Gazy szlachetne: charakterystyka, odkrycia i zastosowania
Gazy Szlachetne Gazy szlachetne to grupa pierwiastków w układzie okresowym pierwiastków. Należą do niej: hel (He), neon (Ne), argon (Ar), krypton (Kr), ksenon (Xe) oraz radon (Rn). Gazy szlachetne są bezbarwnymi, bezwonnymi i chemicznie...
Metody rozdzielania mieszanin
Rozdzielanie mieszanin to proces, który pozwala na oddzielenie składników o różnych właściwościach fizycznych lub chemicznych. Oto najczęściej stosowane metody: a) Odparowanie – stosowane, gdy jeden ze składników jest lotny, a drugi nielotny....
Węgiel kamienny
Węgiel kamienny jest paliwem kopalnym pochodzenia organicznego. Powstał w wyniku powolnych przekształceń tkanek roślinnych, rozkładu przez mikroorganizmy w warunkach ograniczonego dostępu tlenu oraz działania wysokiej temperatury i ciśnienia...
Alkany - właściwości, szereg homologiczny
Budowa cząsteczki metanu Wszystkie wiązania w cząsteczce metanu są równocenne. Każde z nich jest utworzone dzięki parze wspólnych elektronów. Jeden z elektronów tworzących to wiązanie pochodzi od atomu węgla, drugi zaś od atomu wodoru. Są to...
Występowanie węgla w przyrodzie, odmiany węgla
Węgiel w przyrodzie występuje w postaci węgla kamiennego i brunatnego, ponadto w postaci odmian alotropowych: diamentów i grafitu. Węgiel występuje również w postaci związków: dwutlenek węgla, węglan wapnia, węglan sodu, kwas węglowy, czad, gaz...
Układ okresowy pierwiastków z uwzględnieniem wartościowości i elektroujemności
W załączniku tablica układu okresowego w wyższej rozdzielczości
Zastosowanie izotopów w różnych dziedzinach życia
Izotopy to atomy o takiej samej liczbie protonów w jądrze, lecz o różnej liczbie neutronów. Radioizotopy to izotopy, które ulegają rozpadowi promieniotwórczemu, w wyniku którego ilość substancji promieniotwórczej w czasie maleje. Radioizotopy...
9 sposobów otrzymywania soli z przykładami
KWAS + WODOROTLENEK ==> SÓL + WODA H2SO4 + 2NaOH ==> Na2SO4 + 2H2O KWAS + TLENEK METALU ==> SÓL + WODA 2HNO3 + Na2O ==> 2NaNO3 + H2O KWAS + METAL ==> SÓL + WODÓR H2CO3 + 2K ==> K2CO3 + H2 KWAS M. + SÓL KW. SŁ ==> KWAS...
Zasady – budowa, właściwości, otrzymywanie
Zasady to jedna z podstawowych grup związków chemicznych. Wzór ogólny zasad to: \( M_n(OH)_n \) (gdzie: M – metal, OH – grupa wodorotlenkowa, n – wartość metalu) Zasady, czyli wodorotlenki, są związkami pierwiastków (zwykle metali) i...
Właściwości i zastosowanie alkanów - notatka
Właściwości FIZYCZNE alkanów - Wraz ze wzrostem długości łańcucha węglowodorowego gęstość alkanów wzrasta. - Alkany są nierozpuszczalne w wodzie, ale rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych. - Stany skupienia: C₁-C₄ – gazy,...
Fosfor i jego związki
Fosfor w przyrodzie występuje w postaci związków chemicznych. Znanymi minerałami są sole kwasu fosforowego - fosforyty i apatyty. Fosfor wystepuje w postaci cząsteczek czteroatomowych P4. Podstawowymi odmianami alotropowymi fosforu są: -...
Zastosowanie kwasów nieorganicznych i wodorotlenków (zasad) w przemyśle i innych dziedzinach życia
Kwasy nieorganiczne, związki nieorganiczne spełniające jedna z definicji kwasów. Zgodnie z konwencją wzory sumaryczne kwasów nieorganicznych pisze się zaczynając je od atomów wodoru. Kwasy nieorganiczne dzielimy na tlenowe i beztlenowe. Kwasy...
Odczyn roztworów wodnych substancji - pH
Co to jest pH? pH jest wykładnikiem stężenia jonów wodorowych; jest to ujemny logarytm dziesiętny z wartości liczbowej stężenia molowego jonów wodorowych, czyli: \[ \text{pH} = -\log [\text{H}^+] \] Charakteryzuje odczyn roztworu. W...
Referat - kwasy elektrolty i nielelktrolity, wodorotlenki
Elektrolity i nieelektrolity Elektrolity są to kwasy, zasady i sole, których roztwory wodne przewodzą prąd elektryczny. Analiza elektrochemiczna, zespół metod analizy chemicznej, w których wyzyskuje się...
Metale
Uwzględniając własności fizyczne jak i chemiczne pierwiastków chemicznych, w znaczeniu substancji prostych możemy podzielić je na dwie grupy: 1. metale, 2. niemetale. CHARAKTERYSTYKA METALI Metale są to substancje, które w stanie...
Tlenki, otrzymywanie, właściwości
Tlenki Tlenki to dwuskładnikowe związki tlenu z innymi pierwiastkami. Wzór ogólny tlenków: XaOb X - atom dowolnego pierwiastka, O - atom tlenu, a - ilość atomów pierwiastka X, b - ilość atomów tlenu Nazwy tlenków: tlenek (nazwa...
Izotopy
Izotopy są to odmiany tego samego pierwiastka o takiej samej liczbie atomowej Z, ale różnej liczbie masowej A. Atomy tego samego pierwiastka muszą mieć taka samą liczbę neutronów, ale mogą mieć różną liczbę protonów. Izotopy dzielimy na Izotopy...
Maria Skłodowska-Curie - życie i sukcesy wybitnej uczonej
Maria Skłodowska-Curie (urodzona 7 listopada 1867 - zmarła 4 lipca 1934) była wybitną uczoną, urodzoną w Polsce, która większość życia i kariery naukowej spędziła we Francji. Zajmowała się badaniami z zakresu fizyki i chemii. Najważniejsze...
Wady i zalety promieniotwórczości
Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego. Na skutek oddziaływania promieniowania na tkankę żywą, zachodzą w niej pewne zmiany. Zależą one od rodzaju promieniowania, jego natężenia i...
Skała porostowa
Skala porostowa to metoda oceny stopnia zanieczyszczenia powietrza, która opiera się na badaniu porostów rosnących na drzewach oraz innych powierzchniach. Porosty są organizmami złożonymi z grzybów i glonów lub cyjanobakterii, które wrażliwe są na...
Kwasy i zasady
1. Wstęp Większość kwasów ma kwaśny smak. Niektóre z nich są trujące, niektóre mogą wywołać poważne poparzenia skóry, inne natomiast są całkowicie nieszkodliwe. Są też takie, które można spożywać. Spożywamy kwas cytrynowy zawarty w cytrynach...
Rodzaje wiązań chemicznych
Wiązanie chemiczne według klasycznej definicji to każde trwałe połączenie dwóch atomów. Wiązania chemiczne powstają na skutek uwspólnienia dwóch lub więcej elektronów pochodzących z jednego lub obu łączących się atomów albo przeskoku jednego lub...
Zastosowanie kwasów
Kwasy owocowe - jako składniki kosmetyków najczęściej stosuje się kwasy: glikonowy, mlekowy, jabłkowy, salicylowy, cytrynowy i winowy. W kremach stanowią one dodatek ok.3%, a w preparatach złuszczających (peeling) nawet 10%. Kwas cytrynowy -...
Kwasy karboksylowe
Kwasy karboksylowe są końcowym produktem utlenienia alkoholi I-rzędowych i aldehydów. Charakteryzuje je obecność grupy karboksylowej –COOH. Duża różnica elektroujemności atomów tlenu z jednej strony a węgla i wodoru z drugiej, powoduje powstanie...
