Przydatność 60%

Czego może się nauczyć od starożytnych człowiek dzisiejszy i człowiek jutra ?

Autor:

Kultura starozytna to nie tylko wspaniałe wynalazki, dziś uważane za rzeczy normalne, takie jak posługiwanie się ogniem, wynalezienie koła, prostych, a później bardziej skomplikowanych narzędzi, konstrukcje architektoniczne, alfabet i pismo, świat wierzeń, ale przede wszystkim świat literatury. Już pierwsze wielkie cywilizacje stworzyly dziela o wiekopomnym znaczeniu. Są to: Biblia, wielkie tragedie greckie (Antygona i Krol Edyp), Mity Starożytnej Grecji i Rzymu, epopeje Homera. Te dzieła to ponadczasowe drogowskazy dla pisarzy, poetow i społeczeństw współczesnych. Co w nich jest takiego, co zmusza nas do przemyśleń, dogłębnej analizy, co staje się przedmiotem prac doktorskich i dysput naukowych ? Jest w nich cos, co zawiera nie tylko wielką dawkę wiedzy o życiu starożytnych, ale co dla nas współczesnych wyznacza drogę zycia, stanowi o prawie moralnym i sądowym.

Czego w takim razie może się nauczyć od starożytnych człowiek dzisiejszy i człowiek jutra ?
Aby to udowodnic w swoich rozwazaniach opre się na następujących utworach literackich: Biblii, Królu Edypie i Antygonie Sofoklesa, micie o Syzyfie oraz na Odysei Homera.
Najbardziej tajemniczą księgą w historii cywilizacji ludzkiej jest Biblia. Nie wiemy nic o czasie jej powstania, o jej autorze bądź autorach. Jedno jest pewne. Jest skarbnica wiedzy o człowieku, o jego historii, emocjach, uczuciach, postawach moralnych. To na Biblii opiera się cala literatura swiatowa. Człowiek współczesny, który nie zna Biblii, nie tylko nie rozumie szeregu lektur powstałych w przeciągu naszej ery, ale także nie pojmuje wielu dziel sztuki współczesnej. W każdym utworze literackim odnajdujemy elementy zaczerpnięte z Biblii. Stala się ona inspiracja dla wielu poetow i pisarzy. Znamienne jest to, ze Biblia rozpoczyna się zdaniem „Na początku było Slowo, a Slowo było u Boga, i Bogiem było Slowo.” To boskie Słowo miało cudowną moc sprawczą, dzięki której powstały: dzień i noc, sklepienie niebieskie, lądy i morza, przyroda, kosmos, ptaki i zwierzęta.

Najstarsze prawzorze, jakie odnajdujemy w Biblii to miłość ojcowska, miłość macierzyńska, miłość do Boga, zazdrość, wladza, poswiecenie dla ludzkości, wierność Bogu, pokora, cierpienie – obrazują je np. dzieje Hioba, dzieje Chrystusa, postawa Abrahama, czciciele złotego cielca, Kain i Abel, budowa wieży Babel itp. Ogromnie wazna etyczna i prawodawcza wratoscia Biblii jest określenie postaw dobrych i złych – ustanowienie 10 przykazan, obietnica nagrody za zycie prawe i kary za zle uczynki. Biblia w sposób naturalny dzieli się na 2 wielkie czesci: Stary Testament, w którym najwazniejsza role odgrywa dekalog, czyli uporządkowanie w sferze etycznej, i Nowy Testamentm który propaguje wielka miłość bliźniego. Tak wiec Biblia uczy nas współczesnych podstawowych zasad moralnych, wskazuje droge postepowania, pokazuje jak należy walczyc o swoja wolność.

Grecy i Rzymianie, ze względu na politeizm, odeszli od Biblii, i stworzyli wlasna mitologie, w której bogowie byli bardzo podobni do ludzi, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychologicznym. Mity mialy pokazywac starożytnym, jak powinni postępować, stanowily dla nich wzorce. Opowieści o bogach i herosach dzisiaj traktujemy jako basnie lub ciekawostki, ale musimy przyznac, ze stanowia one niewyczerpane źródło wiedzy, sa skarbnica motywow, tematow i symboli. Nie tylko pogłębiają naszą wiedzę na temat życia i wierzeń starożytnych Greków, ale są dla nas obrazem ówczesnego światopoglądu i systemu wartości, prezentują wzorce postaw i ponadczasowe wartości, poruszają uniwersalne treści.
Jednym z bohaterow mitu greckiego jest Syzyf, słynący z gadulstwa, sprytu i plotkarstwa. Bogowie okrutnie go ukarali, gdyz skazali go na wieczne wtaczanie glazu pod gore. Morał tego mitu jest przestrogą, że kłamstwo nie popłaca. Za plotkarstwo, niedyskrecję i pychę można zostać potepionym na wieki. Od imienia tego mitycznego krola utworzono zwrot „syzyfowa praca”, który oznacza beznadziejny, bezskuteczny wysiłek, nieprzynoszący rezultatow. Jest to dla nas współczesnych przestroga, szczególnie obecnie, w dobie „wyścigu szczurow”, gdy praca pochlania nas bez reszty i nie liczy się inny człowiek, rodzina, społeczeństwo.

