Bogurodzica - Interpretacja I i II zwrotki

Przeczytaj także w szkolnym vademecum

----------------
I ZWROTKA
----------------

Bogurodzica dziewica, Bogiem sławiena, Maryja
U twego syna gospodzina, Matko zwolena, Maryja
Zyszczy nam, spóści nam
Kyrieleison

Autor zwraca się do matki Jezusa, uwielbionej przez Boga i wybranej przez Syna, który jest „Gospodzinem” (Panem , Bogiem), aby zjednał „nam” Chrystusa, uzyskała u niego łaski i zesłała je ludziom na ziemię.

Możemy dostrzec zestawienie pojęć na zasadzie paradoksu. Paradoksy podkreślają różnorodność osoby Maryi. Np. „Bogurodzica Dziewica”

Trójdzielna kompozycja:
Rozbudowana apostrofa (Bogurodzica dziewica, Bogiem sławiena, Maryja
U twego syna gospodzina, Matko zwolena, Maryja)
Ogólne prośby (Zyszczy nam, spóści nam)
Refren (Kyrieleison)

Archaizmy:
LEKSYKALNE: (zwolena, gospodzina)
SKŁADNIOWE (Bogiem sławiena)
FLEKSYJNE (zyszczy, spóści)
SŁOWOTWÓRCZE (Bogurodzica, Bogiem sławiena)
FONETYCZNE (sławiena)

Występują rymy wewnętrzne „–a” np. Bogurodzinca-dziewica, syna-gospodzina. Dodatkowo tekst rytmizują rymujące się przedostatnie wyrazy dwóch pierwszych wersów.

----------------
II ZWROTKA
----------------

Twego dziela Krzciciela, bożycze
Usłysz głosy, napełnij myśli człowiecze,
Słysz modlitwę, jąż nosimy
A dać raczy, jegoż prosimy,
A na świecie zbożny pobyt,
Po żywocie rajskim przebyt
Kyrieleison

Autor zwraca się bezpośrednio do samego Chrystusa, aby przez wzgląd na tego, który go ochrzcił (Jana Chrzciciela) wysłuchał modlitw ludzi i dał im to, o co proszą: szczęśliwy i pobożny pobyt na ziemi i wieczne bytowanie w niebie.
Archaizmy:
LEKSYKALNE: (jąż, jegoż)
SKŁADNIOWE (jegoż prosimy)
FLEKSYJNE (bożycze)
FONETYCZNE (Krzciciel)

Występują rymy wewnętrzne „–a” np.dziela-Krzciciela. Dodatkowo tekst rytmizują rymujące się ostatnie wyrazy dwóch ostatnich wersów. (pobyt-przebyt)

--------------------------------
I i II ZWROTKA cechy wspólne
--------------------------------

Obydwie zwrotki zakończone są refrenem „Kyrieleison”, który jest aklamacją (wyrażeniem uznania czegoś, zgody na coś) pochodzenia greckiego i znaczy „Panie zmiłuj się”.

W treści Bogurodzicy spotykamy paralelizmy:
Treściowe – polega to na powtarzaniu się dwóch kolejnych członów tej samej treści – prośby
Składniowe – w obu członach treściowych występuje schemat: apostrofa + zdanie(a) rozkazujące. Warto podkreślić, że w pierwszej strofie dwa pierwsze wersy są rozbudowaną apostrofą. W drugiej strofie sytuacja jest odwrotna: po krótkiej apostrofie następuje cały ciąg zdań rozkazujących – próśb.