Przydatność 60%

Powstanie Listopadowe (przyczyny, przebieg, skutki)

Autor: beateq

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

POWSTANIE LISTOPADOWE
PRZYCZYNY:
- nieprzestrzeganie konstytucji, wprowadzenie cenzury;
-nie zwoływano sejmów;
-zaczęły się tworzyć (jeszcze w sejmie) grupy opozycyjne i spiskowe:
* „Kaliszanie” lub „liberalna opozycja kaliska” – opozycja legalna; działaczami byli Wincenty i Bonawentura Niemojowscy; starali się oponować przeciwko łamaniu konstytucji; działali do 1820r. legalnie, potem posłowie ci zostali objęci aresztem domowym;
*w Wilnie: Zgromadzenie Filaretów (przyjaciół cnoty) i Towarzystwo Filomatów (przyjaciół nauk);
*Towarzystwo Przyjaciół Pożytecznej zabawy „Promieniści”;
*Związek Przyjaciół „Panta Koina” (z gr. –wszystko wspólne) – w Warszawie;
*Związek wolnych Polaków (1819/20) – Maurycy mochnacki, Witold Heltman;
*o charakterze zbrojnym: Wolnomularstwo Narodowe – Walerian Łukasiński (1819); dążyli do powstania we wszystkich trzech zaborach ;
*Sprzysiężenie Podchorążych;
- idee i nurty romantyczne;
- wojsko polskie miało być użyte do tłumienia powstania w Belgii przeciwko Holendrom w sierpniu 1830r.;
-do Polski dochodziły echa rewolucji lipcowej (1830) we Francji;
PRZEBIEG:
29.11.1830r. – od godz. 19.00 NOC LISTOPADOWA;
-nieudany atak podchorążych na Belweder (zamach na księcia Konstantego);
- Mieszkańcy Nowego Światu i Krakowskiego Przedmieścia na okrzyki „Polacy, do broni” odpowiadali stukiem zatrzaskiwanych okiennic;
- sygnałem do rozpoczęcia powstania – równoczesne podpalenie browaru na Solcu i Kręgielni – nie udało sięzrobić tego jednocześnie, gdyż dzień wcześniej padał deszcz;
- początkowo nie poparła powstańców burżuazja i mieszczaństwo, poparli zaś rzemieślnicy, przekupnicy, robotnicy ze Starego Miasta i Powiśla – zdobyli ARSENAŁ;
-do rana powstańcy opanowali centralną część miasta (Stare Miasto, Powiśle) i Pragę; wojska Konstantego zajmowały północ i południe miasta;
- nad ranem ks. Drucki – Lubecki zwołał posiedzenie Rady Administracyjnej – 2 odezwy w imieniu cara rosyjskiego
1. nawoływała do „samozakończenia tej młodzieńczej awantury;
2. powoływała do składu Rady Adm. Kilku dodatkowych członków);
-30.11.1830r. – dowództwo nad wojskiem powstańców przejął gen J. Chłopicki (liczył na zdławienie powstania przy pomocy prowincjonalnych garnizonów wojsk polskich - one jednak opowiedziały się za powstaniem);
- 1.12.1830 r – założenie Towarzystwa Patriotycznego(Mochnacki; prezesem Lelewel)- liczyli na to że to Tow. Będzie mogło wzbudzić ruchy rewolucyjne i propowstańcze ludności;
-3.12.1830r. – Rada Administracyjna ,bez członków Towarzystwa Patriotycznego, przekształciła się w Rząd Tymczasowy (prezes – ks. J.A. Czartoryski; skład – Lelewel, Radziwiłł, Kochanowski, Ostrowski, Dębowski);
-4.12.1830r. – powróciły spod Warszawy wojska, które opowiadał się za Konst. – hucznie witane;
- 5.12.1830r. - Chłopicki ogłasza się dyktatorem powstania; wysłał do Petersburga posłów do rozmów z carem (Drucki-Lubecki, Jezierski); ich misja zakończona fiaskiem – dla cara powstanie było pretekstem do zniesienia autonomii Królestwa Polskiego; Chłopicki w obawie rozszerzenia się powstania, powstrzymał działania ofensywne wojsk polskich;
-Rząd Tymczasowy postanowił zwołać sejm – data wyznaczona na 23.12.1830r.;
-18.12.1830r.- pierwsze posiedzenie sejmu: ogłoszono powstanie za narodowe( Chłopicki na wieść o tym, że sejm odbył się bez niego – podał się do dymisji; sejm nakłania go do powtórnego przyjęcia dyktatury 7.01.1831r.);
-25.01.1831r. – sejm detronizuje cara Mikołaja I – ta decyzja podjęta była pod wpływem posłów przybyłych z prowincji a także pod wpływem opinii publicznej;

ZNACZENIE:
-Polska staje się państwem niepodległym;
-tracą sens wszelkie pertraktacje z carem;
-25.01.1831r. – Rząd Tymczasowy przekształca się w Rząd Narodowy (na czele J. A. Czartoryski) – Rząd Pięciogłowy;
-Instytucja wodza naczelnego – Michał Radziwiłł, doradca – Chłopicki (choć faktycznie nadal dowodził powstaniem);

WOJNA POLSKO - ROSYJSKA:
-5.02.1831- armia rosyjska pod dow. Gen. I.Dybicza wkracza na tereny Król. Pol.;
-14.02.1831 – bitwa pod Stoczkiem (Józef Prądzyński) – zwycięstwo Polaków;
-20.02 – bitwa pod Grochowem i 25.02. o Olszynkę Grochowską (dow. Chłopicki – został ranny; Żytomierski zginął);
-Polacy wycofali się z Warszawy – wojska ros. Odstąpiły od niej;
-26.02 – J. Skrzynecki wodzem naczelnym powstania;
-miesiąc bezczynności – wzmocnienie się ;
-gen. Skrzynecki przyjął plan Prądzyńskiego - dwie zwycięskie bitwy: 31.03 -Wawer i Dęby Wielkie - Prądzyński zatrzymał ofensywę –zmarnował szansę na pokonanie Rosjan;
-kolejny plan ofensywy Prądzyńskiego – inni generałowie się spóźnili – połączenie korpusów – wygrana bitwa pod Igariami (10.04);
- kolejnymiesiąc bezczynności;
-siły rosyjskie rozdzielono – Dymitr ruszył na pd., Gwardia Narodowa na pn. – wojska polskie ruszyły na Tykocin, ale były to nieudolne działania – zaprzepaszczenia szansy- wyprawa na Gwardię – bitwa pod Ostrołęką (26.04) – przegrana z powodu nieudolności gen Skrzyneckiego; gen Bem uchronił wojsko od upadku;
-powstanie na Litwie i Ukrainie;
-psychologiczny kryzys powstania – nie ma dowódcy;
-21.06. – Rząd Narodowy powołał pospolite ruszenie, dowódcą wojsk został Paskiewicz;
-15/16.08. – rozruchy w Warszawie wywołane przez Towarzystwo Patriotyczne; lud dokonał samosądu na zdrajcach; stłumione przez wojska Krukowieckiego; 11.08. Krukowieckiemu odebrano dowództwo naczelne – dzień później objął je H. Dembiński;
-16-17.08. – naczelne dow. – Prądzyński;
-17.08.- Dembiński;
-18.08. – zakazano działalności Tow. Patr. – przywódców aresztowano( uwolniono 22.08., 4 aktywnych uczestników zajść w Warszawie rozstrzelano na rozkaz Kruk.);
-29.08. – ostatnie polskie zwycięstwo – pod Rogoźnicą na Podladsiu;
-wojska ros. podeszły pod Warszawę i szykowały się do jej oblężenia;
-6.09 – szturm na miasto – śmierć gen Sowińskiego – pada pierwsza linia obrony;
-7.09 – pada druga linia obrony – Krukowiecki podaje się do dymisji;
-8.09 – Krukowiecki odpisuje akt kapitulacji Warszawy;
- 24.09- Niemojowski (ostatni prezes Rządu) podaje się do dymisji i wraz z grupą posłów udaje się na emigrację; wojska polskie nie składają broni, lecz przekraczają granicę pruską i austriacką – chcą pokazać, zę się nie poddają – tam składają broń i zostają internowani – udają się na emigrację;
-9.10 – pada twierdza Modlin;
-21.10 – poddaje się twierdza w Zamościu;
PRZYCZYNY KLĘSKI POWSTANIA:
- brak finansów;
-nieudolne dowództwo;
-chłopi nie zostali dopuszczeni do powstania;
-układy z carem(podwójna gra polityków);
- brak sprawnej organizacji powstania;
-brak wiary w powodzenia powstania wśród ludzi będących u władzy;
-chaos w armii polskiej w Modlinie;
-różnica w liczebnośći (ros. 130 tys. , pol.50-60 tys.);
SKUTKI:
- Wielka Emigracja –9 tys. Pol. Wyemigrowało na Zachód; umocniło to nastroje narodowe wśród Polaków;
-1833 – dochodzi do podpisania porozumienia między państwami zaborczymi, które miało być porozumieniem o wzajemnej pomocy w wypadku wybuchu kolejnych powstań;
-rozpoczyna się i nasila rusyfikacja;
-Belgia odzyskała niepodległość; w Europie –szczególnie we Francji – nastroje propolskie;
-rozbudzenie myśli narodowowyzwoleńczej w literaturze i sztuce;


Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 73
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy