Układ krwionośny i limfatyczny człowieka: budowa i funkcje
Układ krwionośny człowieka jest układem zamkniętym , co oznacza, że krew krąży w systemie naczyń krwionośnych, a serce jest pompą, która wymusza nieustanny obieg krwi. Naczynia to żyły, tętnice oraz naczynia włosowate. Krew wypływa z serca...
Ewolucja człowieka
Kolebką ludzkości jest Afryka, gdzie kiedyś żyli wspólni przodkowie człowieka i małp człekokształtnych. Bodźcem dla rozdzielenia się linii ewolucyjnych było zróżnicowanie klimatu Afryki, związane z wypiętrzeniem pasm górskich wielkiego rowu...
Segregacja odpadów
SEGREGACJA ODPADÓW Istnieją dwa podstawowe modele segregacji odpadów: 1. selektywna zbiórka odpadów (odpady zbierane do oddzielnych, specjalnie do tego celu przeznaczonych pojemników, worków, przyjmowane do punktów skupu...
Rozmnażanie się ptaków
W procesie rozmnażania ptaków można wyróżnić kilka podstawowych faz: - wzajemne poszukiwanie obu płci , - zaloty (wydawanie odgłosów, tańce godowe...), - łączenie się w pary , - budowa gniazda , - złożenie i wysiadywanie jaj , -...
Przyczyny wędrówek ptaków
Ptaki dzielimy na osiadłe - pozostające na danym terenie przez cały rok i zmieniające miejsce pobytu tylko w granicach rewiru żerowania oraz wędrowne, które przemieszczają się okresowo z jednego terenu na inny. Przyczyną wędrówek ptaków jest...
Ssaki - wiewiórka - opis
Wiewiórka jest przystosowana do życia na drzewach. Kończyny zakończone ostrymi pazurkami. Jest zwinna i lekka. Długi ogon pomaga w utrzymywaniu równowago w czasie skoków z gałęzi na gałąź. Ma rudą barwę, odżywia się głównie orzechami. Czasem w...
Cukry
Monosacharydy cukry proste, jednocukry Glukoza- występowanie: owoce, winogrona, miód. Fruktoza,- czyli cukier owocowy Ryboza- Występuje głównie w kwasach nukleinowych Galaktoza- występuje w postaci składnika cukru mlekowego oraz składnika...
Genetyka-rodzaje zmienności, czynniki mutagenne.
GENETYKA-nauka o dziedziczności i zmienności. RODZAJE ZMIENNOŚCI: a)niedziedziczna(fluktuacyjna, modyfikacyjna, środowiskowa)np. sosna rosnąca w różnych warunkach:nad morzem, w głębi lądu, w górach. Strzałka wodna mająca 3 rodzaje liści[rys.1]...
Piramida żywienia
Co to jest? Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada, że to co najważniejsze w racjonalnym...
Związek rozmieszczenia glonów w morzu z zawartością barwników.
Glonami zwyczajowo określa się dość daleko spokrewnione grupy organizmów samożywnych ( wszystkie zawierają chlorofil i przeprowadzają fotosyntezę ) o stosunkowo prostej budowie ciała. Ich życie jest związane ze środowiskiem wodnym, choć niektóre...
Sposoby odżywiania sie organizmów.
Wszystkie procest chemiczne i związane a nim przemiany energetyczne, zachodzace w karzdej żywej komórce nazywamy przemiana materii(maetabolizne). Metabolisty-słowo pocgodzenia greskiego, metabole-przemiana. Na przemianę materii składają się dwa...
Odruchy bezwarunkowe i warunkowe - pojęcia
ODRUCH BEZWARUNKOWY - do jego wystąpienia nie są potrzebne żadne dodatkowe warunki. Są to ruchy wrodzone, ich obecność jest taka sama charakterystyczna cecha. ODRUCH WARUNKOWY - nie posiadają genetycznie zaprogramowanych szlaków nerwowych,...