Najsłynniejszym greckim dramatopisarzem był Sofokles. Jego największe dziela to „Antygona” i „Krol Edyp”. Dla Antygony najwyższe wartości to miłość do brata i prawo ustanowione przez bogow, nakazujące zasypanie ciala zmarłego choćby trzema garściami piachu. W Imie obowiązku wobec zmarłego brata poswieca nie tylko swoja przyszłość, ale i zycie – placi wiec najwyzsza cene. Nieśmiertelność tego dziela polega na tym, iż autor tragedii ukazuje ludzkie konflikty i motywy postepowania ludzi, które przetrwaly wiele stuleci i jeszcze dzis SA aktualne. Wciąż zywy jest konflikt pomiedzy dobrem społecznym a dobrem jednostki, wciąż istnieje walka o wladze, motyw zdrady i dochodzenia swoich spraw, zderzenie sfery uczuc i obowiązku. Nadal dyskutujemy pojecie sprawiedliwości i pragniemy, aby prawo czy ustawa dotyczyly w tej samej mierze wszystkich – nawet rodzin rządzących rządzących wydających ustawy. Wydaje nam się, ze człowiek, który skupia w swym reku wladze – czy to kraju, rejonu, czy przedsiębiorstwa, musi dbac o autorytet i postępować stanowczo, a nie kierowac się emocjami i interesami jednostek. Trwale jest także uczucie siostrzane, szacunek, jaki winni SA ludzie zmarłemu, czytelnik współczesny rozumie wiec uczucia Antygony. Dzis także oprocz prawa oficjalnego istnieje prawo niepisane, a interesy i uczucia jednostki bywaja sprzeczne z dobrem społecznym. Wszystko to sprawia, ze problemy zawarte w Antygonie SA wciąż aktualne, bo aktualna jest sfera tematow poruszana przez Sofoklesa.
W drugim swoim utworze, „Krolu Edypie”, pozostal wierny tej tematyce. Na pierwszy plan wysuwa się przeznaczenie, które odgrywa w zyciu Edypa najwazniejsza role. Tak uwazali wszyscy Grecy. Przeznaczenie determinowalo zycie każdego człowieka od chwili narodzin po śmierć. Tragiczne wydarzenia, jakich doświadczył Edyp – ojcobójstwo, małżeństwo z wlasna matka i urodzenie się dzieci z tego związku były mu od początku przeznaczone. Edyp buntuje się przeciwko temu i złorzeczy bogom, probuje zmienic przeznaczenie, ale konczy się to dramatycznie. Sofokles pokazuje, ze człowiek nie zawsze ma możliwość pokierowania wlasnym zyciem, ale zawsze musi o to walczyc, choćby poniosl najwieksza ofiare.

Uwazam, ze te 2 greckie tragedie sa ponadczasowe i to ze wystawiane sa na deskach teatrow na calym swiecie, oraz wchodza w sklad kanonu ektur uczniowskich, świadczy o ich aktualności w płaszczyźnie etycznej.
Jedna z najpiękniejszych epopeji jakie stworzyl człowiek jest „Odyseja” Homera. To jedna z pierwszych opowieści podróżniczych. Opisuje przygody Odyseusza w drodze powrotnej do Itaki, żony Penelopy i syna Telemacha. Dla Homera najwazniejsza jest miłość do rodziny, wierność towarzyszom podrozy, prawość, walka z ludzkimi słabościami, przeciwstawianie się przeznaczeniu. Podroz Odyseusza stala się kanwą dla wielu filmow, przedstawien teatralnych, opowiadan i wierszy (Z. Herbert – „Do Itaki”). Ta podroz uczy nas współczesnych, ze można wyjsc z twarza z najtrudniejszej sytuacji, wspierac innych, stawac się wzorcem do naśladowania. W sytuacji gdy należy bronic ojczyzny i honoru, zycie jednostki staje się malo istotne, i należy je bezwzględnie poswiecic. Wydaje mi się, ze szczególnie Polacy doświadczyli tego wielokrotnie podczas waznych historycznych wydarzen.

Przytoczone wyzej argumenty świadczą dobitnie o tym, ze literatura starozytna nie tylko jest, ale pozostanie na zawsze najwazniejsza encyklopedia moralna, kulturowa i literacka dla wszystkich ludzi na calym swiecie. Podstawowa ksiega ksiag jest Biblia, od której wszystko się zaczęło. Literatura antyczna niesie nam wiedze nie tylko o tym co się stalo, ale również uczy odpowiednich postaw w sytuacjach tragicznych, gdy nie można się kierowac wlasna wygoda i wlasnym dobrem, ale dobrem rodziny, lokalnego społeczeństwa i narodu. To wlasnie tej literaturze mamy szczególnie duzo do zawdzięczenia i dlatego mysle, ze pamiec o niej nie zaginie tak, jak nie zaginęła w ciagu prawie 3000 lat.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 28
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie