Piękne postawy młodzieży w walce z rusyfikacją - "Syzyfowe prace" S.Żeromskiego

Każdy doskonale zdaje sobie sprawę, iż dzieje naszego narodu są bardzo zawiłe. W historii zdarzało się wiele dobrych i złych momentów. Trzeba przyznać, że okres okupacji był najgorszy. Na domiar złego państwa, które dokonały na Polsce rozbiorów, robiły wszystko, co było w ich mocy, aby nas pozbawić narodowości. Całe szczęście wśród Polaków znaleźli się ludzie, którzy skutecznie sprzeciwiali się procesowi rusyfikacji. Książka Stefana Żeromskiego pt. „Syzyfowe prace” jest pełna przykładów właśnie takich zachowań, wśród których na pierwszy plan wysuwa się godne podziwu postępowanie młodzieży polskiej.

Do tego, że w dzisiejszych czasach możemy żyć w wolnym, niepodległym kraju i cieszyć się bogatą kulturą narodową oraz obyczajami, większość z nich przyczyniła się do tego w ogromnym stopniu, zupełnie nieświadomie. Głównie chodzi tu o nieegzekwowanie wydawanych przez władze carskie przepisów, m.in. zakazu mowy w języku ojczystym w instytucjach państwowych, a także w życiu prywatnym. Oczywiście ze strachu w takich miejscach jak szkoła, a ściślej lekcje prowadzone w języku rosyjskim, nikt nie odważył się mówić po polsku. Wiązało się to z przykrymi konsekwencjami, których każdy pragnął uniknąć. Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja podczas prywatnych, uczniowskich rozmów, nawet podczas przerw szkolnych. Wynikało to ze słabej znajomości języka i siłą rzeczy wszyscy mówili tak, aby bez problemu dojść do porozumienia – czyli po polsku.

Oczywiście młodzież czyniła bardzo wiele również będąc świadoma celu swojego postępowania. Naprawdę godną podziwu i naśladowania zdaje się być postawa niejakiego "Figi" Waleckiego, który jawnie wyraził swój sprzeciw na lekcji historii. Zaprotestował, gdy rosyjski nauczyciel przeinaczył fakty, oczerniając polskie zakonnice. Chłopiec wykazał się w tym momencie nadzwyczajną odwagą. Niestety nikt ze zgromadzonych w klasie nie odważył się go wesprzeć. Mimo to on nadal uparcie pozostał przy swojej opinii, za co spotkała go okropna chłosta.

Innym dobrym przykładem świadomej walki z obcą kulturą było zakładanie stowarzyszeń zrzeszających młodych patriotów. W książce S. Żeromskiego znajduje to odzwierciedlenie tajnymi spotkaniami na strychu mieszkania rodziców jednego z uczniów, tzw. „górką Gontali”. Młodzi ludzie czytali poezję emigracyjną, uczyli się historii Polski, dyskutowali oraz poznawali dzieła literatury światowej.

Wśród ówczesnych ludzi zdarzały się osoby, które miały ogromny wpływ na kształtowanie świadomości narodowej innych. Chodzi tu oczywiście o postać Zygiera, który recytując „Redutę Ordona”, budził w kolegach uśpione przez rusyfikatorów poczucie własnej narodowości i sprawiał, że na pierwszym miejscu stawały: ojczyzna, niepodległość i wolność. Udało mu się nawet pozytywnie wpłynąć na sposób myślenia tak „zepsutego” chłopca, jakim był Marcin Borowicz.

Wszystkie te przykłady są doskonałym świadectwem tego, że Polacy w naprawdę trudnych chwilach potrafią wyrażać postawy świadczące o ogromnej miłości do ojczyzny. O dziwo, pomimo wszystkich tych niepowodzeń, młodzi ludzie umieli osiągnąć radość z życia i to właśnie dzięki nim działania zaborców w celach rusyfikacji naszego narodu można spokojnie nazwać syzyfową pracą.