Dwa obrazy tradycji szlacheckiej. Porównaj sposoby i funkcje jej przedstawienia na podstawie fragmentów „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza i „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza.
„Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza i „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza to dwa zupełnie różne utwory literackie. Powstają w innych czasach i opisują odmienne wydarzenia. Mimo to możemy odnaleźć w nich fragmenty zbliżone treściowo: opis tradycji...
Romeo i Julia - historia pewnej miłości kiedyś i dziś.
romeo i julia zawsze spotykali się na starej antenie w tle niebieskiego nieba zapominali o Veronie gdzieś poza miastem w zaułkach zachodnich dzielnic kochali się do szaleństwa na czerwonych dachówkach pod białymi piórami nieopamiętane...
Pisarze baroku i oświecenia w trosce o dobro kraju.
Temat troski o dobro kraju w literaturze ma charakter ponadczasowy. Już w renesansie wytworzył się ideał patrioty. Kochanowski w "Odprawie posłów greckich" ukazał Antenora jako obywatela kochającego ojczyznę, spełniającego wszelkie...
Sprawdzian+odpowiedzi: \
instrukcja: 1. sciagnac 2. wydrukowac 3. przepisac /wg zalecen prof. Wiesia /Kosciuch, Pruszkow, kl. II Grupa I I Analiza i interpretacja „Trenu XI” 1. Zdefiniuj pojęcie „poeta doctus”. W jaki sposób Kochanowski realizował tę postawę...
Lektury optymistyczne głoszące pochwałę życia.
„Nie bez powabów jest ten straszny świat, nie bez poranków dla których warto się zbudzić” (W. Szymborska) Lektury optymistyczne głoszące pochwałę życia i potrzebę zgody człowieka ze światem w Twoich doświadczeniach czytelniczych. Temat...
Władysław Jagiełło w "Kronikach Jana Długosza" i w "Krzyżakach".
Charakterystyka Władysława Jagiełły. Czy obraz króla przedstawiony przez Jana Długosza zgadza się z tym co sobie wyobraziłeś na lekcjach historii lub czytając " Krzyżaków" ? Akcja powieści Henryka Sienkiewicza pt....
Dlaczego się buntują? Twoje refleksje o literackich buntownikach.
Bunt to aktywny wyraz sprzeciwu wobec otaczającego nas stanu rzeczy, panujących praw, porządku społecznego, religijnego lub obyczajowego. Jest wrodzony w naturę każdego z nas. Uaktywnia się w chwili gdy coś działa na naszą niekorzyść lub gdy...
Soplicowo i Nawłoć - porównanie
1. Wygląd dworów Obszerne domy z dużym gankiem i dziedzińcem, na którym zjeżdżają konie, W obu posiadłościach panuje dostatek i przepych, ład i porządek. 2. Życie mieszkańców Życie toczy się z wielkim rozmachem, beztrosko i komfortowo,...
Buntownicy literatury polskiej na wybranych przykładach
"Bunt" to słowo, które jednych przeraża, innym pozostawia nadzieję na zmianę sytuacji. Według jednych to siła destrukcyjna, niszcząca stabilny układ polityczny, prawo, porządek czy obowiązujący system wartości. Dla innych to szansa na osiągnięcie...
"Czucie i wiara silniej mówi do mnie mędrca szkiełko i oko". (A. Mickiewicz) Oświecenie i romantyzm jako epoki opozycyjnie ujętej estetyki i etyki
Schyłek oświecenia i początek romantyzmu wiąże się z żarliwą dyskusją na temat wyższości jednej epoki nad drugą oraz zaciekłą wzajemną krytyką, spowodowane to było nie tylko odmiennymi gustami artystycznymi, wykształconymi w innych czasach, ale...
Bohaterowie literaccy, których rozumiesz i podziwiasz. Uzasadnij swoje wybory.
Proces kształtowania się bohatera ulegał ciągłym zmianom, wynikającym zachodzących na świecie przemian społecznych, ustrojowych i politycznych.. Sytuacja ta miała ogromny wpływ na kształt ówczesnej i współczesnej twórczości literackiej, która w...
Historia książki
Narodziny pisma Upłynęło wiele tysięcy lat zanim człowiek dopracował się książki, a minęło jeszcze kilka kolejnych wieków zanim książka stała się tym, czym jest dzisiaj. Najpierw bowiem musiały się wykształcić warunki podstawowe, bez których...
Analiza "Pieśni XXIV" Kochanowskiego i "Exegi monumentum" Horacego.
Pozornie utwory \"exegi monumentum\" Horacego i pieś XXIV Jana Kochanowskiego sa niemalże identyczne. oba mówią o nieśmiertelności, która poezja zapewniła autorom; jednak po głębokiej analizie dostrzegam pewne różnice....
Motywy: Cierpienia, Rodziny, Winy i kary, Zdrady, Szczęścia, Śmierci, Przemiany, Zdrady w literaturze.
CIERPIENIA Antyk Geneza toposu CIERPIENIA: Pochodzi on z antyku, a jego pierwsze realizacje znajdujemy zarówno w Biblii jak i w Mitologii. W Biblii zostaje wprowadzony przez Hioba, głównego bohatera jednej z ksiąg. Zostaje on boleśnie...
Wynalazcy i ich wynalazki. Co na ten temat napisali Bolesław Prus (zacytowany fragment Lalki) i Stefan Żeromski (znany Ci wątek szklanych domów w Przedwiośniu)?
Istnienie człowieka, cywilizacji ludzkich wiąże się z wielkimi dokonaniami, odkryciami w niemal każdej dziedzinie życia. Kto z nas podczas lektury książek historycznych, popuszczając wodze wyobraźni, nie marzył o wielkiej karierze odkrywcy? Dla...
Twórcy i ich dzieła.
Sofokles (496-406 p.n.e.), tragediopisarz grecki, jeden z trzech wielkich tragików starożytnych (obok Ajschylosa i Eurypidesa). Brał udział w życiu politycznym Aten (był skarbnikiem Związku Ateńskiego, strategiem, kapłanem herosa-lekarza...
Prometeusz
Prometeusz był mądrym tytanem.Człowieka ulepił z gliny połączonej e łzami. Duszę stworzył z ognia niebieskiego.Ludzkości podarował ogień, oraz uczył ich :używania ognia, sztuki i rzemiosła.Bohater mitu został przykuty do skały Kaukazu.Co ranek...
Pozytywna przemiana z nikczemnika w człowieka uczciwego. Zanalizuj zagadnienie, wykorzystując przykłady literackie z różnych epok.
WPROWADZENIE Przemiana wewnętrzna to gruntowna zmiana sposobu zachowania, myślenia. Przemiana wewnętrzna jest procesem znanym nam wszystkim, gdyż większość z nas zetknęła się z nią. Przemiana człowieka wynika ze zmienności natury ludzkiej,...
Definicje i rodzaje dramatów
Dramat, z greckiego drma – („działanie, akcja”), jeden z trzech głównych (obok liryki i epiki) rodzajów literackich, traktowany często jako gatunek sztuki syntetycznej, wielotworzywowej – zarówno literackiej, jak i teatralnej. Wykształcił się...
Literackie przykłady przyjaźni
Przyjaźń - "bliskie, serdeczne stosunki z kimś oparte na wzajemnej życzliwości, szczerości, zaufaniu, możliwości liczenia na kogoś w każdej okoliczności”. Tak oto to piękne i szlachetne uczucie definiuje "Słownik języka polskiego", jednak, czym...
Kanon piękna kobiety w poszczególnych epokach.
Mężczyzna nie miał wpływu na stworzenie kobiety, lecz gdy ta już powstała, był w pełni szczęścia, iż ma dopełnienie samego siebie. Ideał Kobiety, czyli jej wyglądu zmieniał się z daną epoką i modą. Kanon piękna w każdej epoce wyglądał...
Epoki literackie - ściąga
Antyk 3000p.n.e do II n.e(starożytność) mity: „Prometeusz” kradnie ogień, daje ludziom. „Syzyf” śmierć, Hades, głaz.”Dedal i Ikar” syn Ikar spada ,marzenia. „Wojna Trojańska” koń. Biblia ks.Hioba Bóg wystawia na próbę Hioba (dzieci choroba). Ks....
Przyczyny upadku Powstania Listopadowego
Kordian Juliusza Słowackiego jest utworem który przypomina nam o wydarzeniach mających miejsce prawie dwieście lat temu . Autor pisząc ten utwór nie chciał pozostać obojętny na losy swoich rodaków . Słowacki w swym dziele ukazał powody , które...
Człowiek sam musi określić, co w życiu jest najważniejsze. Świat jakich wartości - ważnych dla ciebie - odnajdujesz w utworach literackich?
Literatura od swych zaczątków stała się źródłem ideałów, postaw i wzorców osobowych. W utworach powstałych po utracie przez Polskę niepodległości można odnaleźć wiele wartości, które należy cenić, gdyż prezentują idee godne naśladownictwa. Zarówno...
Mój przepis na długie, szczęśliwe życie.
Tyle ile jest ludzi na świecie tyle jest recept na udane, wygrane życie. Każdy z nas postępuje według własnych reguł i brak możliwości ich realizowania powoduje, że zatracamy sens naszego istnienia, jednocześnie ponosząc klęskę. Ja również...
Porównaj poloneza z "Pana Tadeusza" i ostatnią scenę "Wesela". Wskaż podobieństwa i różnice. Odpowiedz, jaką funkcję pełnią oba tańce w tych utworach.
W dzisiejszych czasach istnieje wiele różnych definicji i form tańca. Jednym z najpopularniejszych jest określenie tańca jako połączenie ruchów ciała i gestów wykonywanych w rytmie dźwięków lub muzyki. Forma ta znana jest człowiekowi od pradawnych...
Porównanie teatru antycznego i szekspirowskiego
Teatr szekspirowski wywodzi się z tradycji antycznej, która sięga czasów starożytnej Grecji, kiedy to narodziły się tragedia i komedia. Obie formy dramatu wyrosły z kultu Dionizosa – boga wina, płodności i wegetacji. Pieśni śpiewane na jego cześć...
Wzór człowieka - obywatela w średniowieczu, renesansie i baroku
W literaturze poszczególnych epok ukazywano różne wzory człowieka-obywatela. Każdy okres w historii Ziemi charakteryzował się specyficznymi zasadami i ideałami do naśladowania. Różnie podchodzono do spraw wojen i ojczyzny, a w konsekwencji...
Antyk i Średniowiecze
BIBLIA - słowo greckie,zbiór ks.świętych, wzorce i antywzorce postępowań, kodeks moralny, charakter uniwersalny, odp. Na nurtujące pytania Podział Biblii: - ST(46) ks. historyczne(Tora) Ks. Dydaktyczne(mądrości) Ks. prorocze(Izajasza)...
Pytania o sens cierpienia w epice i dramacie różnych epok.
„Każdy człowiek potrzebuje stale, nawet pewnej ilości trosk, cierpień lub biedy tak, jak okręt potrzebuje balastu by płynąć prosto i równo. ” Myslę, iż słowa...
Pejzaż w "Panu Tadeuszu", "Nad Niemnem" i "Przedwiośniu".
Opisy przyrody w "Panu Tadeuszu" są z reguły związane z akcją i podporządkowane są sprawom ludzkim. Wschody i zachody słońca stanowią zatem ramę dla całodziennych wypadków, uwydatniając kompozycję utworu. Stosunkom między ludźmi...
Komizm postaci w literaturze - esej
Ludzie od niepamiętnych czasów śmieją się i pragną to robić. Szukają tylko okazji do chwilowej radości. Dlatego też w ciągu wieków wzrastało zapotrzebowanie na komedie i wszystko to, co człowieka mogłoby rozśmieszyć. Ludzie oglądają filmy,...
Fraszki Kochanowskiego, Twardowskiego i Sztaudyngera uczą nas, bawią i zmuszaja do myślenia.
Na przestrzeni wieków powstało wiele fraszek o różnym charakterze, różnej tematyce. Polskimi pisarzami fraszek są m.in. Jan Kochanowski, Jan Sztaudynger i ks. Jan Twardowski. Fraszka to krótki utwór pisany wierszem, często o charakterze...
Analiza i interpretacja "Pieśni XXIV" Kochanowskiego i wiersza "Exegi monumentum" Słonimskiego
Temat: Dokonaj analizy i interpretacji „Pieśni XXIV” (Księgi Wtóre) Jana Kochanowskiego i wiersza „Exegi monumentum” Antoniego Słonimskiego. Uwzględnij kreację podmiotu lirycznego i relacje podmiot liryczny - odbiorca „Exegi monumentum” było...
Konflikt pokoleń w utworach literackich różnych epok
Konflikt pokoleń towarzyszy literaturze od zarania dziejów. W Biblii Absolom buntuje się przeciwko swojemu ojcu – Dawidowi, któremu zarzuca niesprawiedliwe rządzenie i twierdzi, że sam rządziłby lepiej. Kiedy bunt przybiera formę jawnego...
Nawiązania do antyku
„Dla mnie w sztuce nie ma przeszłości ani przyszłości. Jeżeli dzieło nie może żyć zawsze w teraźniejszości, w ogóle nie jest dziełem sztuki. Sztuka Greków, Egipcjan, wielkich malarzy, którzy żyli w innych czasach, nie jest sztuką przeszłości, może...
Książki i ich czytelnicy. Rozwiń temat, analizując podany fragment Lalki Bolesława Prusa i wiersz Czytelnicy Leopolda Staffa. Zwróć uwagę na stosunek bohaterów do literatury i jej znaczenie w ich życiu.
Bolesław Prus, Lalka (fragment) Wzrok jego machinalnie padł na stół, gdzie leżał niedawno kupiony Mickiewicz. Książka otworzyła się sama i Wokulski przeczytał: "Zrywam się biegnę, składam na pamięć wyrazy, którymi mam złorzeczyć...
"Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam. Życie to nie tylko kolorowa maskarada". (E.Stachura) - idea Theatrum Mundi.
Życie ludzkie istotnie przyrównać można do sztuki teatralnej. Pojawiamy się na scenie, odgrywamy swoje role i odchodzimy za kulisy, gdy kończy się nasz czas. Czy jednak bezpośrednie odniesienie tej metafory do rzeczywistości nie oznaczałoby, że...
Czym człowiek powinien się kierować w życiu: rozumem czy miłością?
Czym człowiek powinien się kierować w życiu, rozumem czy miłością? Jest to pytanie, na które człowiek próbuje znaleźć odpowiedź od wieków. Oba warianty mają swoich zagorzałych zwolenników, jak i przeciwników. Niejedną debatę już stoczono na ten...
Charakterystyka epok historycznych.
ANTYK Antyk (inaczej starożytność) to epoka, która obejmuje piśmiennictwo od czasów najdawniejszych (początki piśmiennictwa ok. XIII w. p.n.e.) do V w. n.e. Umowna data końca epoki starożytnej to 476 r. - data upadku Cesarstwa...
Jaki obraz człowieka, świata i Boga wyłania się z hymnu "Czego chcesz od nas, Panie…" Jana Kochanowskiego i sonetu "O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem" Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego? Przeanalizuj i porównaj utwory.
Jan Kochanowski to jeden z najwybitniejszych twórców renesansu. Jego utwory, m.in. liczne pieśni, fraszki i treny, pozostają do dzisiaj bardzo cenionym dorobkiem literatury polskiej. Hymn rozpoczynający się od słów Czego chcesz od nas, Panie…...
Opis i funkcje przyrody w wybranych utworach literackich
Romantyzm w Polsce rozpoczął się w pierwszej połowie XIX w. i objął swoim zasięgiem wszystkie niemal dziedziny ludzkiego myślenia i twórczości. Przejawiał się w ideologiach, sztuce, polityce, modzie, obyczajach, literaturze, itp....
Prometeusz.
Mit jest to wyraz ludzkiej świadomości refleksyjnej, zawierający odzwierciedlenie stosunku człowieka do przyrody, innych ludzi i do samego siebie. Jest pierwszą poważną próbą odpowiedzenia na pytania: dlaczego świat jest taki, jaki jest, jaka jest...
Cechy architektury renesansowej, barokowej i klasycystycznej - wyjaśnij na dowolnych przykładach polskich zabytków.
Styl renesansowy - Kaplica Zygmuntowska, Wawel (dziedziniec arkadowy), poznański ratusz. Prostota, harmonia, spokój i umiar. Obowiązywała bryła o doskonałych proporcjach oraz pięknej ornamentyce. W przeciwieństwie do gotyku, wprowadzono linie...
Idealiści i marzyciele - zbyteczni czy potrzebni światu... Rozważ odwołując się do wybranych lektur.
Od zarania dziejów jest wiadome, ze na świecie występują idealiści i marzyciele. Jedni wierzą, że może istnieć lepszy świat pozbawiony zła, przemocy i ludzkiej zawiści, inni poszukują idealnej miłości, chcą znaleźć druga połówkę, z która chcieliby...
W jaki sposób H. Sienkiewicz oddał hołd poezji A. Mickiewicza? Czym była dla Polaków poezja Mickiewicza w okresie niewoli?
Henryk Sienkiewicz w noweli pt.: Latarnik oddał hołd poezji Adama Mickiewicza. Przedstawił jego utwory jako coś najcenniejszego dla każdego Polaka. W czasach niewoli, dzieła największego polskiego poety były dla naszych rodaków przebywających na...
Patriotyzm - kosmopolityzm - obywatelstwo. Omów znaczenia, jakie nadawała tym pojęciom literatura i oceń ich aktualność u progu XXI wieku
Człowiek z chwilą przyjścia na świat automatycznie staje się obywatelem kraju, w którym się urodził. Nikt go się nie pyta, czy tego chce, czy też nie. Jednak obywatelstwo możemy zmieniać. Czasem stajemy się obywatelem kraju, o którym kompletnie...
Motyw wędrówki w tekstach kultury
Wędrówka od zawsze stanowiła nieodzowną część życia człowieka. Czy to cielesna, czy to duchowa, była i jest wyrazem poszukiwań. Wędrowanie nie łączyło się tylko i wyłącznie z celem, wędrówka uczyła, poszerzała ludzką świadomość, kształciła...