AJMAROWIE plemiona Indian Ameryki Południowej, należące do keczuańskiej rodziny językowej, zamieszkujące od początku naszej ery tereny Boliwii i Peru. W okresie II-V w. stworzyli na tym obszarze wysoką cywilizację z ośrodkiem w Tiachuanaco w...
POWIERZCHNIA I ZALUDNIENIE Województwo mazowieckie zajmuje obszar 35 597 km2, co stanowi 11,4% powierzchni kraju i sprawia, że województwo to jest jednym z największych regionów europejskich. Zamieszkiwany jest przez 1,6 mln osób, czyli ma...
Położenie, powierzchnia, historia Gorczański Park Narodowy obejmuje centralną i północno-wschodnią część pasma Gorców (ok. 13% powierzchni całego pasma). Położony jest w południowej części kraju, w województwie małopolskim. Park utworzony został...
Gleba - zewnętrzna warstwa skorupy ziemskiej, w której rozwija się życie organiczne i na którą działa atmosfera. Składniki gleby a) mineralne: Si, Al, Fe, Ca, Na, K, Mg, P b) organiczne: próchnica Budowa gleby: a) luźna b) gliniasta...
TYPY ROLNICTWA Rolnictwo ekstensywne w krajach słaborozwinietych: - odłogowo - żarowa - koczownicza - asortyment roślin ubogi - niewielkie nakłady rolnictwa - towarowość niska - hodowla; wypas bydła - małe wykształcenie -...
Na naszej planecie znajduje się wiele wód podziemnych. W podstawowym składzie wyróżnia się: 1. Wody przypowierzchniowe (zaskórne), występujące płytko pod powierzchnią ziemi, najczęściej na terenach podmokłych, pozbawione strefy aeracji, zwykle...
W Polsce uprawia się kilkadziesiąt gatunków roślin, ale podstawowymi ziemiopłodami są zboża i ziemniaki. Niemal nigdzie na świecie nie spożywa się tak dużo potraw mącznych i ziemniaków. W ogólnej powierzchni zasiewów największy areał 67%...
STREFY KLIMATYCZNE ŚWIATA Klimat definiowany jest jako przeciętny stan pogody (fizyczny stan troposfery w danym miejscu i czasie) i poszczególnych jej składników, ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji. Badania prowadzone przez...
Dlaczego ropę naftową nazywamy złotem XX wieku? Jak wpłynęła ona na rozwój gospodarczy państw Bliskiego Wschodu? Ropa naftowa jest szczególnym surowcem, gdyż jej cena na rynkach światowych wpływa na międzynarodową koniunkturę gospodarczą, a...
Rolnictwo stanowi jeden z podstawowych działów gospodarki. Obejmuje uprawę roślin i hodowlę zwierząt domowych oraz wstępną obróbkę uzyskiwanych wytworów. Głównym celem rolnictwa jest dostarczanie ludności pożywienia w postaci produktów...
Wulkan (z łac. Vulcanus - imię rzymskiego boga ognia) - miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy wulkaniczne i materiał piroklastyczny. Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek...
Podstawą gospodarczej potęgi Stanów Zjednoczonych jest bardzo dobrze rozwinięty przemysł. Jego wszechstronności i nowoczesności sprzyjają: bogata i zróżnicowana baza surowcowa, wysoko wykwalifikowana siła robocza oraz ustrój społeczno-gospodarczy...
Pojezierza Południowobałtyckie Podprowincja fizycznogeograficzna położona w północnej Polsce i w północnych Niemczech. W granicach Polski zajmuje ok. 79 tys. km2 (25% terytorium kraju). Pojezierza Południowobałtyckie są typowym regionem...
Republika Czeska liczy 10,4 mln mieszkańców i zajmuje powierzchnię 78 964 km2. Jest krajem śródlądowym, położonym pomiędzy Polską, Słowacją, Austrią i Niemcami. Czechy w swym ukształtowaniu mają znaczną przewagą obszarów wyżynnych od 300 do 1000 m...
Dopływy Wisły Prawe dopływy Wisły: - Soła - Skawa - Raba - Dunajec - Wisłoka - San - Wieprz - Świder - Skrwa - Drwęca - Osa - Liwa Lewe dopływy Wisły: - Narew - Przemsza - Dłubnia - Szreniawa - Nida - Czarna -...
Park zajmuje powierzchnię 4813,35 ha. Położony jest w woj. Lubelski. w całości leży w obrębie Pojezierza Łęczyńsko - Włódawskiego, stanowiącego południową cześć Polesia Lubelskiego. Dzięki utworzeniu Parku objęto szczególną ochroną unikalny w...
Wody skupione w morzach, czyli stojące, działają niszcząco - abrazyjnie i budująco - akumulacyjnie. Oddziałowują przede wszystkim wybrzeża, wśród których wyróżniamy płaskie i strome. Fale morskie uderzając o ściany wybrzeży wysokich powodując...
Australia wraz z Tasmania tworzą osobne państwo roślinne zwane Australia. Swoista flora wyróżnia się dużą ilością endemitów (75% gatunków). Najpopularniejszym endemitem Australii jest eukaliptus (ok. 500 gatunków), reprezentowany od form...
Wykorzystanie gospodarcze skał i minerałów Minerał - związek chemiczny lub pierwiastek chemiczny powstały w przyrodzie, o określonym składzie chemicznym i własnościach fizycznych i chemicznych oraz o strukturze krystalicznej; z minerałów jest...
1. Charakterystyka krajów Skandynawskich. Do grupy krajów skandynawskich należą: • Norwegia • Szwecja • Finlandia • Islandia • Dania Kraje te zajmują północną część Europy. Charakteryzuje je rozległe płaskowyże o zrównanych powierzchniach...
Prawie cała Polska znajduje się w zlewisku Morza Bałtyckiego, w dorzeczach dwóch głównych rzek - Wisły i Odry, a też w dorzeczu Niemna i rzek przymorza. W niewielkim stopniu (3%) polska należy też do zlewiska: - Morza Północnego - rzeka Izera...
Gleba jest zewnętrzną warstwą litosfery (rozdrobnionej i przekształconej) powstałą ze skały macierzystej, poddanej działaniu klimatu, wody, rzeźby organizmów żywych i człowieka w odpowiednio długim czasie. Gleba może zalegać od 3 cm do 3 m....
Wszystkie wody morskie tworzą wszechocean, zwany także oceanem Światowym. Jego obszar wynosi 361 mln. km2 , co stanowi 71% powierzchni Ziemi. Przeciętna głębokość wynosi 3800 m. Obszar ten dzielą kontynenty lub granice umowne na trzy oceany:...
Ojcowski Park Narodowy jest położony w południowej części kraju, w województwie małopolskim, w odległości 16 km na północ od Krakowa, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Park obejmuje doliny dwóch niewielkich rzek – Prądnika i Sąspówki oraz...
Kolonia to posiadłość jakiegoś państwa, która znajduje się poza jego granicami (zwykle jest to posiadłość zamorska). Jest ona zależna od tego państwa (nazywanego metropolią), czyli nie prowadzi samodzielnej polityki zagranicznej. Władze kolonii...
ISLAM - wprowadzenie Islam jest religią i wspólnotą liczącą czternaście wieków historii. Posiada niezwykle bogate dziedzictwo kulturowe oraz wartości religijne, którymi żyje dzisiaj około miliarda ludzi....
Egipt Złoto, żelazo, miedź (Góry Synaj), turkusy i inne kamienie szlachetne, mangan (obecnie). Piaskowce nubijskie, wapienie (numulitowe) z otwornic. Fosforyty - związki fosforowe stosowane do użyźniania gleby. Suszony muł - budowle...
Powierzchnia naszego kraju od północy ku południowi wykazuje zmiany w ukształtowaniu, przy czym wyraźnie zaczyna się charakterystyczna pasowość: obniżenia występują na przemian z pasami wzniesień. Taki układ rzeźby jest wynikiem długotrwałych i...
W okresie międzywojennym posiadaliśmy 12 elektrowni wodnych, jednak żadna z nich nie miała mocy powyżej 10 MW, a ich łączna moc wynosiła zaledwie 18MW. Przed drugą wojną światową największa elektrownia w Polsce pracowała w Gródku na Pomorzu (3,9...
W Polsce przemysł skupiony jest w okręgach przemysłowych, czyli w skupiskach zakładów ściśle ze sobą powiązanych terytorialnie, wytwarzające w sumie, co najmniej 1% produkcji przemysłowej. Obecnie wyodrębniono 22 okręgi przemysłowe, które swe...
Elektrownia atomowa to zakład energetyczny, w którym następuje wyzwalanie energii jądrowej, a następnie cieplnej w procesie rozczepienia jąder atomowych np. uranu, plutonu lub toru. Energia cieplna w wyniku dalszych przemian jest zamieniana na...
Żegluga to jeden z najstarszych rodzajów transportu. Statkami morskimi i śródlądowymi przewozi się głównie surowce o dużej objętości i masie, ponieważ koszty transportu dużej ilości towarów na znaczne odległości są niskie. W ostatnich latach...
Lasy równikowe Na całej kuli ziemskiej w pobliżu równika występują LASY RÓWNIKOWE. Występuje w nim wiele gatunków zwierząt np. hipopotamy, goryle, szympansy , słonie, okapi oraz najbardziej przystosowany do takich warunków lampart. W...
RUCH PŁYT LITOSFERY Teoria płyt litosfery jest aktualnie najbardziej akceptowaną teorią geotektoniczną wyjaśniająca przyczyny fałdowań i powstawania gór, tłumacząca jednocześnie zmiany w rozkładzie kontynentów i mórz w dotychczasowej historii...
Las to wielki zespół różnorodnych organizmów roślinnych i zwierzęcych, przystosowanych do życia obok siebie, na wspólnym obszarze. Stanowi on przykład biocenozy, której dominującym składnikiem są drzewa. O składzie gatunkowym i rozmieszczeniu...
ZRÓŻNICOWANIE RASOWE Istnienie ras próbują wyjaśnić różne teorie naukowe. Łączy ją przekonanie, że wyodrębnienie się ras jest związane z osiedleniem się człowieka i przystosowaniem do warunków środowiska. Dominujące znaczenie w kształtowaniu...
Bezpośrednie i pośrednie źródła informacji geograficznych Geografia jest nauką badającą otaczającą nas rzeczywistość, dlatego pierwotnym źródłem wszelkich informacji geograficznych jest obserwacja. Obserwacje mogą mieć charakter...
Od zarania dziejów ludzie przemieszczali się po świecie, skupiając się, zależnie od okresu, w różnych miejscach na Ziemi. Również dzisiaj perspektywa lepszych warunków życia skłania ich często do zmiany miejsca zamieszkania. Gęstość zaludnienia...
Nizina Wielkopolska - największym miastem jest Kalisz - występują znaczne złoża gazu ziemnego i węgla brunatnego - od N.Śląskiej oddziela ją wał Trzebnicki - Krajobraz równinny wybitnie rolniczy urozmaicony wysoczyznami moreny dennej i...
Krainy: Pobrzeże Szczecińskie, Pobrzeże Koszalińskie, Pobrzeże Gdańskie, Żuławy Wiślane. Klimat: łagodny- lata są chłodniejsze, a zimy cieplejsze niż w pozostałej części kraju; jesienią i zimą częste sztormy. Surowce mineralne: gaz ziemny, ropa...
W skali całej kuli ziemskiej Bałtyk jest jedynie maleńką niebieską plamką. Pojawił się, w geologicznej skali czasu, całkiem niedawno. Najbliższy nam etap powstawania współczesnego Bałtyku rozpoczął się w trakcie zaniku ostatniego lądolodu w...
KSZTALTOWANIE POWIERZCHNI ZIEMII CZYNNIKI WEWNETRZNE => powoduja ruchy skorupy ziemskiej, powstawanie uskokow i szczelin, wypietrzanie istniejacych lub tworzenie nowych lancuchow i pasm gorskich. =>prowadza do powstania form wkleslych i...
W dzisiejszych czasach infrastruktura transportowa i jej rozwój mają ogromny wpływ na rozwój kraju ale także i na środowisko geograficzne Polski. Niestety ma on niekorzystny a czasami wręcz zabójczy wpływ na środowisko. Wyróżniamy 5 rodzajów...
Tempo wzrostu liczby ludności zależy od wielu czynników stałych i zmiennych. Stałym czynnikiem jest przyrost naturalny ludności - różnica między liczbą urodzeń i liczbą zgonów w danym okresie i na danym obszarze. Może być dodatnia (liczba...
Wstęp Utworzony w grudniu 1977 r. w celu zachowania wartości przyrodniczych tego obszaru dla potrzeb nauki, dydaktyki i turystyki kwalifikowanej. Powierzchnia Parku wynosi 53 655 ha, a jego strefy ochronnej 18 608 ha. Z tego lasy zajmują ponad...
Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km2. Przez Europejczyków, obie Ameryki są też nazywane Nowym...
Azja ma swoje bardziej znane elementy fizycznogeograficzne. Takimi symbolami kontynentu azjatyckiego są między innymi: 1. Morza: Karskie Łaptiewów Wschodniosyberyjskie Czukockie Ochockie Japońskie Żółte Wschodniochińskie...
Gleba to element środowiska geograficznego bezpośrednio uzależniony od klimatu, składu mineralnego skały macierzystej, warunków wodnych oraz szaty roślinnej. Skład procentowy gleby przedstawia się następująco: - 45% części mineralne, - 25%...