Przydatność 50%

"A jeśli komu droga otwarta do nieba, tym co służą ojczyźnie..." Jaki obowiązek wobec ojczyzny pojmowali bohaterowie literaccy z epoki Pozytywizmu, Młodej Polski.

Autor:

Na przestrzeni dziejów widzimy, że Polacy chociaż należeli do różnych obozów patriotycznych różnili się sposobem działania, jeżeli chodziło o zagrożoną ojczyznę zawsze potrafili się zjednoczyć, wspólnie walczyć o to by była wolna. Ojczyzna jest więc na prawdę zbiorowym obowiązkiem, w pojedynkę nie zdziałali by niczego, dopiero jednocząc swe siły walczyli o wolność ojczyzny. Polacy zawsze wykazywali się ogromnym patriotyzmem, dowodem tego może być odzyskanie przez Polski niepodległości. Eliza Orzeszkowa ukazuje w „Nad Niemnem” rozległy obraz społeczeństwa polskiego drugiej połowy 19 wieku. Są to czasy już po klęsce powstania styczniowego. Pisarka usiłuje zawrzeć w swej powieści wskazówki etyczne i moralne jakimi Polacy powinni się kierować w określonej sytuacji politycznej.
Postawą heroiczną, która jest mocno widoczna w powieści Elizy Orzeszkowej jest heroizm walki za ojczyznę i patriotyzm. Postawą taką charakteryzowali się Anzelm, ale także jego brat Jerzy oraz Andrzej Korczyński. Jest tak ponieważ oni właśnie brali udział w powstaniu styczniowym. Dzielnie walczyli za ojczyznę, część z nich nawet zginęła za nią. Jednak pamięć o powstańcach jest wciąż żywa w zaścianku Bohatyrowiczów ponieważ po drugiej stronie Niemna znajduje się mogiła z roku 1863, w której spoczywają wcześniej wspomniani Andrzej Korczyński i Jerzy Bohatyrowicz. Razem walczyli za ojczyznę, razem za nią zginęli. Ich wspólny udział w powstaniu styczniowym był również dowodem na to, że są sprawy, dla których każdy kochający ojczyznę Polak powinien zapomnieć o swoich drobnych konfliktach czy uprzedzeniach klasowych. Należałoby powiedzieć, że jednym z najważniejszych kryteriów oceny wartości człowieka w tej powieści jest stosunek do powstania styczniowego. Sednem wartości, które Eliza Orzeszkowa łączy z tradycją powstania to podtrzymywanie narodowości, ponoszenie ofiar i dokonywanie wyrzeczeń dla ratowania jej w niewoli. A także budowanie demokratycznego społeczeństwa z myślą o przyszłości. Chodzi więc o naśladowanie ducha programu ideowego bohaterów roku 1863, a nie o dosłowne powtarzanie ich czynu zbrojnego.
Zainteresowanie pisarza tematyką historyczną jest wyrazem rozczarowania współczesnością. „Potop” H. Sienkiewicza nawiązuje do historii, to pokazanie ważnych zjawisk istniejących w 17 wieku z punktu widzenia współczesnych pisarzowi ludzi. Trudno ciągle przedstawiać współczesność, kiedy ma ona wyraz tragiczny, łatwiej natomiast pokazać, że były momenty w dziejach polski jeszcze bardziej dramatyczne, które jednak przeminęły ustępując miejsca wolności i nadziei na przyszłość.
Z historią powstania ogólnonarodowego przeciwko Szwedom nierozerwalnie związany jest główny bohater - chorąży orszański Andrzej Kmicic. Choć nie zawsze jest on pozytywną postacią, to jednak od samego początku budzi sympatię czytelnika swoją odwagą
i „fantazją kawaleryjską”.

