Przydatność 55%

Woski - znaczenie i budowa chemiczna

Autor:

WOSKI ZACZENIE I BUDOWA CHEMICZNA

Wosk = wyższe kw.karboksylowe + wyższe alkohole

Woski są estrami wyższych kwasów monokarboksylowych i wyższych alkoholi jednowodorotlenowych o parzystych liczbach atomów węgla od C16 do C36. Czasem oprócz alkoholi alifatycznych, zwłaszcza w woskach zwierzęcych spotyka się alkohole złożone z grupy steroli. W woskach naturalnych ponadto występują domieszki węglowodorów parafinowych, wolne alkohole, i kwasy tłuszczowe.
Podczas hydrolizy wosków otrzymuje się między innymi: alkohol cetylowy, alkohol cerylowy i alkohol mirycylowy. W woskach często spotykane są: kwas palmitynowy, stearynowy, oleinowy, a także nie występujący w tłuszczach kwas lignocerynowy i kwas cerotowy.
Estry występujące w woskach odznaczają się większą trwałością, trudniej ulegają hydrolizie enzymatycznej i jełczeniu niż tłuszcze. Również temperatury topnienia wosków są wyższe niż tłuszczów i wahają się w granicach 50-90 C.

Woski są to produkty pochodzenia naturalnego pełniące u roślin i zwierząt rolę ochronną przed uszkodzeniem mechanicznym oraz przed zbytnią utratą wody na skutek parowania. Powlekają one cienką warstwą ochronną liście, owoce, pióra, skórę uodparniając je na działanie szkodliwych czynników chemicznych i biologicznych. Przykładem na to może być woskowa powłoka jabłek (składająca się z palmitynianu mirycylu, cetylu, stearynianów, a także alkanów o 27 i 29 atomach węgla w cząsteczce).

Lanolina.
Lanolina to wosk zwierzęcy otrzymywany podczas czyszczenia wełny owczej. Jest to pochodna cholesterolu oraz kwasu palmitynowego. Lanolina to żółtawa, lepka masa, o właściwościach emulgacyjnych, łatwo rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych i ma właściwości wchłaniania wody i tworząc przy tym trwałe emulsje. Wykorzystywana w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym.

Wosk pszczeli i olbrotowy.
Głównym składnikiem tego wosku zwierzęcego jest palmitynian mirycylowy
O
ęę
CH3-(CH2)14-C-O-C30-H61.
Wosk pszczeli stosowany jest w przemyśle włókienniczym, w produkcji powłok wodoodpornych i różnego rodzaju past. Wosk pszczeli może być przechowywany bez dostrzegalnych zmian przez wiele lat.



Wosk wydobyty z czaszki wieloryba tzw. olbrot zawiera głównie palmitynian
cetylowy O

C15H31C2-O-C16H33, obok estrów kwasu laurynowego i mirystynowego i stearynowego. Wosk ten wykorzystywany jest w produkcji lekarstw, kosmetyków i tekstyliów.

Wosk cholesterolowy.
Wosk cholesterolowy występuje w skórze zwierząt i nadaje jej elastyczność, odpowiednie nawilżenie i chroni organizm przed ewentualnym wniknięciem bakterii. Łatwo rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych
(jak wszystkie woski): chloroformie, benzenie, eterze i benzynie, natomiast słabo rozpuszcza się w wodzie, ale dobrze wchłania wodę.

W związku z wzrastającym zapotrzebowaniem, zwraca się obecnie dużą uwagę na woski syntetyczne i pochodzenia mineralnego. Przykładem wosku mineralnego jest wosk ziemny, czyli ozokeryt. Właściwie ozokeryt jest mieszaniną węglowodorów stałych, jednak ze względu na właściwości fizyczne zaliczany jest do wosków.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 66
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie