci, do których jest skierowana, jeżeli znajdą się w sytuacji określonej w danej normie. Norma prawna może być regułą nakazującą, bądź zakazującą, bądź tez upoważniającą do określonego postępowania. Jest ona regułą o charakterze ogólnym i skierowana jest nie do konkretnej osoby, lecz zawsze do pewnego kręgu adresatów. Od pojęcia normy prawnej odróżnić należy pojecie przepisu prawnego. Przepisy prawne są wyodrębnionymi zdaniami zamieszczonymi w aktach prawnych (np. w ustawach, rozporządzeniach). Są one elementarnymi cząstkami tych aktów. Ze względów porządkowych przepisy ujmuje się w formie artykułów lub paragrafów. Artykuły i paragrafy dzielą się z kolei na ustępy (oznaczone cyfrą arabską z kropką), na punkty (oznaczone cyfrą arabska z nawiasem) oraz litery. Zwykle w pojedynczym przepisie wyrażona jest jedna norma prawna. Niekiedy jednak norma prawna wyrażona może być w kilku przepisach bądź tez jeden przepis wyrażać może dwie normy prawne lub więcej.
Normy prawne mają określoną strukturę wewnętrzną. W normach tych wyróżnić można trzy części: hipnozę, dyspozycję i sankcję.
Hipoteza, jest to cześć normy określająca kręg adresatów, do których norma się odnosi, i okoliczności, w jakich ma zastosowanie. Inaczej mówiąc, hipoteza określa warunki, których zaistnienie powoduje obowiązek zachowania się w sposób wskazany w normie.
Dyspozycja, jest częścią normy wyznaczającą sposób postępowania w sytuacji, w której spełnione zostały warunki przewidziane w hipotezie.
Sankcja, jest częścią normy określającą następstwa zachowania się w sposób niezgodny ze wskazaniami określonymi w dyspozycji.
Ta klasyfikacja, trójczłonowa budowa normy prawnej ulega pewnym modyfikacjom. W normach prawa karnego hipoteza połączona jest z dyspozycją w jedno określenie czynu przestępczego. Na przykład w normie: "Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3", część pierwsza "kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe" jest utworzonym z połączenia hipotezy i dyspozycji określeniem czynu przestępczego. Z kolei w normach prawa cywilnego wyodrębnić można łatwo hipotezę i dyspozycję, sankcja natomiast przewidziana jest zwykle w innych przepisach. Na przykład w normie" kto z winy swej wyrządził drugiemu krzywdę, obowiązany jest do jej naprawienia" - część pierwsza "kto z winy swojej wyrządził drugiemu krzywdę" stanowi hipotezę tej normy, określa bowiem okoliczności, których zaistnienie powoduje obowiązek określonego zachowania. Dalsza część tej normy - dyspozycja - wskazuje jak należy postąpić. Sankcja wreszcie polega na ujemnych konsekwencjach przewidzianych przez prawo, gdyby adresat normy nie postąpił w sposób zgodny z dyspozycją.
Sankcje w normach prawnych są zróżnicowane. W normach prawa karnego sankcja ma charakter zagrożenia represją karną, np. w postaci kary pozbawienia wolności lub grzywny. W prawie cywilnym sankcja może przybierać formę zagrożenia egzekucją majątkową, może też polegać na zagrożeniu nieważnością określonych działań. W normach prawa administracyjnego sankcja może polegać na zagrożeniu karami administracyjnymi (np. grzywną, mandatami itp).

Rodzaje norm prawnych

Normy prawne formułować mogą w sposób bezwzględny obowiązek postępowania w sposób przewidziany w danej normie. Normy takie nazywamy imperatywnymi (bezwzględnie obowiązującymi). Do takich nalezą na przykład normy prawa karnego. W niektórych jednak gałęziach prawa, przede wszystkim w prawie cywilnym i handlowanym, obok norm o charakterze imperatywnym występują także normy, które - mimo ustalonych pewnych reguł postępowania - pozostawiają jednak stronom swobodne ukształtowania swoich stosunków w sposób odmienny od wskazanego w normie. Normy takie nazywamy dyspozytywnymi (względnie obowiązującymi). Normą imperatywną jest na przykład norma zawarta w Art 99 & 1 k.c. stanowiąca ze: "Pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie". Norma zawarta w art. 642 & 1 k.c. stanowiąca iż, :"W braku odmiennej umowy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła", jest natomiast przykładem normy dyspozytywnej.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 56
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie