Formy wypowiedzi pisemnej


Charakterystyka
Są dwa sposoby charakteryzowania bohatera: charakterystaka bezpośrednia oraz charakterystyka pośrednia.
Charakterystyka bezpośrednia to taka, w której narrator jasno, konkretnie mówi najważniejsze rzeczy o bohaterze. W charakterystyce pośredniej bohater przedstawiony jest poprzez swoje zachowanie oraz słowa, które wypowiada , albo
też przez opinie innych bohaterów utworu, np. Jacek spieszył się, potrącił sąsiadkę wychodzącą z windy i pojechał na
górę nie czekając na resztę rodziny - wtedy wnioskujemy, że Jacek jest niekulturalny, źle wychowany, możemy się
również domyślać, że pewnie nie jest lubiany przez swoich znajomych.
W charakterystyce ważne jest:
* wygląd zewnętrzny
* usposobienie
* charakter
* intelekt i uzdolnienie
* osobowość
Charakter to nasze wnętrze, nasza \"dusza\". Usposobienie jest tym, co prezentujemy na zewnątrz, w stosunku do
innych ludzi. Osobowość to indywidualność człowieka: to, czym wyróżnia się z tłumu. O osobowości mówimy wtedy,
kiedy opisujemy człowieka wyjątkowego nietypowego, nieprzeciętnego, różniącego się od innych.

Sprawozdanie
Na czym polega sprawozdanie? To wierna i bardzo dokładna relacja ze zdarzeń, w których uczestniczyłaś lub byłaś ich obserwatorem. Co możesz relacjonować? Piłkarski mecz, przedstawienie teatralne, szkolną akademię czy wycieczkę.
To nie jest trudna forma wypowiedzi, musisz jednak pamiętać o kilku ważnych zasadach:
* sprawozdanie musi obfitować w szczegóły. Zapamiętaj metodę sześciu pytań:
co się wydarzyło, gdzie, kiedy, dlaczego, jak przebiegało dane wydarzenie, kto w nim uczestniczył.
Jeżeli spełnisz tę zasadą to sprawozdanie będzie pełne.
* Pamiętaj o przedstawieniu wydarzeń w porządku chronologicznym.
* selekcjonuj wydarzenia - te mniej istotne lub ważne dla niektórych uczestników pomijaj.
Dlatego w części informacyjnej sprawozdania bardzo ważny jest obiektywizm!


Sprawozdanie z lektury:
1. Jaki jest tytuł utworu?
2. Kto jest autorem dzieła? Można przytoczyć wybrane informacje o autorze np. o jego innych pracach.
3. Jaka jest treść lektury? Można krótko opisać całą treść lektury, streszczając główne jej wątki.
4.Ocena przeczytanego tekstu.

Sprawozdanie z filmu:
1. Tytuł filmu.
2. Reżyser.
3. Kino w którym odbyła się projekcja.
4. Temat filmu.
5. Aktorzy, którzy grali w tym filmie. Kto odtwarzał główne role?
6. Ocena wartości filmu.

Streszczenie
Streszczenie to forma wypowiedzi, której celem jest przedstawienie treści utworu - przekształcenie tekstu, polegające
na zmniejszeniu objętości utworu, ale przy zachowaniu najważniejszych elementów treści utworu. W wypadku utworów
wielowątkowych (epopei lub powieści) streszczenie może dotyczyć losów tylko jednego wybranego bohatera.
Streszczenie musi być:
- zwięzłe,
- konkretne,
- skrótowe,
- napisane prostym, jasnym językiem;
- obiektywne - ma przekazywać informacje bez komentarzy,
- przedstawiać wydarzenia utworu w kolejności chronologicznej,
- wiernie oddawać treść utworu.
Jeżeli w streszczanym utworze występuje zaburzona chronologia zdarzeń, wtedy przed przystąpieniem do streszczenia
musicie uporządkować treść utworu - poczynając od najdawniejszych wydarzeń, a kończąc na tych, które nastąpiły jako
ostatnie, i dopiero wtedy streścić całość utworu. Streszczenie pokazuje wydarzenia ze względu na ich przyczyny i
ewentualne skutki ( jest to związek przyczynowo-skutkowy).
Streszczenie nie powinno zawierać opisów, charakterystyki, dialogów, cytatów. Nie wyrażamy tu własnych sądów i
opinii ani o bohaterze, ani o całym utworze.


Recenzja
Recenzja to typ sprawozdania, w którym omawiacie konkretny utwór literacki, muzyczny, filmowy, plastyczny, itp.
Recenzję można nazwać wypowiedzią sprawozdawczo-oceniającą. Sztukę jej pisania powinni opanować wszyscy,
którzy chcą być w przyszłości dziennikarzami, krytykami filmowymi lub teatralnymi. Recenzja może być wyrazem
waszych uczuć, może pokazywać wasz gust artystyczny, wasze poczucie piękna, a także możecie się w niej wykazać
wiedzą na temat literatury, teatru, filmu czy ogólnie sztuki.
Recenzja zawiera dwa elementy:
- sprawozdawczy, podajecie informacje o autorze, reżyserze, aktorach; przedstawiacie treść utworu, możecie też
zasygnalizować, jakie są główne problemy lub wątki utworu;
- oceniający, przedstawiacie zalety lub wady utworu, oceniacie jego kompozycję, język, styl, grę aktorską. W tej części
recenzji możecie także wyrazić wasze poglądy, zaprezentować się jako stali bywalcy kin lub teatrów.

