Przydatność 55%

Przemiany ustrojowe w polsce w XX-leciu międzywojennym

Autor:

PRZEMIANY USTROJOWE W POLSCE
W XX-LECIU MIĘDZYWOJENNYM

Po podpisaniu zawieszenia broni w listopadzie 1918 roku najbliższe tygodnie i miesiące miały zadecydować o przyszłości narodu polskiego i jego państwa. Przez ponad sto lat w polskich domach przekazywano z pokolenia na pokolenie pamięć o wolnej ojczyźnie i przywiązanie do niej; modlono się o odzyskanie niepodległości. Najbardziej ofiarni poświęcali wolność i życie w kolejnych zrywach powstańczych. W wyniku I wojny światowej trzy mocarstwa zaborcze poniosły klęskę lub uległy wewnętrznemu rozkładowi. W Europie Środkowo-Wschodniej powstała wolna przestrzeń dla narodów, dążących do odbudowania własnej państwowości. Polacy potrafili dobrze wykorzystać tę historyczną szansę. W dużej mierze było to zasługą wybitnych polityków, reprezentujących społeczeństwo zarówno w kraju, jak i na zewnątrz. Należeli do nich m.in.: Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Paderewski, Wincenty Witos, Wojciech Korfanty i Ignacy Daszyński.
Wszyscy ci ludzie o różnym pochodzeniu społecznym i odmiennych powiązaniach politycznych, czasami nawet zwalczający się osobiście, umieli podporządkować dzielące ich poglądy dziełu odbudowy wolnej ojczyzny. Sprzyjała im sytuacja zewnętrzna. W Rosji od listopada 1917 r. toczyła się wojna domowa, która przybrała cechy rewolucji. Hasła partii bolszewickiej docierały do państw europejskich, zmęczonych czteroletnią wojną, i w wielu środowiskach znajdowały posłuch. W listopadzie 1918 r. w Berlinie wybuchły pierwsze strajki — rozpoczęła się rewolucja niemiecka. Dnia 11 listopada w Warszawie i innych miastach byłego Królestwa Polskiego wiwatowano z okazji zakończenia wojny. Rada Regencyjna oddała władzę wojskową w ręce Józefa Piłsudskiego, który dzień wcześniej powrócił z więzienia w Magdeburgu.
Niebawem Rada Regencyjna rozwiązała się, przekazując Piłsudskiemu pełnię władzy nad ziemiami Królestwa Polskiego. Z czasem podporządkowała mu się Galicja Zachodnia. Piłsudski powołał nowy rząd z socjalistą Jędrzejem Moraczewskim na czele. Rząd ten cieszył się poparciem ugrupowań socjalistycznych, części ludowców oraz inteligencji liberalnej. Mimo iż nie został uznany przez zachodnie mocarstwa, jego funkcjonowanie miało istotne znaczenie dla kształtowania się państwowości polskiej. Zdecydowana większość społeczeństwa zaakceptowała bowiem proponowany przez Moraczewskiego przyszły ustrój państwa — Polska miała być republiką demokratyczną, na wzór demokracji zachodnich. Z dobrym przyjęciem spotkał się również program reform społecznych (m.in. bezpłatne szkolnictwo na poziomie podstawowym,
8-godzinny dzień pracy, ubezpieczenia dla robotników na wypadek choroby), który stał się fundamentem przyszłego ustawodawstwa socjalnego. W manifeście rząd obiecywał reformę rolną i nacjonalizację, ale uzależnił te reformy od Sejmu Ustawodawczego.

Przydatna praca?

Następna strona: 1 2 3 4 ... 9 Następna Pokaż wszystko

Podobne hasła:
Przydatna praca? tak nie 29
głosów
Poleć znajomym

Serwis Sciaga.pl nie odpowiada za treści umieszczanych tekstów, grafik oraz komentarzy pochodzących od użytkowników serwisu.

Zgłoś naruszenie
JAK DOBRZE ZNASZ JĘZYK ANGIELSKI? x ads

Otrzymałaś kupon na darmowe lekcje angielskiego.

3 MIESIĄCE NAUKI MOŻESZ MIEĆ GRATIS.
Odbierz kupon rabatowy