U zarania najazdu szwedzkiego przyjął, w dobrej wierze, służbę u Janusza Radziwiłła. Nie można go jednak posądzać o świadomą zdradę, gdyż powodowały nim szlachetne pobudki, a został tylko omamiony przez księcia litewskiego. Przywiązanie do zdrajcy potęgował fakt wymuszonej przysięgi wierności na krucyfiks. Jednak kiedy Kmicic poznaje prawdziwe plany Radziwiłła, porzuca służbę i próbuje naprawić swoje błędy bohaterską służbą królowi i ojczyźnie. Odrzuca pychę i dumę, a nad osobiste szczęście przedkłada szczęście całej Polski, przemianę tę akcentuje przybranie nieznanego nazwiska. Jako Babinicz wspomaga obronę Jasnej Góry, chroni króla przed napadem w górach oraz zdobywa wraz z kilkoma żołnierzami ważny fort ziemny pod Warszawą. Przemiana z hulaki i hulajduszy Kmicica w idealnego patriotę Babinicza stanowi indywidualną konkretyzację uogólnionych zachowań Polaków. Częstochowa była głównym punktem zwrotnym zarówno w przemianie duchowej zawadiaki, jak i losów całej wojny, co wyraźnie sugeruje powiązanie losów jednostki z losami bohatera zbiorowego - społeczeństwa polskiego. Koncepcja postaci, która mimo wielu błędów przeszłości ma szansę na swoją pełną rehabilitację i oczyszczenie imienia, stanowi ważki czynnik dający pokrzepienie i nadzieję całemu narodowi. Twórca wesela postuluje powrót do wspólnych korzeni, wspólnej historii, narodowej jedności, dojrzałości politycznej i społecznej. Dramat jest nie tylko pesymistyczna diagnozą społecznych nastrojów, lecz również, a może przede wszystkim – wezwaniem do Czynu. Wyspiański widzi tez przyczynę niezdolności Polaków do walki w przywiązaniu do symboli narodowej chwały i świetności, mitów. Celowo jako szkodliwe, nie pasujące do nowej epoki obali mit racławickiego kosyniera – wybawcy jak i mit przywódczej roli samej inteligencji. W literaturze międzywojennej pisarze, jak w dawniejszych latach, ukazywali swoja troskę o los kraju i jego pomyślny rozwój. Zjawiskiem szczególnej wagi w literaturze tych lat było powstanie literatury rewolucyjnej, w której wyrazem patriotycznej troski był konsekwentny program społecznej przebudowy. Na okres literatury lat międzywojennych złożyły się utwory silniej związane z tradycją kierunków i stylów istniejących już w poprzednich epokach oraz takie, które tradycyjne konwencje w rozmaity sposób rozbijały lub przekształcały.

W „Przedwiośniu” głównym bohaterem jest Cezary Baryka. Urodził się on po to, aby Żeromski mógł przekazać nam własne przemyślenia dotyczące tego, co się aktualnie w Polsce działo oraz tego, co jej mogło zagrażać. W tym celu autor wyposażył Barykę w odpowiedni bagaż doświadczeń. Jako mały chłopiec Czarek był rozpieszczany, niczego mu nie brakowało. Ojczyznę znał z opowieści rodziców i miał do niej stosunek najzupełniej obojętny. Potem pisarz każe mu poddać się propagandzie i wziąć czynny udział w rewolucji, a następnie grzebać jej ofiary. Żeromski zasiał w bohaterze patriotyzm dopiero po podróży do kraju, rzucając go w wir wojny polsko-bolszewickiej. Gdy w końcu Cezary, niecierpliwy młodzian, zobaczył co się dzieje w polityce, zrezygnowany, zdezorientowany i samotny, mimo że wśród tłumu, poszedł na Belweder. Nie chciał przystać do komunistów, wiedząc z doświadczenia, jakie są skutki rewolucji. Nie godził się także na to co działo się w rządzie, nie akceptował powolnego tempa reform oraz tego, że politycy zamiast zjednoczyć się dla wspólnego dzieła odbudowy nowej Polski, kłócili się o namiastkę władzy. Żeromski także widział to wszystko i też żadnej z opcji politycznych nie popierał. Wiedział, że jeśli tak dalej będzie się działo, to młodzi mogą się zbuntować, Polska może znów stracić suwerenność, a tego nie chciał. Przemówił więc postacią Cezarego, przedstawił własne wątpliwości i pytania, lecz nie dał odpowiedzi – bo sam ich nie znał. Cezary Baryka urodził się i żył po to i w taki sposób, aby przemówić głosem autora. Dzięki zbiorowemu patriotyzmowi Polaków Polska mimo, że zginęła z mapy Europy to tak naprawdę wcale nie zginęła. Polacy śpiewali „Jeszcze Polska nie zginęła, póki my żyjemy” to dzięki ich wierze, zbiorowemu działaniu Polska powróciła na mapę i istnieje do dnia dzisiejszego.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 28
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie