Przydatność 35%

sztuka starożytnej grecji - akropol

Autor: Koby






Akropol



W centrum Aten znajduje się najsłynniejsze, moim zdaniem miejsce Grecji – Akropol. Spotykane są dwie nazwy tego miejsca – Akropol ateński lub Akropolis ateńska. Jest to wzgórze, które swoja sławę zawdzięcza wspaniałym budowlom. Ta góra zamieszkiwana przez ludzi była już w okresie neolitu, a wiec pod koniec epoki kamienia. W VI wieku p.n.e. Akropol stał się ośrodkiem kultowym Aten.
W V wieku p.n.e. grecy wybudowali tam cztery wspaniałe budowle: Partenon (świątynia Ateny), Erechtejon (główny ośrodek religijny na Akropolu), świątynię Ateny Nike oraz we wschodniej części Teatr Dionizosa (obecna forma z czasów rzymskich).

Partenon, jest to słynna świątynia Ateny Partenos (dziewicy) na Akropolis ateńskiej, wzniesiona w latach 447 - 432 p.n.e. z inicjatywy Peryklesa przez Iktinosa i Kalli - kratesa na miejscu dwóch starszych świątyń: Hekatompedonu z ok. 570-550 p.n.e. i nie dokończonego tzw. Starszego Partenonu z ok. 488-480 p.n.e., zburzonego przez Persów.
Jest to klasyczne dzieło architektury attyckiej, łączące porządek dorycki z elementami jońskimi. Partenon wzniesiony został z marmuru pentelickiego na trzystopniowej pod - budowie (stylobacie) w typie doryckiego peripterosu (8 na 17 kolumn) z płytkim pronaosem i opistodomosem o 6 kolumnach in antis. Peripteros, jest to typ dużej greckiej świątyni (zwanej niekiedy perystylem), opartej na planie prostokąta, w której cellę (naos) otaczała ze wszystkich stron kolumnada, a pronaos, to przedsionek w formie portyku, poprzedzający cellę greckiej świątyni. Pronaos mieści się między antami (przedłużeniami ścian bocznych). Opistodomos, to głęboki portyk pomiędzy antami w tylnej części świątyni, zamykany niekiedy kratą z brązu. Pełnił najczęściej rolę skarbca.
Wymiary świątyni wynosiły 69,51 m na 30,86 m. Wnętrze dzieliło się na 2 części: trójnawową cellę o długości 100 stóp (stąd nazwa Hekatompedon naos), gdzie przecho - wywano kultowy posąg Ateny (Atena Partenos dłuta Fidiasza), i Partenon właściwy - salę o 4 jońskich kolumnach, dla dziewcząt w służbie bogini.
Dekorację rzeźbiarską wykonali artyści pod kierunkiem Fidiasza:
1) na belkowaniu - 92 metopy (ok. 447-443 p.n.e.) z przedstawieniem gigantomachii (wschód), amazonomachii (zachód), wojny trojańskiej (północ), centauromachii i dziejów Erechteusza (południe).
2) ciągły fryz na zewnętrznych ścianach celli (442-438 p.n.e.) o długości ok. 160 m, przedstawiający procesję panatenajską (Panatenaje).
3) na przyczółkach ukazano (438-432 p.n.e.) narodziny Ateny (wschód) i spór Ateny z Posejdonem o miasto (zachód).
We wczesnym średniowieczu (ok. 662 r.) świątynia została zamieniona na kościół chrześcijański, a w 1460, po wybudowaniu minaretu, na meczet. W 1674 ambasador Lud - wika XIV markiz C.M.F. de Nointel polecił sporządzić rysunki detali Partenonu. Rysownikami byli: nieznany z imienia Carrey, prawdopodobnie Flamandczyk, i tzw. anonim Nointel, o którym nic nie wiadomo.
Partenon uległ częściowemu zniszczeniu w czasie oblężenia Aten przez wojska weneckie w 1687 (Partenon był wtedy arsenałem), kiedy to oficer floty Wenecji trafił z działa okrętu w zgromadzone tam prochy. Rysunki Carreya i Nointela mają ogromne znaczenie dla poznania wyglądu zabytku i jego rekonstrukcji. W latach 1802-1812 część zachowanych rzeźb Partenonu wywiózł (wyrywając je z ich naturalnych miejsc i niszcząc przy tym) do Londynu (dziś w British Museum) lord T.B. Elgin.
Ruiny Partenonu poddano wstępnej konserwacji w poł. XIX w. W 1929-1930 dokonano częściowej rekonstrukcji kolumnady północnej. W miejsce wywiezionych przez Elgina metop (rząd Grecji stara się od lat o zwrot rzeźb partenońskich) wmontowano kopie. Obecnie w Partenonie trwają bardzo szeroko zakrojone prace restauracyjne, które w wielu środowiskach wywołują polemiki nad granicą odbudowy zabytków.
Budową świątyni Ateny, kierował Fidiasz. Fidiasz żyjący w latach ok. 490 - 432 p.n.e., jest największym rzeźbiarzem greckim okresu klasycznego. Pracował w Atenach jako doradca artystyczny Peryklesa. Nieprzyjaciele Peryklesa, nie mogąc zemścić się na strategu, uknuli spisek przeciwko Fidiaszowi, jego przyjacielowi. Oskarżyli Fidiasza o sprzeniewierzenie mienia publicznego (złota i kości słoniowej użytych przy posągu Ateny) i bluźnierstwo (portrety Peryklesa i Fidiasza na tarczy Ateny). Fidiasz został skazany na wygnanie, przeniósł się do Olimpii, gdzie kontynuował działalność artystyczną.
Doniosłość twórczości Fidiasza polegała nie na oryginalności dzieł, lecz na dos - konałej kompozycji monumentalnej rzeźby, oddającej majestat olimpijskich bóstw. Fidiasz łączył różne dyscypliny rzeźbiarskie: złotnictwo, obróbka kości słoniowej. Umiejętnie również kierował zespołem artystów.
Jego najsłynniejszymi dziełami są: projekt i częściowe wykonanie dekoracji rzeźbiarskich Partenonu, brązowe posągi Ateny Promachos i Ateny Lemnia (Akropol), chryzelefantynowe (złoto i kość słoniowa na drewnianym szkielecie) posągi Ateny Partenos (dla Partenonu) i Zeus Olimpijski, zaliczany do 7 cudów świata (dla Olimpii). Twórczość Fidiasza wywarła decydujący wpływ na rozwój greckiej monumentalnej rzeźby klasycznej V w. p.n.e.
Inną wspaniałą świątynią znajdującą się na Akropolu, jest Erechtejon, Erechtejon jest to świątynia jońska wzniesiona z marmuru . Łączy kilka sanktuariów: Ateny Polias, Posejdona, Erechteusza oraz obiektów czci (święta oliwka, grobowiec Kek - ropsa, źródło słonej wody) w jedną całość.
Skomplikowany plan sanktuarium, budowle na różnych poziomach. Sławny krużganek kor, któreg belkowanie dźwiga 6 posągów pięknych dziewcząt (Kariatyd). Projektantem Erechtejonu był prawdopodobnie Mnesikles.
W VI w. Erechtejon zamieniony na kościół chrześcijański, w XVII - XIX w. popadł w ruinę. Jedną z kor zabrał lord Elgin 1802 do Anglii.
Mnesikles żył w II połowie V w. p.n.e. i był wybitnym architektem greckim, działającym w Atenach. Zrealizował on oprócz Erechtejonu, także Propyleje - jedną z najdoskonalszych budowli greckich znajdującą się na Akropolu.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 36
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy