Przydatność 20%

Charakterystyka stylu romańskiego.

Autor:

Dzieje sztuki greckiej dzieli się na trzy podstawowe okresy: archaiczny, klasyczny i hellenistyczny.
Rzeźba stanowiła początkowo integralną część dekoracji świątyń i miała ścisły związek z religią. W najstarszych świątyniach Grecy stawiali drewniane kloce, odziane w naturalne szaty, zwieńczone maską człowieka. Lepili również z gliny lub odlewali z brązu małe, prymitywne figurki ofiarne (wota), składane bóstwom na ołtarzu. Najwcześniejsze przykłady rzeźby monumentalnej pochodzą dopiero z okresu późnoarchaicznego(VII w.p.n.e.), kiedy powstały wielkie świątynie kamienne. Charakterystyczne rzeźby z tego okresy to figury nagich młodzieńców, tak zwanych kurosów, i odzianych w szaty dziewcząt zwanymi korami. Statycznie, sztywno kroczące lub siedzące postacie były ukazane frontalnie. Ich twarze nie miały rysów indywidualnych. W okresie klasycznym rzeźbiarze zaczeli przedstawiać postacie w pełni realistycznie, oddając ich naturalny ruch. Mając za najwyższy wzór naturę, wybierali z niej najdoskonalsze elementy. Przedstawiając ciało w pełnej syntezie, prezentowali wyidealizowany obraz człowieka – pięknej bogini, młodego atlety. Ich wzniosły styl i nastrój określano mianem etosu. Trzech najwybitniejszych rzeźbiarzy tego czasu to Fidiasz, Poliklet i Myron. Fidiasz zasłynął dwoma olbrzymimi , kilkunastometrowymi posągami: „Zeus” w Olimpii, uważanego za jeden z siedmiu cudów świata i „Ateny Partenon”, wykonanymi w technice chryzelefantyny ( charakteryzował się tym, że drewniany trzon posągu okładano płytkami z kości słoniowej imitującymi ciało, a ze złotych blach robiono szaty). Największymi osiągnięciami zespołu artystów kierowanych przez Fidiasza był fryz z Partenonu, przedstawiający procesję panatenajską ku czci Ateny, oraz rzeźby z jego dwóch tympanonów. Osiągnięciem Polikleta było opracowanie kanonu w teoretycznym dziele . Artysta chciał, by piękno było odbiciem obiektywnych reguł. Kanon zilustrowany został posągu atlety zwanym „Doryforos” Modułem była szerokość palca a głowa mieściła się osiem razy w wysokości ciała. Rzeźbiarz pierwszy zastosował kontrapost, czyli pozę polegającą na ustawieniu postaci tak, by ciężar ciała spoczywał na jednej nodze, i zrównoważeniu tego lekkim wyciągnięciem tułowia i ramion w stronę przeciwną. Kontrapost przyjęty został do sztuki na stałe. Myronowi sławę przyniósł posąg „Dyskobola”, w którym doskonale wyraził ruch. Wzniosły styl klasyczny V w.p.n.e. nie przetrwał długo. Artyści greccy wieku IV p.n.e., tacy jak Praksyteles, Lizyp, Skopas, szukali związku z życiem. Nie wystarczała im sztuka pełna powagi i godności. Praksyteles rzeźbił piękne posągi bóstw o smukłych, zmysłowych kształtach. Inspirował go przede wszystkim akt męski. Pierwszy wprowadził też do rzeźby wolno stojącej nagą postać kobiety. Jego arcydzieła to „Hermes z małym Dionizosem”, „Apollo z jaszczurką”, „Afrodyta Knidyjska”. Lizyp stworzył nowy kanon o proporcjach o wiele smuklejszych niż masywne figury Polikleta. Wyraził to w posągu młodzieńca oczyszczającego ciało z oliwy za pomocą skrobaczki. Rzeźbę zatytułowano „Apoksymenos”. Lizyp wyrzeźbił też postać wypoczywającego Heraklesa. Nikt wcześniej nie przedstawił muskulatury ciała w tak okazały sposób. Była to zapowiedź „barokowych” efektów okresu hellenistycznego. Z harmonią klasycznego układu zerwał też Skopas. Wprowadza on nową ideę- patos- która zastępuje etos Fidiasza. Dawny ideał równowagi zostaje zakłócony przez ekspresyjny gest i wzniosłość uczuć. W posągu „Bachantki” widoczny jest nadmiar wewnętrznego wyrazu postaci, silne przechylenie głowy i skręt torsu. Rzeźba IV w.p.n.e. jest rozluźnieniem klasyczności, a zatem stanowi podwaliny pod nowe koncepcje sztuki hellenistycznej. Aleksander Wielki, tworząc ogromne imperium wschodnie, przyczynił się do rozprzestrzenienia kultury greckiej. Dynamika rozwoju nowych ośrodków w Azji Mniejszej była większa niż w macierzystej Grecji, trzymającej się dawnych wzorów. Po śmierci Aleksandra w 323 w.p.n.e. i rozpadzie imperium na kilka państw w sztuce greckiej rozpoczyna się okres hellenistyczny. Największą zasługą rzeźby hellenistycznej było to, że zaczęła przedstawiać człowieka w całej jego różnorodności: w aspektach wieku (dzieciństwo i starość), przynależności społeczne (niewolnicy), i etnicznej (Galowie, Murzynie). Zwrócono uwagę na uczucia człowieka. Najważniejszym ośrodkami sztuki w tym okresie były: Pergamon, Rodos, Aleksandria. W Pergamonie i na wyspie Rodos panowała tendencja „barokowa”- patetyczna i dynamiczna. Stosowano wybujałe ekspresyjne formy, silne kontrasty światłocieniowe, obfitość kształtów. Skłębione ciała miały wyrazić potos walki i śmierci. Cechy takie prezentowały rzeźby z ołtarza pergameńskiego, ”Grupa Laokoona”, „Byk Farnezyjski”, ”Nike z Samotraki”. Ważnym ośrodkiem sztuki hellenistycznej była Aleksandria w Egipcie, rozwijała się tu rzeźba rodzajowa. Ukazująca motywy , sceny i typu ludzkie wzięte z codziennego życia. Niektóre kompozycje swą lekkością i finezją przypominały XVII-wieczne rokoko. Wytworzył się tu także nowy kierunek z tendencją do karykatury i groteski. W sztuce hellenistycznej ważne miejsce zajmowała rzeźba portretowa poszukująca prawdy, nie zaś idealizacji. Pokazywała indywidualne cechy fizyczne i osobowościowe portretowanego. Większość tych zabytków, niestety, nie dotrwała do dzisiejszych czasów. Znamy je tylko (zwłaszcza zabytki okresu klasycznego) z późniejszych o kilka wieków marmurowych kopii rzymskich

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 65
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie