Charakterystyka doktora Tomasza Judyma z powieści “Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego

Doktor Tomasz Judym jest głównym bohaterem powieści Stefana Żeromskiego pt. Ludzie bezdomni. Bez wątpienia jest to postać niezwykle interesująca. Na temat jego wyglądu zewnętrznego niestety niewiele wiemy.

Pochodzi z biednej warszawskiej rodziny. Ojciec Tomasza był szewcem-alkoholikiem, a matka ciągle chorowała. Po śmierci matki zostaje wzięty na wychowanie przez ciotkę, która prowadziła bogate życie towarzyskie. Młody Tomasz był dla ciotki chłopcem na posyłki. Nie było to łatwe życie; musiał sprzątać, zmywać, sypiał na sienniku w przedpokoju i znosić humory ciotki. Jednak mimo tego nędznego życia dała mu ona możliwość edukacji. Dzięki niej i niezłomnej silnej woli Tomasza zdobył średnie wykształcenie i podjął studia medyczne, które ukończył w Paryżu.

Jako młody i pełen ideałów lekarz próbował zmienić otaczającą go rzeczywistość. Głównym obiektem jego działań była warstwa społeczna, z której sam się wywodził – najubożsi. Kiedy chciał działać wśród tych ludzi, pomagając im wyeliminować nędzę jako źródło chorób, spotykał się z odrzuceniem ze strony otoczenia. Młody doktor nie umiał właściwie ocenić swoich atutów i możliwości ani też ograniczeń. Nie widział, że sam entuzjazm nie wystarczy. Niestety, nie walczył do końca; już pierwsze niepowodzenia go załamywały, nie umiał szukać sojuszników i protektorów, w czym przeszkadzała mu jego wybuchowość.

Jednak pod wpływem wszechobecnego cierpienia wyrzeka się własnego szczęścia, wszystkiego, co może mu przeszkadzać w pracy lekarza-społecznika, niczym mityczny Prometeusz. Jako romantyk Tomasz ukazuje się poprzez swą wrażliwość na krzywdę ludzką i odpowiedzialność za społeczeństwo, w którym funkcjonuje. Nie godzi się z otaczającym go złem. Jest wyobcowanym indywidualistą, który w samotności kroczy swą życiową drogą.

W myśl pozytywistycznego kultu pracy Judym propaguje leczenie najbiedniejszych, poprawę warunków pracy robotników oraz szerzenie higieny, której brak jest powszechny. Judym przekreśla swoje życie, sam siebie skazuje na zagładę. Jego postawa łączy się z pięknem i szlachetnością, lecz ma także swoje minusy – Tomasz rujnuje życie nie tylko sobie, ale także Joannie. Poświęca się dla ludzkości własnym kosztem. Powieść ukazuje sytuację psychiczną bohatera, podejmującego decyzję poświęcenia się dla ogółu.

Duszę Judyma możemy podzielić na dwie części. Jedna część obumarła – stanowiąca miłość, rodzinę i szczęście, natomiast druga część, ta, którą sam świadomie wybrał, to część poświęcona kopalni i pracującym tam ludziom.