Przydatność 70%

Główne prądy epoki Renesansu ( Odrodzenia )

Autor: Nieznany

a.) humanizm

Wielki prąd umysłowy, który objął wszystkie dziedziny życia. Humanizm to termin pochodzący z jęz. łacińskiego "humanitas" (człowieczeństwo). Głosił uzmysłowienie sobie najwyższej i jedynej wartości, jaką jest ludzka osobowość . Hasłem humanistów stały się słynne słowa Terencjusza (rzymskiego komediopisarza) zaczerpnięte z jednego z jego utworów :

"Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce"

Humanizm zalecał wszechstronne wykształcenie człowieka. Za podstawę przyjęto naukę łaciny, hebrajskiego, filozofii i literatury starożytnej. Humaniści głosili konieczność formowania osobowości ludzkiej oraz twórczych zdolności człowieka. Służyły temu słynne uniwersytety europejskie w Padwie, Bolonii, Pradze Czeskiej, Krakowie i Królewcu.

W dziedzinie filozofii humaniści wyznawali postawę tzw. eklektyzmu filozoficznego (epikureizm , stoicyzm), łączyli te systemy filozofii starożytnych, które koncentrowały się na człowieku i jego życiu doczesnym.

Humaniści byli wyznawcami postawy tzw. irenizmu ( "irene" - pokój ):

- szukali płaszczyzny porozumienia w duchu pokojowym ( duchu irenizmu )
- byli przeciwni wszystkim zacietrzewieniom wyznaniowym i społecznym
- wyznawali panteizm. Uważali, że pełną harmonię może uzyskać człowiek żyjący na łonie natury.

Humaniści uważali, że duch ludzki przetrwa jego dzieła. Stąd głosili aktywny tryb życia. Podkreślali znaczenie sławy artystycznej w ciągu pokoleń, walor tradycji.

Początkowa faza humanizmu (XVw. do poł. XVI w.):

- optymizm
- pochwała życia i ludzkości oraz społecznej aktywności ludzi
-podkreślano wartość cnoty jako wartości samej w sobie (bezinteresowność)
- kultywowano ład świata i jego harmonię
- głoszono konieczność wewnętrznego rozwoju jednostki
- poszukiwano ideału zgody, porządku i harmonii wierząc w nieograniczone możliwości umysłu człowieka

II etap rozwoju humanizmu jako prądu umysłowego (od II poł. XVI w.):

- dysonanse
- rozterki
- dylematy
- wątpliwości światopoglądowe (np. "Treny" Jana Kochanowskiego lub "Sonety" Mikołaja Sępa - Sarzyńskiego)

b.) Reformacja

Drugi wielki prąd renesansowy. Był to ruch społeczno - polityczny wewnątrz Kościoła Katolickiego, który kwestionował nawet dogmaty religijne. Wywołał poważne rozruchy natury społecznej w Europie - np. wojny chłopskie w Niemczech i Czechach.

Początek reformacji - to wystąpienie Marcina Lutra (doktora teologii) w 1517r. w Wirttemberdze. On to ogłosił swoje słynne "tezy o odpustach" (przybił do drzwi katedry kartę zawierającą 95 punktów). Negował m. in. uzyskanie odpustu za opłatą. Uważał, że Kościół to tylko instytucja, która nie jest w stanie uchronić człowieka od przeznaczenia. Krytykował niedopuszczalność rozwodów, sakrament kapłaństwa oraz sakrament chrztu we wczesnym wieku. Luter publicznie spalił bullę papieską, która go potępiała.

Reformacja rozbiła europejską wspólnotę religijną - przez cały XVI w. trwały wojny religijne w Europie ( Polska uniknęła wojen gdyż "urównouprawniła" wszystkie religie - wolność wyznania i sumienia ). Dopiero słynny Sobór Trydencki (1545 - 1563) rozprawił się z reformacją, ale nie przywrócił dawnego układu. Odłamy protestanckie nie uznały zwierzchności papieża jako następcy św. Piotra na ziemi. Francja, Szwajcaria, Niderlandy wyznawały kalwinizm, Niemcy - luteranizm. W Anglii powstał kościół anglikański (narodowy). W Czechach działali bracia czescy (husyci) oraz Arianie. W Polsce: luteranizm (Pomorze, Wielkopolska, Śląsk), arianizm (bracia polscy), kalwinizm.

Luteranizm - teoria ufnej wiary w łaskę Bożą, szansa pozyskania nieba przez człowieka niezdolnego do się. zielnego zbawienia sści:Przekonanie o tym , że prawdy wiary można znaleźć samemu w Biblii. Prąd ten dawał człowiekowi samodzielność, ale i ryzyko w dociekaniach natury religijnej.

Kalwinizm - obarczał jednostkę poczuciem niepewności i zagrożenia, teoria przeznaczenia (predestynacji). Głosił pogląd, iż Bóg z góry przeznacza człowieka do zbawienia lub potępienia.

Arianizm - ruch ten wywodził się z Kościoła Kalwińskiego. Traktowano Chrystusa jako człowieka podniesionego do wysokości Boga po Zmartwychwstaniu. Biblia była dla braci polskich nieskażonym źródłem nauki i wiary.

Ruch husycki - Jan Hus ganił zaniedbywanie obowiązków przez duchownych. Nie kwestionował dogmatów religijnych, lecz chciał zreformować Kościół. Otrzymał tzw. "żelazny glejt" od papieża (przekazał mu go Zawisza Czarny), wyjechał do Rzymu i tam po procesie został spalony na stosie za wygłaszanie herezji.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 88
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie