SYSTEMY KSZTAŁCENIA
System dydaktyczny-cała struktura organizacyjna funkcjonowania os wiaty wraz z celami, treściami, metodami oraz nauczycielami. Zręby systemu klasowo-lekcyjnego sięgają XV i XVI w. Jego istotą był podział edukacji na klasy oraz nauczania przedmiotów. Podstawą funkcjonowania stał się pozytywistyczny model wiedzy i behawiorystyczna koncepcja uczenia się. Pozytywny model wiedzy charakteryzował się tym, że treści nauczania w szkołach zostały podzielone na przedmioty nauczania odpowiadające podstawowym dyscyplinom naukowym, a behawiorystyczny model nauczania polega na przekazywaniu gotowej wiedzy do zapamiętania: uczenie się ma charakter pasywny a kształtowanie umiejętności odbywa się na zasadzie ćwicz i powtarzaj. Systemy dydaktyczne poszczególnych krajów bazują na dwóch podstawowych: na tzw. Systemie tradycyjnym-powstałym na początku XIX w. w Europie w Niemczech, i systemie progresywistycznym powstałym na przełomie XIX i XX w. w USA.
SYSTEM TRADYCYJNY
Mówiąc o tym systemie dydaktycznym mamy na myśli koncepcje Sturma, Komeńskiego, Lankastra, a przede wszystkim Herbarta. Jan Fryderyk Herbart-wybitny psycholog i filozof niemiecki żyjący w latach 1776-1841 opracował teorię podającego nauczania wychowującego. Rolą nauczyciela było przejrzyste podanie wiedzy a rolą uczniów jej zapamiętanie. Herbart uważał jednak, że najważniejszym celem edukacji jest kształtowanie moralnie silnych charakterów.
Zasadniczy cel życia wyznaczają następujące idee, których realizacja służy kształtowaniu moralnie silnych charakterów:
Idea doskonałości-bądź doskonały w tym co robisz a chleba i do chleba w życiu ci nie zabraknie. Idea ta wyznacza kierunek i siłę dążeń jednostki.
Idea życzliwości- mówi: bądź życzliwy dla innych a inni będą życzliwi dla ciebie.
Idea prawa-zapobiegająca powtarzaniu, narastaniu konfliktów wobec prawa. Prawo jest po to, aby normując stosunki między ludźmi żyło się im lepiej. Prawo ma być stanowione w poczuciu dobra ogółu i jednakowo respektowane w stosunku do wszystkich.
Idea słuszności- nakładając na jednostkę obowiązek zadośćuczynienia krzywdom i przykrościom wyrządzonym innym.
Idea wewnętrznej wolności-człowiek ma wolną wolę, może wybierać ale chodzi o wolność, która nie odbiera wolności innym osobom, chodzi o odpowiedzialną wolność. Życie jest sprawiedliwe: za dobre czyny wynagradza, a za złe każe-zastanów się nad swoim honorarium.
Chcąc osiągnąć kształtowanie moralnie silnych charakterów należy wg Herbarta stosować następujące zabiegi i środki:
• Kierowanie dziećmi i młodzieżą, wdrażanie ich do ładu, porządku, pielęgnowanie fizycznego rozwoju i stale zatrudnianie
• Karność oparta na rygorystycznych zakazach, poleceniach a nawet karach cielesnych
W Stanach Zjednoczonych rozgorzała ostra krytyka systemu tradycyjnego.