Budowa skóry
Skóra - Osłona pokrywająca całą powierzchnię ciała, tzw. powłoka wspólna, składa się z powłoki właściwej, czyli skóry i jej przydatków. Do przydatków zalicza się: gruczoły skóry, włosy, paznokcie. Skóra jest narządem o budowie złożonej,...
Znaczenie mchów
- spotykamy je na jałowych wydmach, gdzie utrwalają ruchome podłoże i biorą istotny udział w procesie glebotwórczym. - przeciwdziałają erozji - na skałach, obok porostów, są organizmami pionierskimi, przygotowującymi podłoże dla innych roślin -...
Opis kasztanowca
Cóż jest piękniejsze niż kasztanowiec. Jest on masywnym drzewem, które rośnie najczęściej w naszych parkach i miejskich skwerach. Z grubego pnia pokrytego szorstką, brązową korą wyrastają potężne konary. Tworzą one rozłożystą, zieloną koronę, w...
Grzyby
G r z y b y- to w większości organizmy lądowe żyjące w miejscach wilgotnych. Wiele jednak grzybów żyje w wodach słodkich i słonych. Ze względu na budowę dzielimy je w następujący sposób: Grzyby Jednokomórkowe wielokomórkowe pleśniak...
Nabłonki – funkcje, budowa i podział tkanki nabłonkowej
Funkcje nabłonków - Oddzielają nasz organizm od środowiska - Pozwalają na wymianę gazową - Zabezpieczają przed utratą wody - Ułatwiają odbiór bodźców ze świata zewnętrznego - Wyściełają narządy i jamy ciała Tkanka nabłonkowa...
Znaczenie grzybów w przyrodzie i gospodarce człowieka
Grzyby odgrywają istotną rolę w utrzywaniu równowagi ekologicznej na naszej planecie. Jako saprofity pobierają substancje odżywcze z martwych organizmów oraz z podłoży organicznych, uwalniając pierwiastki, które następnie mogą być ponownie...
Paprotniki
Są grupą lądowych roślin organowych, obejmujących klasy: paprocie, widłakowe, skrzypowe oraz wymarłe psylofity. U paprotników występuje w rozwoju przemiana pokoleń z drobnym gametofitem, nazywanym przedroślem. Psylofity. Wymarłe paprotniki...
Rola dżdżownic
Dżdżownice są niezwykle istotnymi mieszkańcami gleby, pełniącymi kluczową rolę w ekosystemie. Są znane z prowadzenia ryjącego trybu życia, który wpływa korzystnie na strukturę gleby i jej zdolność do utrzymania życia roślin. Te bezkręgowce...
Składniki pokarmowe
Cukry Są to węglowodany. Cukry są głównym źródłem energii dla organizmu. Skrobia -> Glukoza -> Glikogen. Glikogen jest odkładany w mięśniach i w wątrobie. Przykłady produktów z zawartością skrobi:...
Układ oddechowy - narządy i funkcje
Jama nosowa - podzielona na 2 połowy przegrodą zbudowaną za kości i chrząstki, - wokół jamę nosowej znajdują się przestrzenie wypełnione powietrzem tzw. zatoki oboczne nosa, - od tyłu jama nosowa łącze się poprzez nozdrza tylne z jamą...
Stawonogi - charakterystyka
Stawonogi są dziś największą grupą zwierząt zarówno pod względem liczby gatunków jak i biomasy. Występują praktycznie we wszystkich dostępnych zwierzętom środowiskach- od głębokich mórz po bezwodne pustynie. Nieliczne bywają nawet wewnętrznymi...
Ewolucja i budowa kwiatów oraz owoców roślin okrytozalążkowych
Kwiat i Owoc Około 130 milionów lat temu pojawiły się pierwsze rośliny kwiatowe. W ciągu następnych 40 milionów lat stały się one najdoskonalszymi roślinami na Ziemi, takimi są też i dzisiaj. Rośliny kwiatowe odniosły taki sukces ewolucyjny,...
Budowa i funkcje białek, cukrów i tłuszczy
Białka Budowa Tworzą je następujące pierwiastki chemiczne: C, N, O, H. Tworzą one podstawową jednostkę strukturalną białek - aminokwasy. Dwadzieścia aminokwasów buduje białko zwierzęce, osiemnaście białko roślinne, człowiek jest...
Hormony Człowieka
Hormony Człowieka PODWZGÓRZE I PRZYSADKA MÓZGOWA Podwzgórze produkuje neurohormony tzw. Statyny i liberyny, które pobudzają przysadkę mózgową do wydzielania jej hormonów. Ponadto Podwzgórze produkuje wazopresynę i oksytocynę....
Budowa komórki roślinnej
APARAT GOLDIEGO Aparaty Golgiego są powszechnym składnikiem komórek eukariotycznych. Ich specyficzną cechą jest to, iż posiadają zdolność do redukcji azotanu (V) srebra (I). cecha ta umożliwiła ich odkrycie. Dokonał tego pan Camillo Golgi 1891...
Wątroba i trzustka
Wątroba jest największym gruczołem (o masie 1,5 kg) zewnątrzwydzielniczym i wewnątrzwydzielniczym. Zachodzi w niej wszechstronna przemiana materii i energii. Komórki wątrobowe, hepatocyty otacza gęsta sieć naczyń krwionośnych. Żyła wrotna...
Tkanki - charakterystyka
Tkanka łączna charakteryzuje się obfitą substancją międzykomórkową. Zależnie od stopnia jej uwodnienia i liczby występujących w niej komórek, tkanka łączna może być płynna lub stała. Tkanką łączną płynną jest krew, a stałą - tkanka chrzęstna,...
Funkcje organelli komórkowych - pojęcia
1. Aparat Golgiego Aparat Golgiego modyfikuje, sortuje i pakuje białka oraz lipidy przeznaczone do wydzielania poza komórkę lub transportu do innych organelli. Uczestniczy w syntezie niektórych cząsteczek oraz magazynuje i przetwarza różne...
Dąb Bartek
Dąb rośnie we wsi Bartków w dawnym województwie kieleckim (aktualnie świętokrzyskim), w Górach Świętokrzyskich. Dąb Bartek, jedno z najstarszych drzew w Polsce, mający według szacunków około 1200 lat. W 1991 został uszkodzony przez piorun. Obwód...
Budowa komórki i funkcje jej elementów
KOMÓRKA to podstawowy element każdego organizmu, zdolny do oddychania, odżywiania, rozmnażania, wzrostu. Wielkość i kształt komórek są różne. Każda komórka jest zbudowana z 2 składników - ściany komórkowej i protoplastu. Protoplast jest...
Lekomania
Zależność lekowa jest to stan wywołanym dłuższym okresem przyjmowania lek (nadużywanie leków lub innej substancji chemicznej). Lek powoduje przestrojenie czynności psychicznych, fizycznych oraz somatycznych do tego stopnia, że nagłe jego...
Hormony - definicje
Hormony: substancje wytwarzane w jednych częściach ciała, a wywierające wpływ na komórki, tkanki i narządy w innych częściach ciała. Pobudzają komórki docelowe do swoistej reakcji, u której podłoża leży zmiana metabolizmu komórki. Hormony...
Budowa i funkcja ucha u człowieka
Ucho pełni dwie kluczowe funkcje: 1. Narząd słuchu – odbiera fale dźwiękowe. 2. Narząd równowagi – monitoruje zmiany położenia całego ciała lub jego części. Ucho składa się z trzech podstawowych części: 1. Ucho Zewnętrzne...
Budowa i powstawanie komórek rozrodczych
Plemniki – proces powstawania to spermatogeneza. Produkcja rozpoczyna się w okresie dojrzewania i trwa do śmierci. Powstają na skutek podziałów mitotycznych komórek płciowych tzw spermatogonii (nabłonek rozrodczy wyścielający wnętrze jądra), a...
Znaczenie grzybów
1) Wykorzystywanie grzybów: W warunkach beztlenowych niektóre grzyby odznaczają się zdolnością wywoływania fermentacji. Do takich grzybów należą przede wszystkim drożdże, powodujące fermentację alkoholową, w wyniku której powstaje z cukru...
Zagadnienia maturalne z biologii
1. Klasyfikacja organizmów Podstawy taksonomii - Historyczne i współczesne systemy klasyfikowania organizmów - Botanika i zoologia - klasyczne dziedziny biologii - Metody badania rozwoju życia na Ziemi 2. Bakterie Bakterie - pierwsze...
Budowa i rola mięśni szkieletowych
BUDOWA Biorąc pod uwagę oraz właściwości fizjologiczne, u człowieka można wyróżnia się dwa rodzaje tkanki mięśniowej: tkankę gładką i poprzecznie prążkowaną.. Mięśnie szkieletowe poprzez ścięgna są przyłączone z kośćmi i mają zdolność...
Typy kwiatostanów roślin okrytonasiennych
Rośliny okrytozalążkowe są gromadą roślin nasiennych liczącą około 300 tys. gatunków drzew, krzewów i bylin, są więc najliczniejsza grupa w świecie roślin. Posiadają one kwiatostany odgrywające dużą rolę w zapylaniu kwiatów, gdyż kwiaty...
Węglowodany - źródła, podział, funkcje, zapotrzebowanie
Węglowodany - inaczej sacharydy lub potocznie cukry to związki organiczne - wielowodorotlenowe alkohole składające się z węgla, wodoru i tlenu. Znajdują się we wszystkich powszechnie występujących roślinach: zbożach, ziemniakach, roślinach...
Niedobory wody
Jedną z największych sprzeczności tkwiących w naturze ludziej jest to, że cenimy sobie tylko te rzeczy, których nam brakuje. Wodę doceniamy dopiero wtedy, gdy wysychają studnie. A wysychają nie tylko na terenach podatnych na suszę, ale również...
Protisty
Grupa najprostszych organizmów eukariotycznych o niejednolitym pochodzeniu i charakterze. 1. Powstanie komórki eukariotycznej Komórki eukariotyczne powstały w wyniku stopniowych przekształceń z komórek prokariotycznych. Tzw. Teoria...
Budowa i czynności życiowe pierścienic
1.Do pierścienic zaliczamy: -Skąposzczety(dżdżownica) -Wieloszczety (nereida) -pijawki (pijawka lekarska) 2.Środowiskiem życia pierścienic są: -gleba -woda 3.Charakterystyczne cechy budowy morfologicznej pierścienic: -Ciało podzielone na segmenty...
Widłaki, skrzypy, paprocie - opis
WIDŁAKI - ich zarodniki kiełkują bardzo wolno. Sporofit jest zieloną, samożywną, pokrytą drobnymi, liśćmi, osiągającą kilkadziesiąt centymetrów długości. Sporofile podobne są do liści płonnych - różnozarodnikowe - sporofit jej jest ulistniona...
Tkanki - budowa i funkcje
1.Tkanka - zespół komórek o podobnej budowie i czynnościach życiowych. 2.Podział tkanek zwierzęcych: a)tkanka nerwowa - odbiera bodźce ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego.Podstawową jednostką budującą tkankę nerwową jest komórka nerwowa...
Rośliny nasienne - charakterystyka, rozmnażanie, budowa, podział
Rośliny nasienne - Posiadają łodygi i korzenia zdolne do przyrostu wtórnego na grubość - Posiadają żeński organ rozrodczy jakim jest zalążek który po zapłodnieniu przekształca się w nasiona - Obejmują grupy: Nagonasiennych i Okrytonasiennych...
Antropogeneza
Nauka o antropogenezie stawia sobie za cel odtworzenie historii ewolucyjnej współczesnego gatunku Homo sapiens (człowiek rozumny). Nie chodzi tu przy tym jedynie o znalezienie i ustawienie we właściwej kolejności kopalnych przodków człowieka...