Białka - podstawowe informacje
Białka znajdziemy w produktach mleczarskich, rybach, nasionach, ryżu, mięsie i w jajach. Głównymi skutkami niedoboru białek są: brak energii, karłowatość, kruchość kości. Białka stanowią najważniejszy składnik wszystkich organizmów. Należą do...
Skutki dziury ozonowej
Niszczenie warstwy ozonowej prowadzi do zmniejszania się efektywności pochłaniania promieni UV. W wyniku tego organizmy są narażone na zwiększone promieniowanie ultrafioletowe. Nadmiar promieni UV może doprowadzić do zakłócenia równowagi całych...
Katalizatory
W obecnej dobie kataliza jest jednym z najwazniejszych działów wielkiej syntezy, organicznej. O ważności i rozmiarach tego działu dowodzi literatura patentowa ostatnich lat oraz narastająca z roku na rok literatura nowoczesnej syntezy. Literatura...
Rola wody w życiu człowieka
Woda jest jedną z bardziej rozpowszechnionych substancji w przyrodzie. Oceany, morza, jeziora i rzeki to prawie 3/4 powierzchni Ziemi. Astrofizycy odkryli obłoki wodne w przestrzeniach kosmicznych. Masy wód oceanów i mórz stanowi rodzaj...
Właściwości i zastosowanie kwasów karboksylowych
1. Kwas mrówkowy Właściwości - Bezbarwna, klarowna ciecz - Ostry, drażniący zapach - Temperatura topnienia ok. 8 C - Temperatura wrzenia 100,7 C - Temperatura zapłonu 69 C - Gęstość 1,22 g/cm3 - Jest palny - Dobrze...
Alkany alkeny
Alkany - Reakcja z chlorowcami (substytucja): \[CH_4 + X_2 \rightarrow CH_3X + HX\] Alkeny: Reakcja addycji (przyłączanie) - zmiana na alkany, podwójne na pojedyncze: - Z chlorowcami: \[C_nH_{2n} + X_2 \rightarrow C_nH_{2n}X_2\]...
Maria Skłodowska Curie - Biografia
Urodziła się w Warszawie 7 listopada 1867 r,.jako ostatnia z pięciorga dzieci. Ojciec - Władysław Skłodowski, matka- Bronisława Boguska. 1876 r. umiera matka Marii Skłodowskiej - Bronisława Boguska. 1882 r. Maria Skłodowska ukończyła gimnazjum ( w...
Podstawowe węglowodory: alkany, alkeny i alkiny – struktura oraz właściwości
Węglowodory – związki chemiczne zbudowane z atomów węgla i wodoru. Alkany – węglowodory łańcuchowe nasycone, których cząsteczki zawierają wyłącznie wiązania pojedyncze pomiędzy atomami węgla. Szereg homologiczny – szereg związków...
Przerób drewna i produkcja papieru
Drewno. Podstawowym kierunkiem przetwórstwa drewna jest przemysł papierniczy, drewno jest również surowcem w przemyśle włókienniczym. Drewno stanowi największy surowiec odnawialny pod względem tonażowym na Ziemi. Większość drewna idzie na...
Ogólne wzory spalania węglowodorów
wzór ogólny alkanów: C(n) H(2n+2) wzór ogólny alkenów: C(n) H(2n) wzór ogólny alkinów: C(n) H(2n-2) reszta - patrz załącznik
Kwasy beztlenowe
Kwasy beztlenowe to ogólna nazwa kwasów, które w swojej reszcie kwasowej nie posiadają atomu tlenu. Najprostsze z kwasów beztlenowych składają się z atomów wodoru i atomu niemetalu, choć niektóre z nich mają bardziej złożoną strukturę. Do...
9 sposobów otrzymywania soli
Otrzymywanie soli 1. Reakcja zobojętniania: KWAS + ZASADA ---> SÓL + WODA 2. Reakcja tlenków metali z kwasami: TLENEK METALU + KWAS ---> SÓL + WODA 3. Reakcja metali z kwasami: METAL + KWAS ---> SÓL + WODÓR 4. TLENEK KWASOWY + ZASADA --->...
Atom i cząsteczka
Materia ma budowę ziarnistą i składa się z maleńkich cząsteczek, będących w ciągłym ruchu. Atom to najmniejsza cząstka pierwiastka. Atom składa się z jądra i elektronów. Jądro atomowe zawiera nukleony, czyli protony i neutrony. Liczba atomowa to...
Kwasy karboksylowe
KWASY KARBOKSYLOWE są to związki organiczne, których cząsteczki składają się z grup węglowodorowych i nadających im charakterystyczne właściwości grup karboksylowych –COOH Ogólny wzór alifatycznych kwasów karboksylowych Gruba karbonylowa(bez...
Węglowodory właściwe
WĘGLOWODORY - są to związki organiczne o cząsteczkach zbudowanych wyłącznie z atomów węgla i wodoru. Ogólnie dzieli się je na węglowodory acykliczne — łańcuchowe, zwane też alifatycznymi, i cykliczne — pierścieniowe, wśród których rozróżnia się...
Ropa naftowa - przeróbka, produkty przeróbki i zastosowanie
ROPA NAFTOWA, czyli olej skalny, jest najważniejszym surowcem węglowodorowym do otrzymywania cennych produktów przemysłowych, np. benzyny, nafty, olejów smarowych, parafiny. Ropa naftowa jest ciemnobrunatną cieczą o gęstości 0,79 - 0,96 g/ml i...
10 metod otrzymywania soli wraz z przykładami
1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest to najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iż nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Reakcja ta zachodzi głównie dla...
Detergenty - krótko.
Detergenty są to syntetyczne środki piorące oraz mydlące, nie zawierające mydła. Są to głównie sole sodowe kwasów sulfonowych, oraz wodosiarczanów wyższych alkoholi. Detergenty są składnikami proszku do prania, płynów do mycia naczyń, są również w...
Korozja i jej rodzaje
Określenie korozji Korozją nazywamy proces niszczenia metali oraz ich stopów na skutek chemicznego lub elektrochemicznego działania otaczającego środowiska. Niszczenie metalu zaczyna się od jego powierzchni, a w dalszym etapie posuwa się w...
Podstawowe pojęcia chemiczne
Mieszanina – połączenie co najmniej dwóch substancji chemicznych. Mieszanina jednorodna – mieszanina, której składników nie można dostrzec gołym okiem ani za pomocą prostych przyrządów optycznych. Przykłady: powietrze, roztwór soli w...
Chemia, metale lekkie
Metale lekkie:litowce, berylowce, skand, tytan, gli, itr. Litowce – I-sza grupa głowna aktywnośc chemiczna rośnie w dół. Sód metal bardzo miękki i lekki, lżejszy od wody. Reaguje z wodą tworząc wodorotlenek sodu i wodór reakcja egzotermiczna....
Budowa atomu: struktura, teoria i historia odkryć
Każda substancja składa się z malutkich cząsteczek, zwanych atomami. Są one tak małe, że w główce szpilki mieści się ich miliony. Łączą się one w grupy zwane cząsteczkami, z których największe są złożonymi strukturami, składającymi się z tysięcy...
Włókna naturalne i syntetyczne
Włókna: Naturalne *roślinne (podstawowy składnik to celuloza): 1. bawełna - roślina uprawna, występująca w gorącym klimacie wszystkich kontynentów, z której włókno, zebrane z torebek nasiennych, jest szeroko wykorzystywane, przede wszystkim w...
Atom i cząsteczka - pytania sprawdzające
Jak zbudowana jest materia? Materia ma budowę ziarnistą i składa się z maleńkich cząsteczek będących w ciągłym ruchu. Co to jest atom? Atom jest najmniejszą cząstką pierwiastka. Atom składa się z jądra i elektronów. Jądro zawiera...
Kwasy karboksylowe
Kwasy karboksylowe to związki organiczne o wzorze ogólnym R-COOH, przy czym –COOH to grupa karboksylowa, a R-COO to reszta kwasowa. Dysocjują w wodzie, w reakcji z wodorotlenkami tworzą sole, z alkoholami i fenolami – estry. Szeroko...