Ogloszenie
Forma bardzo krótka. Czego mogą dotoczyć ogłoszenia? Właściwie wszystkiego! Sprzedaży, kupna, zamiany, informacji o znalezieniu bądź zgubieniu czegoś.
Ta forma nie powinna Tobie sprawiać trudności - zapamiętaj tylko kilka podstawowych zasad:
* pisz konkretnie i na temat;
* zamieść w ogłoszeniu wszystkie potrzebne informacje (szczegóły, sposób kontaktu).

Zaproszenie
Zaproszenie można kierować do różnych osób - przyjaciół i rodziny (wtedy to zaproszenie nieoficjalne) lub do instytucji czy nieznanych osób (wtedy to zaproszenie oficjalne). Bez względu jednak, do kogo będziesz je kierować, musi zawierać pięć stałych elementów:
kto zaprasza, kogo, na co, dokąd, kiedy.

Plan
W jakiej sytuacji spotkasz się z poleceniem napisania planu? Kiedy będziesz musiał zrobić spis najważniejszych wydarzeń - czy to z przytoczonego artykułu, czy z lektury, czy też z jakiegoś zdarzenia. Pamiętaj!
Plan musi być napisany zgodnie z kolejnością występowania zdarzeń, czyli chronologicznie!
Bądź konsekwentna!
To bardzo ważne przy robieniu planu. Dlatego koniecznie zwróć uwagę na to, w jakiej formie piszesz punkty - czy są to zdania pojedyncze, same wyrazy, czy może równoważniki zdań.
Niedopuszczalne jest mieszanie form!
Popatrz też, w jaki sposób graficznie oznaczasz kolejne punkty planu. Czy są to cyfry (jeśli tak, to rzymskie czy arabskie), czy może litery (małe lub wielkie).
Zwróć uwagę! O napisanie jakiego planu zostałaś poproszona - ramowego czy szczególnego? Ramowy przedstawia tylko najważniejsze wydarzenia, szczegółowy jest dużo dokładniejszy (co będzie się przejawiało np. w podpunktach).

Dedykacja
Czyli króciutka formułka, która napiszesz, chcąc komuś coś ofiarować. Pamiętaj - musi być dostosowana do okazji i obdarowywanej osoby - każda dedykacja jest bardzo osobista, indywidualna. Może zawierać króciutki cytat, informacje, czemu akurat ta książka lub fotografia zostało podarowana w prezencie.

Notatka
To inaczej skrócenie jakiejś dłuższej wypowiedzi.
Jak więc powinna wyglądać taka notatka?
* ma zawierać tylko najpotrzebniejsze rzeczy - zrezygnuj więc z podawania szczegółów;
* dostosuj formę notatki do tematu - inaczej będzie wyglądała notatka do enyklopedii, a inaczej notatka z informacją, co masz kupić w sklepie.

Rozprawka
Rozprawka jak każda wypowiedź pisemna powinna mieć trójdzielną kompozycję:
* wstęp;
* rozwinięcie;
* zakończenie.
We wstępie należy postawić tezę. Teza może zawierać twierdzenie jednoznaczne (pewnik) lub przypuszczenie (hipotezę). W pierwszym wypadku redagujemy ją w formie zdania oznajmującego, w drugim - może mieć formę pytania.
Rozwinięcie musi zawierać argumenty. Aby uzyskać jak najbardziej obiektywny ton wypowiedzi należy użyć argumentów przemawiających za i przeciwko tezie.
Argumentami nie są:
- własne sądy;
- opinie własne i cudze;
- stwierdzenia obiegowe i powszechne sądy.
Argumentami są: - konkretne sytuacje życiowe powtarzające się, powszechnie spotykane;
- udowodnione naukowo fakty, zjawiska;
- ogólnie przyjęte normy moralne i etyczne;
- zasady postępowania przyjęte i akceptowane w danej społeczności.
Zakończenie musi zawierać wnioski wynikające ze zgromadzonych argumentów. Nie wolno powtarzać ani tezy, ani argumentów.
Zapamiętaj typowe dla rozprawki sformułowania!
* zastanówmy się, czy; rozważmy, czy; postawmy pytanie; wypada rozważyć...
* sądzę, że; uważam, że; myślę, iż; według mnie; moim zdaniem; pewne jest, iż; wydaje się, że
* za twierdzeniem przemawia; z jednej strony; z drugiej strony; drugą stroną medalu
* zwróćmy uwagę na; mimo iż, jednakże; choć niektórzy sądzą, że ... uważam iż ...
* a zatem; więc; podsumowując; w świetle powyższych argumentów nie trudno zgodzić się z twierdzeniem; po przytoczeniu powyższych faktów trudno nadal podtrzymywać tezę ...

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 2481
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie