Przydatność 55%

Obraz Polski w Średniowieczu.

Autor: Wiolka

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Średniowieczna Europa (pamiętamy: teocentryczna, silnie chrześcijańska, uniwersalna) była zamknięta dla państw i ludów pogańskich. Więcej: była dla nich niebezpieczna, bowiem wojny religijne i krzewienie wiary stanowiły istotę rzemiosła rycerskiego. A Kościół, papież, duchowni oznaczali: wiedzę, oświatę, kulturę Zachodu.

Polska weszła w ten świat nowej cywilizacji europejskiej za sprawą chrztu Mieszka I w 966. Stała się państwem chrześcijańskim i europejskim - obok potężnego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, obok państwa Franków, Anglii - a także Czech, od których Mieszko I - Piast - przyjął chrzest z żoną Dąbrówką. Co istotne, Polska przyjęła chrześcijaństwo z Zachodu, a nie z Bizancjum, jak to było ze Słowianami Wschodnimi i Południowymi. W polskich grodach - w Gnieźnie, Kołobrzegu, Poznaniu, Krakowie, Wrocławiu, nieco później w Płocku - wyrosły katedry. Ustanowiono arcybiskupstwo w Gnieźnie. Powstały klasztory i zaczynali działalność zakonnicy.

Władzę obejmowali kolejni Piastowie: Bolesław Chrobry (na tronie 992-1025) dostąpił koronacji i poszerzył granice państwa, jego syn - Mieszko II (1025-33) był niezwykle wykształcony, ale swoją nieudolnością doprowadził do chaosu w kraju i rozruchów antychrześcijańskich, z kolei Bolesław Śmiały (na tronie 1058-79, prawnuk Chrobrego) popadł w konflikt z Kościołem przez skazanie na śmierć biskupa krakowskiego Stanisława, później kanonizowanego.

Obraz średniowiecznej Polski to także panorama wojen. Oprócz walk ze starymi sąsiadami pamiętać trzeba o dwóch wrogach - najpierw byli to Tatarzy zagrażający w połowie XIII w. Europie, potem zakon krzyżacki. Bolesław Krzywousty słynnym testamentem (1138) skutecznie poszatkował państwo na dzielnice, a rozdrobnienie postępowało w piorunującym tempie. Z dzisiejszego punktu wiedzenia wydaje się to nierozsądne, ale w feudalnej Europie stanowiło normę. Książę Konrad Mazowiecki, zaprosił (1226) do swego księstwa Krzyżaków - konsekwencje tej gościnności znamy.

Historia średniowiecznej Polski każe pamiętać o czynach Władysława Łokietka (zjednoczyciela Polski i jej króla 1320-1333) i Kazimierza Wielkiego (na tronie 1333-70), ostatniego z dynastii Piastów, który wzmocnił Polskę militarnie i gospodarczo oraz przyłączył do niej Ruś Halicką. Później - wyróżnia “importowanego” władcę z wrogiej przedtem Litwy - Władysława Jagiełłę. Jego osoba symbolizuje unię z Litwą (1385-1413), zwycięstwo nad Krzyżakami (Grunwald, 1410) i wskrzeszenie Akademii Krakowskiej, pierwszego polskiego uniwersytetu, założonego przez Kazimierza Wielkiego w 1364.

W 1386 r. świeżo ochrzczony Jagiełło poślubił królową Jadwigę, ale to nie ona miała zostać matką następnej dynastii, lecz Sońka Holszańska - czwarta żona Jagiełły. Dwie dynastie (Uwaga! Ostatni Jagiellonowie to już renesans), wielcy królowie i wielkie bitwy (Cedynia, 972; Legnica, 1241; Grunwald, 1410) kojarzą się z naszym średniowieczem. Ale także kobiety: Sygryda Storrada - siostra Chrobrego, obdarzona wielką siłą władczyni na dworze szwedzkim, Regelinda - śmiejąca się Polka wydana za mąż do Naumburga, Rycheza - ambitna żona Mieszka II, świetnie opisana w Srebrnych Orłach Parnickiego, czy wreszcie - jedyny polski król-kobieta - Jadwiga, kanonizowana przez Jana Pawła II w 1997.

Dwory, klasztory i kościoły, które pojawiły się w chrześcijańskiej Polsce, były też ogniskami kultury, sztuki i literatury, a także postępu gospodarczego. Pięć wieków polskiego średniowiecza - tak obfitujące w zdarzenia historyczne - z punktu widzenia badacza literatury wydają się skromniejsze, więcej bowiem było bitew niż ksiąg - ale te też były.

Te, które pozostały są prawdziwymi zabytkami kultury i języka polskiego - chociaż nie przemawiają żywo do współczesnego czytelnika. Niech więc będzie naszą rolą ogarnąć je, uporządkować, zapamiętać.

Przydatna praca?
Przydatna praca? tak nie 25
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie